राजा

व्याख्याताः सर्ववर्णानां साधारणवैशेषिका धर्माः । राज्ञस्तु विशेषाद्वक्ष्यामः १

दक्षिणाद्वारं वेश्म पुरं च मापयेत् २

अन्तरस्यां पुरि वेश्म ३

तस्य पुरस्तादावसथस्तदामन्त्रणमित्याचक्षते ४

दक्षिणेन पुरं सभा दक्षिणोदग्द्वारा यथोभयं संदृश्येत बहिरन्तरं चेति ५

सर्वेष्वेवाजस्रा अग्नयः स्युः ६

अग्निपूजा च नित्या यथा गृहमेधे ७

आवसथे श्रोत्रियावरार्ध्यानतिथीन्वासयेत् ८

तेषां यथागुणमावसथाः शय्यान्नपानं च विदेयम् ९

आवसथे श्रोत्रियावरार्ध्यानतिथीन्वासयेत् ८

तेषां यथागुणमावसथाः शय्यान्नपानं च विदेयम् ९

गुरूनमात्यांश्च नातिजीवेत् १०

न चास्य विषये क्षुधा रोगेण हिमातपाभ्यां वावसीदेदभावाद्बुद्धिपूर्वं वा कश्चित् ११

आयुधग्रहणं नृत्तगीतवादित्राणीति राजाधीनेभ्योऽन्यत्र न विद्येरन् १४

क्षेमकृद्राजा यस्य विषये ग्रामेऽरण्ये वा तस्करभयं न विद्यते १५

ब्राह्मणस्वान्यपजिगीषमाणो राजा यो हन्यते तमाहुरात्मयूपो यज्ञोऽनन्तदक्षिण इति २

एतेनान्ये शूरा व्याख्याताः प्रयोजने युध्यमानास्तनुत्यजः ३

ग्रामेषु नगरेषु चार्यान्शुचीन्सत्यशीलान्प्रजागुप्तये निदध्यात् ४

तेषां पुरुषास्तथागुणा एव स्युः ५

सर्वतो योजनं नगरं तस्करेभ्यो रक्ष्यम् ६

क्रोशो ग्रामेभ्यः ७

तत्र यन्मुष्यते तैस्तत्प्रतिदाप्यम् ८

धार्म्यं शुल्कमवहारयेत् ९

अकरः श्रोत्रियः १०

सर्ववर्णानां च स्त्रियः ११

कुमाराश्च प्राग् व्यञ्जनेभ्यः १२

ये च विद्यार्था वसन्ति १३

तपस्विनश्च ये धर्मपराः १४

शूद्रश्च पादावनेक्ता +++(= पादधावनजीवी)+++ १५

अन्धमूकबधिररोगविष्टाश्च १६

ये व्यर्था +++(=मुक्ताश् शास्त्रैः)+++ द्रव्यपरिग्रहैः १७

अवरुध्य पशून्मारणे नाशने वा स्वामिभ्योऽवसृजेत् ६

प्रमादादरण्ये पशूनुत्सृष्तान्दृष्ट्वा ग्राममानीय स्वामिभ्योऽवसृजेत् ७

पुनः प्रमादे सकृदवरुध्य ८

तत ऊर्ध्वं न सूर्क्षेत् ९