यजुर्वेदे विश्वासटिप्पन्यः

01 वृत्रस्य कनीनिकासीति त्रैककुदेनाञ्जनेनाङ्क्ते …{Loading}…

वृत्रस्य कनीनिकासीति त्रैककुदेनाञ्जनेनाङ्क्ते १

थिते

With vr̥trasya kanīnikāsi…¹ (the sacrificer) applies collyrium obtained from the Trikakud (-mountain) (to his eyes).

वृत्रस्य कनीनिकासीति त्रैककुदेनाञ्जनेनाङ्क्ते १

02 यदि त्रैककुदन् नाधिगच्छेद्येनैव …{Loading}…

यदि त्रैककुदं नाधिगच्छेद्येनैव केन चाञ्जनेनाञ्जीतेति वाजसनेयकम् २

थिते

According to the view of the Vājasaneyins¹ one should apply any (collyrium) if one does not get the one from the Trikakud.

यदि त्रैककुदं नाधिगच्छेद्येनैव केन चाञ्जनेनाञ्जीतेति वाजसनेयकम् २

03 सतूलया दर्भेषीकया शरेषीकया …{Loading}…

सतूलया दर्भेषीकया शरेषीकया दर्भपुञ्जीलेन वाभ्यन्तरं द्विर्दक्षिणमनिधावमानः । सकृत्सव्यम् ३

थिते

(He should apply the collyrium) by means of a tufted blade of Darbha or Śara¹-(grass) or by means of a bunch of Darbha-blades, inwards and without moving it backwards,² twice to the right (eye) and once to the left.

सतूलया दर्भेषीकया शरेषीकया दर्भपुञ्जीलेन वाभ्यन्तरं द्विर्दक्षिणमनिधावमानः । सकृत्सव्यम् ३

04 अपि वा द्विर्दक्षिणन् …{Loading}…

अपि वा द्विर्दक्षिणं त्रिः सव्यम् । त्रिस्त्रिर्वोभे ४

थिते

Or (he applies collyrium) twice to the right (eve thrice the left;¹ or thrice both (the eyes).²

¹ Cp. TS 1.1.1.6 where it is prescribed that in all there should be application of collyrium for five times.

अपि वा द्विर्दक्षिणं त्रिः सव्यम् । त्रिस्त्रिर्वोभे ४

05 अथैनमुत्तरेण बहिः प्राग्वंशाद्दर्भपुञ्जीलैः …{Loading}…

अथैनमुत्तरेण बहिः प्राग्वंशाद्दर्भपुञ्जीलैः पवयति ५

थिते

To the north outside¹ the Prāgvaṁśa, (the Adhvaryu) then purifies him (the sacrificer) by means of bunches of Darbha-(grass).

अथैनमुत्तरेण बहिः प्राग्वंशाद्दर्भपुञ्जीलैः पवयति ५

06 द्वाभ्याम् पवयति त्रिभिः …{Loading}…

द्वाभ्यां पवयति त्रिभिः पवयतीत्युक्तम् ६

थिते

It has been said in a Brāhmaṇa-text, “(The Adhvaryu) should purify (the sacrificer) by means of two (bunches of Darbha grass each time), by means of three (bunches of Darbha grass each time) etc.¹

द्वाभ्यां पवयति त्रिभिः पवयतीत्युक्तम् ६

07 एकविंशत्या त्रेधा विभक्तया …{Loading}…

एकविंशत्या त्रेधा विभक्तया सप्तभिःसप्तभिर्द्विरूर्ध्वं नाभेरुन्मार्ष्टि । सकृदवाक् ७

थिते

He should purify him by means of twenty-one bunches of Darbha-grass,¹ divided into three (groups of) seven bunches each-twice above the navel upwards and once (below the navel) downwards.²

एकविंशत्या त्रेधा विभक्तया सप्तभिःसप्तभिर्द्विरूर्ध्वं नाभेरुन्मार्ष्टि । सकृदवाक् ७

08 अन्वञ्चम् पावयतीत्येके …{Loading}…

अन्वञ्चं पावयतीत्येके ८

थिते

According to some ritualists¹ he purifies him downwards (from the head to the feet).

अन्वञ्चं पावयतीत्येके ८

09 यन् द्विष्यात्तन् तिर्यञ्चमक्ष्णया …{Loading}…

यं द्विष्यात्तं तिर्यञ्चमक्ष्णया वा पावयेत् ९

थिते

He should purify him whom he hates either cross-wise¹ or obliquely²

यं द्विष्यात्तं तिर्यञ्चमक्ष्णया वा पावयेत् ९

10 चित्पतिस्त्वा पुनात्वित्येतैः प्रतिमन्त्रम् …{Loading}…

चित्पतिस्त्वा पुनात्वित्येतैः प्रतिमन्त्रम् १०

थिते

He should purify with each of the formula beginning with citpatistvā.¹

चित्पतिस्त्वा पुनात्वित्येतैः प्रतिमन्त्रम् १०

11 अच्छिद्रेण पवित्रेणेति सर्वत्रानुषजति …{Loading}…

अच्छिद्रेण पवित्रेणेति सर्वत्रानुषजति ११

थिते

To each of the formula he adds acchidreṇa pavitreṇa.¹

अच्छिद्रेण पवित्रेणेति सर्वत्रानुषजति ११

12 चित्पतिर्मा पुनातु वाक्पतिर्मा …{Loading}…

चित्पतिर्मा पुनातु वाक्पतिर्मा पुनातु देवो मा सविता पुनात्विति पाव्यमानो जपति १२

थिते

(The sacrificer) while being purified mutters citpatir mā punātu…¹

चित्पतिर्मा पुनातु वाक्पतिर्मा पुनातु देवो मा सविता पुनात्विति पाव्यमानो जपति १२

13 तस्य ते पवित्रपत …{Loading}…

तस्य ते पवित्रपत इति च । पवमानः सुवर्जनः पवित्रेण विचर्षणिः । यः पोता स पुनातु मा । प्राजापत्यं पवित्रं शतोद्यामं हिरण्मयम् । तेन ब्रह्मविदो वयं पूतं ब्रह्म पुनीमह इति च १३

थिते

and tasya te pavitrapate…¹ and pavamānaḥ suvarjanaḥ…²

तस्य ते पवित्रपत इति च । पवमानः सुवर्जनः पवित्रेण विचर्षणिः । यः पोता स पुनातु मा । प्राजापत्यं पवित्रं शतोद्यामं हिरण्मयम् । तेन ब्रह्मविदो वयं पूतं ब्रह्म पुनीमह इति च १३

14 यद्देवा देवहेडनन् त्वमग्ने …{Loading}…

यद्देवा देवहेडनं त्वमग्ने अयासीति च पूतः १४

थिते

And when he becomes purified (he mutters) yaddevā devaheḍanam…¹

यद्देवा देवहेडनं त्वमग्ने अयासीति च पूतः १४

15 प्राग्वा दीक्षणीयाया जुहुयात् …{Loading}…

प्राग्वा दीक्षणीयाया जुहुयात् । जपेदित्येके १५

थिते

Or (with the verses mentioned in Sūtras 13-14) he should offer a libation of ghee before the Dīkṣaṇīyā-offering.¹ Or according to some he should mutter (these verses before the Dikṣaṇīyā-offering).

प्राग्वा दीक्षणीयाया जुहुयात् । जपेदित्येके १५