अध्ययनम्

विद्यां प्रत्यनध्यायः श्रूयते न कर्मयोगे मन्त्राणाम् ९

यथोक्तमन्यदतः परिषत्सु ३८

दोषफलसंशये न तत्कर्तव्यम् १९

एवमध्यायानध्याये २०

श्रावण्यां पौर्णमास्यामध्यायमुपाकृत्य मासं {अनूक्तम् अननूक्तञ्च} प्रदोषे नाधीयीत १

तैष्यां पौर्णमास्यां रोहिण्यां वा विरमेत् २

अर्धपञ्चमांश्चतुरो मासानित्येके ३

अननूक्तं चापर्तौ छन्दसो नाधीयीत ३५

{अननूक्तं} प्रदोषे च ३६

सार्वकालिकमाम्नातम् +++(=अधीतम्)+++ {अध्येतव्यम्} ३७

{अनध्ययनम्} काण्डोपाकरणे चामातृकस्य १

काण्डसमापने चापितृकस्य २

अहोरात्राव् अमावास्यासु +++(पूर्वेद्युश् चतुर्दशीषु चेति हरदत्तः। मनुना पूर्णिमायाम् अपि निषिद्धम्।)+++ २८

चातुर्मासीषु च १

सन्ध्योः १५

अविहितमनुवाकाध्ययनमाषाढवासन्तिकयोः +++(=वसन्तोत्सवः)+++ २०

अनध्यायो निशायाम् +++(=रात्रेर् मध्यभागः)+++ - अन्यत्र धर्मोपदेशाच् छिष्येभ्यः १२

तदहरागतेषु च ग्रामं बाह्येषु १८

अपि सत्सु १९

वैरमणे+++(=उत्सर्जने)+++ +++(मृतेषु)+++ गुरुष्व् अष्टाक्य औपाकरण इति त्र्यहाः २

यत्काण्डमुपाकुर्वीत यस्य चानुवाक्यं कुर्वीत न तत्तदहरधीयीत ६

उपाकरणसमापनयोश्च पारायणस्य तां विद्याम् ७

विप्रोष्य च समध्ययनं तदहः ११

स्वैरिकर्मसु च १२

यथा पाद प्रक्षालनोत्सादनानुलेपनाणीति १३

तावन्तं कालं नाधीयीताध्यापयेद्वा १४

तथा संबन्धेषु ज्ञातिषु +++(मृतेषु त्र्यहम् अनध्याय इति ब्रह्मचारिनियमः। इतरेषाम् आशौचवतां तु यावद् आशौचमनध्यायः)+++३

मातरि पितर्य् आचार्य इति द्वादशाहाः ४

आचार्ये त्रीन् अहोरात्रान् इत्य् एके १०

श्रोत्रिय-संस्थायाम् अपरिसंवत्सरायाम् एकाम् +++(रात्रिम्)+++ ११

सब्रह्मचारिणीत्य् एके १२ …

प्रदोषे च भुक्त्वा २६

प्रोदकयोश्च +++(= भुक्त्वार्द्रयोः)+++ पाण्योः २७

प्रेतसंकॢप्तं चान्नं भुक्त्वा सप्रदोषमहरनध्यायः २८

आ च विपाकात् २९

अश्राद्धेन तु पर्यवदध्यात् ३०

मनुष्यप्रकृतीनां च देवानां यज्ञे भुक्त्वेत्येके ३

पर्युषितैस्तण्डुलैराममांसेन च नानध्यायाः ४

तथौषधिवनस्पतिमूलफलैः ५

शुक्तं +++(=पक्वं कालपाकेनाम्लं जात)+++ चात्मसंयुक्तम् +++(=उदरस्थम्)+++ २५

गवां चावरोधे २५

वध्यानां च यावता हन्यन्ते २६

सर्वेषु च शब्दकर्मसु +++(=आक्रोश-परिवादादिषु)+++ यत्र +++(+अध्ययन-शब्देन)+++ संसृज्येरन् २१

+++(बहु-)+++श्व-गर्दभ-नादाः सलावृक्य्-एकसृक+++(=शृगाल)++++उलूक-शब्दाः
सर्वे वादित्र-शब्दा
रोदन-गीत-सामशब्दाश् च १९

शाखान्तरे +++(श्रूयमाणे)+++ च साम्नाम् अनध्यायः २०

संधावनुस्तनिते रात्रिम् २०

स्वप्नपर्यान्तं विद्युति २१

उपव्युषं
यावता वा कृष्णां रोहिणीम् इति,
शम्या-प्रासाद् विजानीयाद्

• एतस्मिन् काले विद्योत-माने सप्रदोषम् अहरनध्यायः २२

दह्रे+++(=अपररात्रे तृतीयो भागः)+++ ऽपररात्रे+++(=रात्रेस् तृतीयो भागः)+++ स्तनयित्नुना २३

ऊर्ध्वमर्धरात्रादित्येके २४

वायुर्घोषवान्भूमौ वा तृण संवाहो वर्षति वा यत्र धाराः प्रवहेत् ८

विद्युति चाभ्यग्रायां स्तनयित्नाव् अप्रायत्ये प्रेतान्ने नीहारे च मानसं परिचक्षते २५

विद्युत्स्तनयित्नुर्वृष्टिश्चापर्तौ यत्र संनिपतेयुस्तस्त्र्यहमनध्यायः २७

यावद्भूमिर्व्युदकेत्येके २८

एकेन द्वाभ्यां वैतेषामाकालम् २९

सूर्याचन्द्रमसोर्ग्रहणे भूमिचलेऽपस्वान उल्कायामग्न्युत्पाते च सर्वासां विद्यानां सार्वकालिकमाकालम् ३०

अभ्रं चापर्तौ सूर्याचन्द्र मसोः परिवेष इन्द्र धनुः प्रतिसूर्यमत्स्यश्च वाते पूतीगन्धे नीहारे च सर्वेष्वेतेषु तावन्तं कालम् ३१

मुहूर्तं विरते वाते ३२

सलावृक्यामेकसृक इति स्वप्नपर्यान्तम् ३३

नक्तं चारण्येऽनग्नावहिरण्ये वा ३४

अथापि वाजसनेयिब्राह्मणम् । ब्रह्मयज्ञो ह वा एष यत्स्वाध्यायस्तस्यैते वषट्कारा यत्स्तनयति यद्विद्योतते यदवस्फूर्जति यद्वातो वायति । तस्मात्स्तनयति विद्योतमानेऽवस्फूर्जति वाते वा वायत्यधीयीतैव वषट्काराणामच्छम्बट्कारायेति ३

तस्य शाखान्तरे वाक्यसमाप्तिः ४

अथ यदि वातो वा वायात् स्तनयेद् वा विद्योतेत वावस्फूर्जेद् वैकां वर्चमेकं वा यजुरेकं वा सामाभिव्याहरेद्भूर्भुवः सुवः सत्यं तपः श्रद्धायां जुहोमीति वैतत् । तेनो हैवास्यैतदहः स्वाध्याय उपात्तो भवति ५

एवं सत्यार्यसमयेनाविप्रतिषिद्धम् ६

अध्यायानध्यायं ह्युपदिशन्ति । तदनर्थकं स्याद्वाजसनेयिब्राह्मणं चेदवेक्षेत ७

आर्यसमयो ह्यगृह्यमानकारणः ८

छर्दयित्वा +++(=वमित्वा)+++ स्वप्नान्तम् +++(नाधीयीत)+++। २२

सर्पिर्वा प्राश्य +++(अधीयीत)+++। २३

ब्रह्माध्येष्यमाणो मलवद्वाससेच्छन्संभाषितुं ब्राह्मणेन संभाष्य तया संभाषेत संभाष्य तु ब्राह्मणेनैव संभाष्याधीयीत । एवं तस्याः प्रजानिःश्रेयसम् १३

श्रोत्रियाभ्यागमे ऽधिजिगांसमानो ऽधीयानो वा ऽनुज्ञाप्याधीयीत १३

अध्यापयेद् वा १४

गुरुसंनिधौ चाधीहि भो इत्य् +++(आत्मगतम्)+++ उक्त्वाधीयीत १५

अध्यापयेद् वा १६

उभयत उपसंग्रहणम् अधिजिगांसमानस्याधीत्य च १७+++(5)+++

अधीयानेषु वा यत्रान्यो व्यवेयाद् +++(=मध्ये गच्छेत्)+++, एतम् एव शब्दम् +++(=अधीहि भोः)+++ उत्सृज्याधीयीत १८

निगमेष्वध्ययनं वर्जयेत् ४

आनडुहेन वा शकृत्पिण्डेनोपलिप्तेऽधीयीत ५

श्मशाने सर्वतः शम्याप्रासात् ६

ग्रामेणाध्यवसिते क्षेत्रेण वा नानध्यायः ७

ज्ञायमाने तु तस्मिन्न् एव देशे नाधीयीत ८

श्मशानवच्छूद्र पतितौ ९

समानागार इत्येके १०

शूद्रा यां तु प्रेक्षणप्रतिप्रेक्षणयोरेवानध्यायः ११

तथान्यस्यां स्त्रियां वर्णव्यतिक्रान्तायां मैथुने १२

अन्तःशवम् १४

अन्तश्चाण्डालम् १५

अभिनिर्हृतानां तु सीम्न्यनध्यायः १६

संदर्शने चारण्ये १७

पृष्ठारूढः पशूनां नाधीयीत २७

पूतीगन्धः २४

वायुर्घोषवान्भूमौ वा तृण संवाहो वर्षति वा यत्र धाराः प्रवहेत् ८

ग्रामारण्ययोश्च सन्धौ ९

महापथे च १०

तथा वृक्षमारूढः १६

अप्सु चावगाढः १७

नक्तं चापावृते १८

दिवा चापिहिते १९

उभयत उपसंग्रहणम् अधिजिगांसमानस्याधीत्य च १७+++(5)+++