यजुर्वेदे विश्वासटिप्पन्यः

01 श्वो भूते पौर्वाह्णिकीभ्याम् …{Loading}…

श्वो भूते पौर्वाह्णिकीभ्यां प्रचर्य द्वितीयां चितिं चिनोति १

थिते

On the next day, after having performed (the Pravargya and Upasad) of morning, the Adhvaryu builds the second layer.

श्वो भूते पौर्वाह्णिकीभ्यां प्रचर्य द्वितीयां चितिं चिनोति १

02 ध्रुवक्षितिरिति पञ्चाश्विनीरुपदधाति …{Loading}…

ध्रुवक्षितिरिति पञ्चाश्विनीरुपदधाति २

थिते

With dhruvakṣitiḥ…¹ he places five Aśvinī-bricks.²

ध्रुवक्षितिरिति पञ्चाश्विनीरुपदधाति २

03 सजूरृतुभिरिति पञ्चर्तव्या आश्विनीरनूपधाय …{Loading}…

सजूरृतुभिरिति पञ्चर्तव्या आश्विनीरनूपधाय ३

थिते

After having placed the Aśvinī bricks he places the five R̥tavyā¹ (seasonal bricks) with sajūr r̥tubhiḥ….²

सजूरृतुभिरिति पञ्चर्तव्या आश्विनीरनूपधाय ३

04 प्राणम् मे पाहीति …{Loading}…

प्राणं मे पाहीति पञ्च प्राणभृत ऋतव्या अनूपधाय ४

थिते

After having placed the R̥tavya(-bricks) (he places) the five Prāṇabhr̥t¹ (Breath-holder)(-bricks) with prāṇam me pāhi.²

प्राणं मे पाहीति पञ्च प्राणभृत ऋतव्या अनूपधाय ४

05 अपस्पिन्वेति पञ्चापस्या अनुपरिहारम् …{Loading}…

अपस्पिन्वेति पञ्चापस्या अनुपरिहारम् ५

थिते

Carrying (the brick) everytime around (the altar) (keeping the altar to the right)¹ (he places) the five (Apasyā)² (Watery) (bricks) with apaspinva….³

अपस्पिन्वेति पञ्चापस्या अनुपरिहारम् ५

06 वायोर्यान्यसीति द्वे संयान्यौ …{Loading}…

वायोर्यान्यसीति द्वे संयान्यौ ६

थिते

With (two formulae beginning with) vayoryānyasi¹ (he places) the two Saṁyānī (Going) (bricks).²

वायोर्यान्यसीति द्वे संयान्यौ ६

07 शुक्रश्च शुचिश्चेति द्वे …{Loading}…

शुक्रश्च शुचिश्चेति द्वे ऋतव्ये समानतयादेवते ७

थिते

With the two formulae beginning śukraśca śuciśca¹ he places the two R̥tavyā (seasonal-bricks) of which (the recitation of) the formula tayā devatayā… is common.

शुक्रश्च शुचिश्चेति द्वे ऋतव्ये समानतयादेवते ७

08 त्र्यविर्वय इति पञ्च …{Loading}…

त्र्यविर्वय इति पञ्च दक्षिणस्यां श्रोण्याम् । पष्ठवाड्वय इति पञ्चोत्तरस्याम् । बस्तो वय इति दक्षिणेऽसें! । वृष्णिर्वय इत्युत्तरे । व्याघ्रो वय इति दक्षिणे पक्षे । सिंहो वय इत्युत्तरे । एतद्वा विपरीतम् । पुरुषो वय इति मध्ये । विष्टम्भो वय इति चतस्रो वयस्याः पुरस्तात्प्रतीचीः ८

थिते

With tryavir vayaḥ….¹ (he places) five (bricks) on the southwest corner; with paṣṭhavād vayaḥ… five… north-west corner; with basto vayaḥ… south-east corner; with vr̥ṣnir vayaḥ… north-east corner; with vyāghro vayaḥ… southern wing; with siṁho vayaḥ… northern (wing)-or this may be in reverse order-with puruṣo vayaḥ… in the middle; with viṣṭambho vayaḥ… (he places) four Vayasyā (-bricks) from east to west in the front part.²

त्र्यविर्वय इति पञ्च दक्षिणस्यां श्रोण्याम् । पष्ठवाड्वय इति पञ्चोत्तरस्याम् । बस्तो वय इति दक्षिणेऽसें! । वृष्णिर्वय इत्युत्तरे । व्याघ्रो वय इति दक्षिणे पक्षे । सिंहो वय इत्युत्तरे । एतद्वा विपरीतम् । पुरुषो वय इति मध्ये । विष्टम्भो वय इति चतस्रो वयस्याः पुरस्तात्प्रतीचीः ८

09 यङ् कामयेतापशुः स्यादिति …{Loading}…

यं कामयेतापशुः स्यादिति वयस्यास्तस्येत्युक्तम् ९

थिते

It has been said (in a Brāhmaṇa-text): “In connection with whom (sacrificer), (the Adhvaryu) may desire that he should be devoid of cattle, (he should place) the Vayasyā (bricks) for him first and then the water-bricks; (if he may desire that the sacrificer should be a possessor of cattle then in the reverse order)."²

यं कामयेतापशुः स्यादिति वयस्यास्तस्येत्युक्तम् ९

10 ऋषभादिश्चित्यन्तः …{Loading}…

ऋषभादिश्चित्यन्तः १०

थिते

Then the layer is to be built completely, beginning with (placing of) the Bull-bricks.¹

ऋषभादिश्चित्यन्तः १०

11 श्वो भूते पौर्वाह्णिकीभ्याम् …{Loading}…

श्वो भूते पौर्वाह्णिकीभ्यां प्रचर्य तृतीयां चितिं चिनोति ११

थिते

On the next day, having performed (the Pravargya and Upasad rites) of the morning, (the Adhvaryu) builds the third layer.

श्वो भूते पौर्वाह्णिकीभ्यां प्रचर्य तृतीयां चितिं चिनोति ११

12 इन्द्राग्नी अव्यथमानामिति स्वयमातृणामभिमृश्याश्वेनोपघ्राप्य …{Loading}…

इन्द्राग्नी अव्यथमानामिति स्वयमातृणामभिमृश्याश्वेनोपघ्राप्य विश्वकर्मा त्वा सादयत्वन्तरिक्षस्य पृष्ठ इत्यविदुषा ब्राह्मणेन सह मध्येऽग्नेरुपदधाति । भुव इति चैतया व्याहृत्या १२

थिते

With indrāgni avyathamānām…¹ having touched the naturally perforated stone,² then having caused a horse to smell,³ he, accompanied by an ingnorant Brahmin, should place it on the central part with viśvakarmā tvā sādayatu…⁴ and with the sacred utterance viz. bhuvaḥ.⁵

इन्द्राग्नी अव्यथमानामिति स्वयमातृणामभिमृश्याश्वेनोपघ्राप्य विश्वकर्मा त्वा सादयत्वन्तरिक्षस्य पृष्ठ इत्यविदुषा ब्राह्मणेन सह मध्येऽग्नेरुपदधाति । भुव इति चैतया व्याहृत्या १२

13 चित्तिञ् जुहोमीति स्वयमातृणायां …{Loading}…

चित्तिं जुहोमीति स्वयमातृणायां हुत्वा व्यनिति १३

थिते

With cittiṁ juhomi having made a libation (of ghee) on the naturally perforated stone he should breathe (over the stone).¹

चित्तिं जुहोमीति स्वयमातृणायां हुत्वा व्यनिति १३

14 ज्योतिरसि ज्योतिर्मे यच्छेति …{Loading}…

ज्योतिरसि ज्योतिर्मे यच्छेति हिरण्येष्टकाम् १४

थिते

With jyotirasi jyotirme yaccha (he places) the golden brick.

ज्योतिरसि ज्योतिर्मे यच्छेति हिरण्येष्टकाम् १४

15 अधिद्यौरिति मण्डलेष्टकाम् …{Loading}…

अधिद्यौरिति मण्डलेष्टकाम् १५

थिते

With adhi dyauḥ¹ (he places) a brick having a mark of circle on it.²

अधिद्यौरिति मण्डलेष्टकाम् १५

16 अत्र रेतःसिचो विवयसः …{Loading}…

अत्र रेतःसिचो विवयसः १६

थिते

At this time (he places) the Retaḥsic (Semen-pourer) for the sake of a sacrificer of middle age.¹

अत्र रेतःसिचो विवयसः १६

17 विश्वकर्मा त्वा सादयत्वन्तरिक्षस्य …{Loading}…

विश्वकर्मा त्वा सादयत्वन्तरिक्षस्य पृष्ठे ज्योतिष्मतीमिति विश्वज्योतिषम् १७

थिते

With viśvakarmā tvā sādayatu…¹ he places the Viśvajyotis (All-light)² (brick).

विश्वकर्मा त्वा सादयत्वन्तरिक्षस्य पृष्ठे ज्योतिष्मतीमिति विश्वज्योतिषम् १७

18 अन्तरिक्षस्य यान्यसीति द्वे …{Loading}…

अन्तरिक्षस्य यान्यसीति द्वे संयान्यौ १८

थिते

With antarikṣasya yānyasi he places the two Saṁyānī (Going-) bricks.

अन्तरिक्षस्य यान्यसीति द्वे संयान्यौ १८