01 यङ् कामयेत पण्डकः …{Loading}…
यं कामयेत पण्डकः स्यादिति तं प्रचरण्योपस्पृशेत् १
थिते
- (The Adhvaryu) should touch him by means of the Pracāraṇī-ladle in the case of whom he desires, that he (the sacrificer) should be impotent.
यं कामयेत पण्डकः स्यादिति तं प्रचरण्योपस्पृशेत् १
02 एतस्यैव हविर्धानस्याधस्तात्पुरोऽक्षम् मैत्रावरुणचमसम् …{Loading}…
एतस्यैव हविर्धानस्याधस्तात्पुरोऽक्षं मैत्रावरुणचमसम् । उत्तरस्यां वर्तन्यां पुरश्चक्रं होतृचमसम् । उत्तरस्य हविर्धानस्याधस्तात्पुरोऽक्षं वसतीवरीः । पश्चादक्षमेकधनाः २
थिते
- (He places) the Maitrāvaruṇa’s goblet under the same (southern) Havirdhāna (-cart) in front of the axle; the Hotr̥’s goblet near the northern track in front of the wheel; the Vasatīvarī (water) under the northern Havirdhāna (-cart) in front of the axle; (and the pitchers of the) Ekadhanā (-water) behind the axle.
एतस्यैव हविर्धानस्याधस्तात्पुरोऽक्षं मैत्रावरुणचमसम् । उत्तरस्यां वर्तन्यां पुरश्चक्रं होतृचमसम् । उत्तरस्य हविर्धानस्याधस्तात्पुरोऽक्षं वसतीवरीः । पश्चादक्षमेकधनाः २
03 एतद्वा विपरीतम् …{Loading}…
एतद्वा विपरीतम् ३
थिते
- Or (he may do) this in the reverse manner.1
एतद्वा विपरीतम् ३
04 अपो यजमानोऽनुप्रपद्यते यश …{Loading}…
अपो यजमानोऽनुप्रपद्यते । यश एवैनमृच्छतीति विज्ञायते ४
अपो यजमानोऽनुप्रपद्यते । यश एवैनमृच्छतीति विज्ञायते ४
05 अत्र दधिग्रहेण चरति …{Loading}…
अत्र दधिग्रहेण चरति ५
थिते
- Then (The Adhvaryu) performs the offering of the curds-scoop.
अत्र दधिग्रहेण चरति ५
06 औदुम्बरेण गृह्णाति …{Loading}…
औदुम्बरेण गृह्णाति ६
थिते
- He scoops (curds in a cup) made of Udumbara (-wood).1
औदुम्बरेण गृह्णाति ६
07 उपयामगृहीतोऽसि प्रजापतये त्वा …{Loading}…
उपयामगृहीतोऽसि प्रजापतये त्वा ज्योतिष्मते ज्योतिष्मन्तं गृह्णामीति दधि गृहीत्वापेन्द्र द्विषतो मन इति हरति । प्राणाय त्वापानाय त्वेति जुहोति ७
उपयामगृहीतोऽसि प्रजापतये त्वा ज्योतिष्मते ज्योतिष्मन्तं गृह्णामीति दधि गृहीत्वापेन्द्र द्विषतो मन इति हरति । प्राणाय त्वापानाय त्वेति जुहोति ७
08 दधिग्रहो नित्यः काम्यश्च …{Loading}…
दधिग्रहो नित्यः काम्यश्च । काम्यावितरौ ८
थिते
- The Dadhigraha (curd-scoop) is obligatory as well as optiond). The other two1 are optional.
दधिग्रहो नित्यः काम्यश्च । काम्यावितरौ ८
09 आज्यग्रहङ् गृह्णीयात्तेजस्कामस्येत्युक्तम् …{Loading}…
आज्यग्रहं गृह्णीयात्तेजस्कामस्येत्युक्तम् ९
थिते
- It has been said (in a Brāhmaṇa-text): “(The Adhvaryu) should take the ghee-scoop (and offer it) in the case of a sacrificer) desirous of lustre, Soma-scoop… desirous of brahman-splendour, curd-scoop… desirous of cattle.”1
आज्यग्रहं गृह्णीयात्तेजस्कामस्येत्युक्तम् ९
10 यदि सोमग्रहङ् गृह्णीयादेकग्रहायाप्तं …{Loading}…
यदि सोमग्रहं गृह्णीयादेकग्रहायाप्तं राजानमुपरे न्युप्य वसतीवरीभिरुपसृज्यावीवृधं वो मनसा सुजाता इत्यभिमन्त्र्य तिस्रो यह्वस्य समिधः परिज्मनो देवा अकृण्वन्नुशिजो अमर्त्यवे । तासामेकामदधुर्मर्त्ये भुजं लोकमिद्द्वे उप जामी ईयतुरिति सोमकरण्याभिषुणोति १०
थिते
- If he is going to take the Soma-scoop,1 having poured out on the lower pressing stone (Upara) some quantity of the king (Soma) which would be sufficient for one scoop (of juice),2 having poured down the Vasatīvarī (-water) over it, having addressed it with avīvr̥dhaṁ vo manasā…3 he presses it with the Somakaraṇī-verse viz. tisro yahvasya samidhaḥ….4
यदि सोमग्रहं गृह्णीयादेकग्रहायाप्तं राजानमुपरे न्युप्य वसतीवरीभिरुपसृज्यावीवृधं वो मनसा सुजाता इत्यभिमन्त्र्य तिस्रो यह्वस्य समिधः परिज्मनो देवा अकृण्वन्नुशिजो अमर्त्यवे । तासामेकामदधुर्मर्त्ये भुजं लोकमिद्द्वे उप जामी ईयतुरिति सोमकरण्याभिषुणोति १०
11 आ मास्कानिति प्रथमप्लुतमंशुमभिमन्त्रयते …{Loading}…
आ मास्कानिति प्रथमप्लुतमंशुमभिमन्त्रयते । द्रप्सश्चस्कन्देति विप्रुषः ११
आ मास्कानिति प्रथमप्लुतमंशुमभिमन्त्रयते । द्रप्सश्चस्कन्देति विप्रुषः ११
12 हिरण्यपाणिरभिषुणोति गृह्णाति जुहोतीत्यत्यन्तप्रदेशः …{Loading}…
हिरण्यपाणिरभिषुणोति गृह्णाति जुहोतीत्यत्यन्तप्रदेशः १२
थिते
- The general rule is that (the Adhvaryu) presses, scoops and offers (Soma) while holding gold in his hand;1
हिरण्यपाणिरभिषुणोति गृह्णाति जुहोतीत्यत्यन्तप्रदेशः १२
13 तिस्रो यह्वस्येत्येतद्वर्जञ् च …{Loading}…
तिस्रो यह्वस्येत्येतद्वर्जं च १३
थिते
- and (in the subsequent acts of pressing) (he does so) excluding (the use of the verse) tisro yahvasya samidhaḥ….
तिस्रो यह्वस्येत्येतद्वर्जं च १३
14 तं हुत्वा सदसि …{Loading}…
तं हुत्वा सदसि प्रत्यङ्मुखो भक्षयति भक्षेहीति यथालिङ्गम् १४
तं हुत्वा सदसि प्रत्यङ्मुखो भक्षयति भक्षेहीति यथालिङ्गम् १४
15 अनधिकृतो वा सोमधर्मैर्दधिग्रहविकारत्वात् …{Loading}…
अनधिकृतो वा सोमधर्मैर्दधिग्रहविकारत्वात् १५
थिते
- Or this scoop does not deserve to be associated with the rites connected with the Soma-pressing, becacuse it is a modification of the curds-scoop.
अनधिकृतो वा सोमधर्मैर्दधिग्रहविकारत्वात् १५
16 यदन्यत्सोमकरण्यास्ते सोमधर्माः …{Loading}…
यदन्यत्सोमकरण्यास्ते सोमधर्माः १६
थिते
- The rites connected with the Soma (-pressing) are those (which have been mentioned above) excluding (the recitation of the verse called) Somakaraṇī.1
यदन्यत्सोमकरण्यास्ते सोमधर्माः १६
17 अंशुमदाभ्यं वा प्रथमङ् …{Loading}…
अंशुमदाभ्यं वा प्रथमं गृह्णाति १७
थिते
- He first takes either the Aṁśu or Adābhya (-scoop).1
अंशुमदाभ्यं वा प्रथमं गृह्णाति १७
18 शुक्रन् ते शुक्रेण …{Loading}…
शुक्रं ते शुक्रेण गृह्णामीति दध्नः पयसो निग्राभ्याणां वा १८
शुक्रं ते शुक्रेण गृह्णामीति दध्नः पयसो निग्राभ्याणां वा १८
19 उपनद्धस्य राज्ञस्त्रीनंशून्प्रवृहति …{Loading}…
उपनद्धस्य राज्ञस्त्रीनंशून्प्रवृहति १९
थिते
- He takes out three stalks from the tied up king (Soma).1
उपनद्धस्य राज्ञस्त्रीनंशून्प्रवृहति १९
इति सप्तमी कण्डिका