01 अध्वर्युम् प्रस्तोतान्वारभते प्रस्तोतारम् …{Loading}…
अध्वर्युं प्रस्तोतान्वारभते प्रस्तोतारं प्रतिहर्ता प्रतिहर्तारमुद्गातोद्गातारं ब्रह्मा ब्रह्माणं यजमानः १
थिते
- The Prastotr̥ holds the Adhvaryu from behind, the Pratihartr̥… the Prostotr̥, the Udgātr̥… the Pratihartr̥, the Brahman… the Udgātr̥ and the sacrificer… the Brahman.
अध्वर्युं प्रस्तोतान्वारभते प्रस्तोतारं प्रतिहर्ता प्रतिहर्तारमुद्गातोद्गातारं ब्रह्मा ब्रह्माणं यजमानः १
02 यद्यु वै स्वयं …{Loading}…
यद्यु वै स्वयं होता यजमानः स्यात्सर्पेदेव । औपगात्रं ह्यस्येति बृह्वृचब्राह्मणं भवति २
यद्यु वै स्वयं होता यजमानः स्यात्सर्पेदेव । औपगात्रं ह्यस्येति बृह्वृचब्राह्मणं भवति २
03 त्सरन्त इव रेहाणा …{Loading}…
त्सरन्त इव रेहाणा इव न्यङ्ङिव शीर्षाणि कृत्वा सर्पन्ति ३
थिते
- They creep as if they were going stealthily like killers bending down their heads as it were.
त्सरन्त इव रेहाणा इव न्यङ्ङिव शीर्षाणि कृत्वा सर्पन्ति ३
04 मृग इव हि …{Loading}…
मृग इव हि यज्ञः । पूर्वोऽध्वर्युर्बर्हिर्मुष्टिं धून्वन्सर्पति वागग्रेगा अग्र एत्विति गायत्रः पन्था वसवो देवतावृकेणापरिपरेण पथा स्वस्ति वसूनशीयेत् ४
मृग इव हि यज्ञः । पूर्वोऽध्वर्युर्बर्हिर्मुष्टिं धून्वन्सर्पति वागग्रेगा अग्र एत्विति गायत्रः पन्था वसवो देवतावृकेणापरिपरेण पथा स्वस्ति वसूनशीयेत् ४
05 चात्वालमवेक्षमाणाः स्तुवते उत्तरे …{Loading}…
चात्वालमवेक्षमाणाः स्तुवते । उत्तरे वा वेद्यंसे ५
थिते
- They sing (the Bahiṣpavamāna-stotra) while looking at the Cātvāla (pit)1, or (they sing while remaining) on the northern corner of the altar.
चात्वालमवेक्षमाणाः स्तुवते । उत्तरे वा वेद्यंसे ५
06 अथाध्वर्युः स्तोत्रमुपाकरोति …{Loading}…
अथाध्वर्युः स्तोत्रमुपाकरोति ६
थिते
- Now, the Adhvaryu bespeaks the stotra.1
अथाध्वर्युः स्तोत्रमुपाकरोति ६
वायुर्हिर्तेति प्रस्तोत्रे बर्हिर् …{Loading}…
वायुर्हिर्तेति प्रस्तोत्रे बर्हिर्मुष्टिं प्रयच्छति ७
वायुर्हिर्तेति प्रस्तोत्रे बर्हिर्मुष्टिं प्रयच्छति ७
08 सर्वेषु पवमानेष्वेवमुपाकरणः …{Loading}…
सर्वेषु पवमानेष्वेवमुपाकरणः ८
थिते
- The way of bespeaking should be thus in all the Pavamāna (-stotras).
सर्वेषु पवमानेष्वेवमुपाकरणः ८
09 असर्ज्यसर्जि वागसर्ज्यैन्द्रं सहोऽसर्ज्युपावर्तध्वमिति …{Loading}…
असर्ज्यसर्जि वागसर्ज्यैन्द्रं सहोऽसर्ज्युपावर्तध्वमिति बर्हिर्भ्यामन्यानि पवमानेभ्यः स्तोत्राण्युपाकरोति ९
असर्ज्यसर्जि वागसर्ज्यैन्द्रं सहोऽसर्ज्युपावर्तध्वमिति बर्हिर्भ्यामन्यानि पवमानेभ्यः स्तोत्राण्युपाकरोति ९
10 तस्माद्ब्राह्मणेन बहिष्पवमान उपसद्यः …{Loading}…
तस्माद्ब्राह्मणेन बहिष्पवमान उपसद्यः । पवित्रं हि । यं द्विष्यात्तं बहिष्पवमानात्परिबाधेतेति विज्ञायते १०
थिते
- “Therefore the act of sitting near (at the time of the chanting of) the Bahiṣapavamāna (-laud) should be done by a Brāhmaṇa. For it is purifying. He should remove him away from the Bahiṣpavamāna whom he hates”—Thus is known from a Brāhmaṇa-text.2
तस्माद्ब्राह्मणेन बहिष्पवमान उपसद्यः । पवित्रं हि । यं द्विष्यात्तं बहिष्पवमानात्परिबाधेतेति विज्ञायते १०
11 स्तूयमानं यजमान उपगायति …{Loading}…
स्तूयमानं यजमान उपगायति । चत्वारोऽवरार्ध्या उपगातारः ११
थिते
- The sacrificer accompanies the Bahişpavamāna being sung. There (should be) minimum four co-singers.1
स्तूयमानं यजमान उपगायति । चत्वारोऽवरार्ध्या उपगातारः ११
12 नाध्वर्युः …{Loading}…
नाध्वर्युः १२
थिते
- The Adhvaryu does not (become a co-singer).1
नाध्वर्युः १२
13 वस्व्यै हिङ्कुरु तस्यै …{Loading}…
वस्व्यै हिङ्कुरु तस्यै प्रस्तुहि तस्यै स्तुहि तस्यै मेऽवरुद्ध्या इति पुरस्ताद्बहिष्पवमानाद्यजमानो जपति १३
थिते
- Before the Bahiṣpavamāna, the sacrificer muttters, vasvyai hiṁkuru…1
वस्व्यै हिङ्कुरु तस्यै प्रस्तुहि तस्यै स्तुहि तस्यै मेऽवरुद्ध्या इति पुरस्ताद्बहिष्पवमानाद्यजमानो जपति १३
14 दशहोतारञ् च व्याचष्टे …{Loading}…
दशहोतारं च व्याचष्टे । स्तूयमाने च दशहोतारं जपति १४
दशहोतारं च व्याचष्टे । स्तूयमाने च दशहोतारं जपति १४
15 श्येनोऽसि गायत्रच्छन्दा इति …{Loading}…
श्येनोऽसि गायत्रच्छन्दा इति मध्यमायां च स्तोत्रीयायामन्वारोहम् १५
श्येनोऽसि गायत्रच्छन्दा इति मध्यमायां च स्तोत्रीयायामन्वारोहम् १५
16 द्वितीये पवमाने द्वितीयेन …{Loading}…
द्वितीये पवमाने द्वितीयेन मन्त्रेण । तृतीये तृतीयेन १६
द्वितीये पवमाने द्वितीयेन मन्त्रेण । तृतीये तृतीयेन १६
17 अथात्यन्तप्रदेशः स्तुतस्य स्तुतमसीति …{Loading}…
अथात्यन्तप्रदेशः । स्तुतस्य स्तुतमसीति स्तोत्रमनुमन्त्रयते । शस्त्रस्य शस्त्रमसीति शस्त्रम् १७
अथात्यन्तप्रदेशः । स्तुतस्य स्तुतमसीति स्तोत्रमनुमन्त्रयते । शस्त्रस्य शस्त्रमसीति शस्त्रम् १७
18 इन्द्रियावन्तो वनामह इत्युभयत्रानुषजति …{Loading}…
इन्द्रियावन्तो वनामह इत्युभयत्रानुषजति १८
थिते
- At both, he adds indriyāvanto vanāmahe…1 (to both the above-mentioned formulae).
इन्द्रियावन्तो वनामह इत्युभयत्रानुषजति १८
19 स्तुतेऽध्वर्युः सम्प्रेष्यत्यग्नीदग्नीन्विहर बर्हि …{Loading}…
स्तुतेऽध्वर्युः सम्प्रेष्यत्यग्नीदग्नीन्विहर बर्हि स्तृणाहि पुरोडाशाँ अलङ्कुर्विति १९
थिते
- After (the Bahiśpavamāna-stotra) is sung, the Adhvaryu orders, “O Agnīdh, do you spread out the sacred fires; do you scatter the sacred grass, do you adorn the sacrificial bread etc.”
स्तुतेऽध्वर्युः सम्प्रेष्यत्यग्नीदग्नीन्विहर बर्हि स्तृणाहि पुरोडाशाँ अलङ्कुर्विति १९
20 अथैकेषाम् स्तुत उत्तिष्ठन्नाहाग्नीदग्नीन्विहर …{Loading}…
अथैकेषाम् । स्तुत उत्तिष्ठन्नाहाग्नीदग्नीन्विहर बर्हि स्तृणीहि पुरोडाशाँ अलङ्कुरु प्रतिप्रस्थातः पशुनेहीति २०
थिते
- Now according to some (ritualists): after (the Bahiṣpavamāna-stotra) is sung, while standing (the Adhvaryu) says, “O Agnīdh, do you spread out the sacred fires;do you scatter the sacred grass; do you adorn the sacrificial bread etc; O Pratiprasthātr̥ do come over with the animal.”1
अथैकेषाम् । स्तुत उत्तिष्ठन्नाहाग्नीदग्नीन्विहर बर्हि स्तृणीहि पुरोडाशाँ अलङ्कुरु प्रतिप्रस्थातः पशुनेहीति २०
21 सम्प्रैषवत्कुर्वन्ति …{Loading}…
सम्प्रैषवत्कुर्वन्ति २१
थिते
- They1 do according to the order.
सम्प्रैषवत्कुर्वन्ति २१
इति सप्तदशी कण्डिका इति पञ्चमः पटलः