यजुर्वेदे विश्वासटिप्पन्यः

01 नवम्याम् बाह्यायां लेखायाम् …{Loading}…

नवम्यां बाह्यायां लेखायां पञ्चदश पूर्वपक्षस्याहान्युपदधाति सञ्ज्ञानं विज्ञानमिति १

थिते

On the ninth outer line (the Adhvaryu) places (bricks which represent) fifteen days of the first fortnight with saṁjñānam….

नवम्यां बाह्यायां लेखायां पञ्चदश पूर्वपक्षस्याहान्युपदधाति सञ्ज्ञानं विज्ञानमिति १

02 तेषामन्तरालेष्वेतेषामह्नाम् पञ्चदश मूहूर्तानुपदधाति …{Loading}…

तेषामन्तरालेष्वेतेषामह्नां पञ्चदश मूहूर्तानुपदधाति चित्रः केतुरिति २

थिते

In the intermediate spaces of these (bricks representing days) he places fifteen (bricks representing) muhurtas¹ of these (days) with citraḥ ketuḥ.

तेषामन्तरालेष्वेतेषामह्नां पञ्चदश मूहूर्तानुपदधाति चित्रः केतुरिति २

03 अथान्तरस्याम् पञ्चदश पुर्वपक्षस्य …{Loading}…

अथान्तरस्यां पञ्चदश पुर्वपक्षस्य रात्रीरुपदधाति दर्शा दृष्टेति ३

थिते

Then on the inner (i.e. the eighth line) he places (bricks representing) fifteen nights of the first fortnight with darśā dr̥ṣṭā….

अथान्तरस्यां पञ्चदश पुर्वपक्षस्य रात्रीरुपदधाति दर्शा दृष्टेति ३

04 तासामन्तरालेष्वेन्तासां रात्रीणाम् पञ्चदश …{Loading}…

तासामन्तरालेष्वेन्तासां रात्रीणां पञ्चदश मुहूर्तानुपदधाति दाता प्रदातेति ४

थिते

In the intermediate spaces of these (bricks representing nights) he places fifteen (bricks representing) the Muhūrtas of these (nights) with dātā pradātā.

तासामन्तरालेष्वेन्तासां रात्रीणां पञ्चदश मुहूर्तानुपदधाति दाता प्रदातेति ४

05 अथान्तरस्याम् पञ्चदशापरपक्षस्याहान्युपदधाति प्रस्तुतं …{Loading}…

अथान्तरस्यां पञ्चदशापरपक्षस्याहान्युपदधाति प्रस्तुतं विष्टुतमिति ५

थिते

Then on the inner (i.e. the seventh line) he places (bricks representing) fifteen days of the second fortnight with prastutaṁ viṣṭutam….

अथान्तरस्यां पञ्चदशापरपक्षस्याहान्युपदधाति प्रस्तुतं विष्टुतमिति ५

06 तेषामन्तरालेष्वेतेषामह्नाम् पञ्चदश मुहूर्तानुपदधाति …{Loading}…

तेषामन्तरालेष्वेतेषामह्नां पञ्चदश मुहूर्तानुपदधाति सविता प्रसवितेति ६

थिते

In the intermediate spaces of these (bricks representing days) he places fifteen (bricks representing the) Muhūrtas of these (nights) with savitā prasavitā….

तेषामन्तरालेष्वेतेषामह्नां पञ्चदश मुहूर्तानुपदधाति सविता प्रसवितेति ६

07 अथान्तरस्याम् पञ्चदशापरपक्षस्य रात्रीरुपदधाति …{Loading}…

अथान्तरस्यां पञ्चदशापरपक्षस्य रात्रीरुपदधाति सुता सुन्वतीति ७

थिते

Then on the inner (i.e. the sixth line) he places (bricks representing) fifteen nights of the second fortnight with sutā sunvatī…

अथान्तरस्यां पञ्चदशापरपक्षस्य रात्रीरुपदधाति सुता सुन्वतीति ७

08 तासामन्तरालेष्वेतासां रात्रीणाम् पञ्चदश …{Loading}…

तासामन्तरालेष्वेतासां रात्रीणां पञ्चदश मुहूर्तानुपदधात्यभिशास्तानुमन्तेति ८

थिते

In the intermediate Spaces (of these bricks representing nights) he places fifteen (bricks representing) the Muhurtas with abhiśastānumantā….

तासामन्तरालेष्वेतासां रात्रीणां पञ्चदश मुहूर्तानुपदधात्यभिशास्तानुमन्तेति ८

09 अथान्तरस्यान् द्वादश पूर्वपक्षानुपदधाति …{Loading}…

अथान्तरस्यां द्वादश पूर्वपक्षानुपदधाति पवित्रं पवयिष्यन्निति ९

थिते

Then on the inner (i.e. the fifth line) he places (brick representing) the twelve first fortnights with pavitraṁ pavayiṣyan….

अथान्तरस्यां द्वादश पूर्वपक्षानुपदधाति पवित्रं पवयिष्यन्निति ९

10 अथान्तरस्यान् द्वादशापरपक्षानुपदधाति सहस्वान्सहीयानिति …{Loading}…

अथान्तरस्यां द्वादशापरपक्षानुपदधाति सहस्वान्सहीयानिति १०

थिते

Then on the inner (i.e. the fourth line) he places (bricks representing) twelve second fortnights with sahasvān sahīyān….

अथान्तरस्यां द्वादशापरपक्षानुपदधाति सहस्वान्सहीयानिति १०

11 अथान्तरस्यान् त्रयोदश मासनामान्युपदधात्यरुणोऽरुणरजा …{Loading}…

अथान्तरस्यां त्रयोदश मासनामान्युपदधात्यरुणोऽरुणरजा इति ११

थिते

Then on the inner (i.e. the third line) he places (bricks representing) thirteen month-names with aruṇorunarajāḥ….

अथान्तरस्यां त्रयोदश मासनामान्युपदधात्यरुणोऽरुणरजा इति ११

12 अथ सिकता उपदधात्येजत्का …{Loading}…

अथ सिकता उपदधात्येजत्का जोवत्का इति १२

थिते

Then he places sand with ejatkā jīvatkāḥ….

अथ सिकता उपदधात्येजत्का जोवत्का इति १२

13 अथान्तरस्याम् पञ्चदश मुहूर्तानुपदधातीदानीन् …{Loading}…

अथान्तरस्यां पञ्चदश मुहूर्तानुपदधातीदानीं तदानीमिति १३

थिते

Then on the inner (i.e. the second line) he places (bricks representing) fifteen Muhurtas with idānīṁ tadānīm….

अथान्तरस्यां पञ्चदश मुहूर्तानुपदधातीदानीं तदानीमिति १३

14 अथान्तरस्यां षड्यज्ञक्रतूंस्त्रीणि चतुर्नामान्युपदधात्यग्निष्टोम …{Loading}…

अथान्तरस्यां षड्यज्ञक्रतूंस्त्रीणि चतुर्नामान्युपदधात्यग्निष्टोम उक्थ्यो ऽग्निरृतुरिति १४

थिते

Then on the inner (i.e. the first line) he places (bricks representing) six sacrifices, with agniṣṭoma ukthyaḥ… and three names of the seasons with agnir r̥tuḥ….

अथान्तरस्यां षड्यज्ञक्रतूंस्त्रीणि चतुर्नामान्युपदधात्यग्निष्टोम उक्थ्यो ऽग्निरृतुरिति १४

15 अथ नाभ्याञ् चत्वारि …{Loading}…

अथ नाभ्यां चत्वारि संवत्सरनामान्युपदधाति प्रजापतिः संवत्सरो महान्क इति १५

थिते

Then in the navel (central part of the Uttaravedi of the shape of wheel) he places (bricks representing) four names of the year with prajapatiḥ saṁvatsaraḥ….¹

अथ नाभ्यां चत्वारि संवत्सरनामान्युपदधाति प्रजापतिः संवत्सरो महान्क इति १५

16 चतस्रः स्वयमातृणा दिक्षूपदधाति …{Loading}…

चतस्रः स्वयमातृणा दिक्षूपदधाति भूरग्निं च पृथिवीं च मां चेति १६

थिते

He places the four naturally perforated (bricks) in four quarters with bhūragniṁ ca….¹

चतस्रः स्वयमातृणा दिक्षूपदधाति भूरग्निं च पृथिवीं च मां चेति १६

17 लोकम् पृणेति लोकम्पृणा …{Loading}…

लोकं पृणेति लोकम्पृणा उपदधाति १७

थिते

He places the Lokaṁpr̥ṇa (space-filler brick)s with lokaṁpr̥ṇa….

लोकं पृणेति लोकम्पृणा उपदधाति १७

18 चात्वालात्पुरीषमाहृत्य पृष्टो दिवीति …{Loading}…

चात्वालात्पुरीषमाहृत्य पृष्टो दिवीति वैश्वानर्यर्चा चितावनुव्यूहति १८

थिते

After having brought loose soil from the Pit (Catvāla) he scatters it on the altar with a verse addressed to Vaiśvānara, beginning with pr̥ṣṭo divi.¹

चात्वालात्पुरीषमाहृत्य पृष्टो दिवीति वैश्वानर्यर्चा चितावनुव्यूहति १८

19 सा चितिर्भवति …{Loading}…

सा चितिर्भवति १९

थिते

This is the (fire-attar-) building (citi).

सा चितिर्भवति १९

20 आरोहणञ् जपति अवरोहणञ् …{Loading}…

आरोहणं जपति अवरोहणं जपति २०

थिते

He mutters the Ascending (-formula),¹ he mutters the Descending (-formula)².

आरोहणं जपति अवरोहणं जपति २०

21 उपस्थानेनोपतिष्ठते त्वमेव त्वां …{Loading}…

उपस्थानेनोपतिष्ठते त्वमेव त्वां वेत्थ योऽसि सोऽसीति २१

थिते

(Then) he stands near the building while praising it with the section meant for it beginning with tvameva tvāṁ vettha.¹

उपस्थानेनोपतिष्ठते त्वमेव त्वां वेत्थ योऽसि सोऽसीति २१

22 साहस्रवत्करोति …{Loading}…

साहस्रवत्करोति २२

थिते

Then he does as in the case of a (fire-altar)with thousand (bricks).¹

साहस्रवत्करोति २२

23 धेनूः कृत्वा यजमानः …{Loading}…

धेनूः कृत्वा यजमानः संहारविहाराभ्यामुपतिष्ठते संवत्सरोऽसि परिवत्सरोऽसीति २३

थिते

After having made (the bricks to be) milch-cows (by means of recitation of formulae),¹ the sacrificer stands near (the Altar) while praising it with the formulae called Saṁhāra (bringing together) and Vihāra (Division) (beginning with the words) saṁvatsaro’si.²

धेनूः कृत्वा यजमानः संहारविहाराभ्यामुपतिष्ठते संवत्सरोऽसि परिवत्सरोऽसीति २३

24 उत्तरत उत्तमायामिष्टकायामर्कपर्णेनाजाक्षीरञ् जुहोति …{Loading}…

उत्तरत उत्तमायामिष्टकायामर्कपर्णेनाजाक्षीरं जुहोति २४

थिते

On the outer-most (brick) on the north, (the Adhvaryu) offers milk of a she-goat with a leaf of Arka tree.¹

उत्तरत उत्तमायामिष्टकायामर्कपर्णेनाजाक्षीरं जुहोति २४

25 त्वमग्ने रुद्र इति …{Loading}…

त्वमग्ने रुद्र इति शतरुद्रीयस्य रूपमसञ्चरे पशूनामर्कपर्ण उदस्यति वल्मीकवपायां वावदधाति २५

थिते

25a. (Hereby is performed) a form of the Śatarudrīya ( offering) with tvamagne rudra….¹

25b. He throws the Arka-leaf on such a place where cattle do not wander; or keeps it down on a fossilized ant-hill.²

त्वमग्ने रुद्र इति शतरुद्रीयस्य रूपमसञ्चरे पशूनामर्कपर्ण उदस्यति वल्मीकवपायां वावदधाति २५

26 जघनेनाग्निम् प्राङ्मुख उपविश्य …{Loading}…

जघनेनाग्निं प्राङ्मुख उपविश्य सञ्चितोक्थ्येन होतानुशंसति भूर्भुवः स्वरित्यनुवाकेन २६

थिते

The Hotr̥ having sat behind the fire with his face turned to the east¹ recites the recitation connected with complete (fire altar)-building (saṁcitokthyena) i.e. the chapter beginning with bhuḥ bhuvaḥ svaḥ.²

जघनेनाग्निं प्राङ्मुख उपविश्य सञ्चितोक्थ्येन होतानुशंसति भूर्भुवः स्वरित्यनुवाकेन २६