यजुर्वेदे विश्वासटिप्पन्यः

01 यो नः सपत्नो …{Loading}…

यो नः सपत्नो योऽरणो मर्तोऽभिदासति देवाः । इध्मस्येव प्रक्षायतो मा तस्योच्छेषि किञ्चनेति च १

थिते

And with yo nah sapatnaḥ…¹ (he stands near the Āhavanīya praising it).

यो नः सपत्नो योऽरणो मर्तोऽभिदासति देवाः । इध्मस्येव प्रक्षायतो मा तस्योच्छेषि किञ्चनेति च १

02 अग्न आयूंषि पवस …{Loading}…

अग्न आयूंषि पवस इत्याग्निपावमानीभ्यां गार्हपत्यमुपतिष्ठते । अग्ने गृहपत इति च २

थिते

With the two verses addressed to Agni Pavamāna¹ be ginning with agna āyūṁṣi pavase² and with agne gr̥hapate.³ he stands near the Gārhapatya praising it.

अग्न आयूंषि पवस इत्याग्निपावमानीभ्यां गार्हपत्यमुपतिष्ठते । अग्ने गृहपत इति च २

03 पुत्रस्य नाम गृह्णाति …{Loading}…

पुत्रस्य नाम गृह्णाति तामाशिषमाशासे तन्तव इत्यजातस्य । अमुष्मा इति जातस्य ३

थिते

He (indirectly) utters the name of the unborn son when he utters the words tāmāśiṣamāśāse tantave (and) with (the word) amuṣmai (so-and-so) (he directly utters the name) of the born son (in the second verse)¹.

पुत्रस्य नाम गृह्णाति तामाशिषमाशासे तन्तव इत्यजातस्य । अमुष्मा इति जातस्य ३

04 ज्योतिषे तन्तवे त्वासावनु …{Loading}…

ज्योतिषे तन्तवे त्वासावनु मा तन्वच्छिन्नो दैव्यस्तन्तुर्मा मनुष्यश्छेदि दिव्याद्धाम्नो मा च्छित्सि मा मानुषादिति प्रियस्य पुत्रस्य नाम गृह्णाति ४

थिते

(In the formula to be uttered immediately afterwards beginning with) jyotiṣe tantave tvā…¹ he utters the name of his dear son.

ज्योतिषे तन्तवे त्वासावनु मा तन्वच्छिन्नो दैव्यस्तन्तुर्मा मनुष्यश्छेदि दिव्याद्धाम्नो मा च्छित्सि मा मानुषादिति प्रियस्य पुत्रस्य नाम गृह्णाति ४

05 अग्ने वह्ने स्वदितन् …{Loading}…

अग्ने वह्ने स्वदितं नस्तनये पितुं पच । शं तोकाय तनुवे स्योन इति दक्षिणाग्निम् ५

थिते

With agne vahne svaditaṁ nastanaye… he stands near the Dakṣiṇāgni praising it.

अग्ने वह्ने स्वदितं नस्तनये पितुं पच । शं तोकाय तनुवे स्योन इति दक्षिणाग्निम् ५

06 ज्योतिषे तन्तवे त्वेत्यन्तर्वेद्युपविशति …{Loading}…

ज्योतिषे तन्तवे त्वेत्यन्तर्वेद्युपविशति । पूर्ववन्नामग्रहणम् ६

थिते

With jyotiṣe tantave tvā…he sits within the altar. He utters the name as (described) earlier.¹

¹ See Sūtra 4.

ज्योतिषे तन्तवे त्वेत्यन्तर्वेद्युपविशति । पूर्ववन्नामग्रहणम् ६

07 ज्योतिरसि तन्तव इत्युपविश्य …{Loading}…

ज्योतिरसि तन्तव इत्युपविश्य जपति ७

थिते

Having sat down¹ (on his place) he mutters jyotirasi tantave…

ज्योतिरसि तन्तव इत्युपविश्य जपति ७

08 वेदमुपस्थ आधायान्तर्वेद्यासीनोऽतीमोक्षाञ्जपति …{Loading}…

वेदमुपस्थ आधायान्तर्वेद्यासीनोऽतीमोक्षाञ्जपति ८

थिते

Having placed the grass-brush (Veda) on the lap sitting within the altar he mutters the Atīmokṣa-formulae.¹

वेदमुपस्थ आधायान्तर्वेद्यासीनोऽतीमोक्षाञ्जपति ८

09 अत्र वेदस्तरणं यजमानभागस्य …{Loading}…

अत्र वेदस्तरणं यजमानभागस्य च प्राशनमेके समामनन्ति ९

थिते

In the opinion of some (ritualists) the act of spreading of the grass-brush (Veda)¹ and the act of eating of the portion of the sacrificer² should (take place) at this stage.

अत्र वेदस्तरणं यजमानभागस्य च प्राशनमेके समामनन्ति ९

10 कस्त्वा युनक्ति स …{Loading}…

कस्त्वा युनक्ति स त्वा विमुञ्चत्विति यज्ञं विमुञ्चति १०

थिते

With kastvā yunakti sa tvā vimuñcatu¹ he “unyokes" the sacrifice.²

कस्त्वा युनक्ति स त्वा विमुञ्चत्विति यज्ञं विमुञ्चति १०

11 अग्ने व्रतपते व्रतमचारिषमिति …{Loading}…

अग्ने व्रतपते व्रतमचारिषमिति व्रतं विसृजते ११

थिते

With agne vratapate vratamacāriṣam…¹ he releases the vow.

अग्ने व्रतपते व्रतमचारिषमिति व्रतं विसृजते ११

12 यज्ञा बभूवेति यज्ञस्य …{Loading}…

यज्ञा बभूवेति यज्ञस्य पुनरालम्भं जपति १२

थिते

He utters the formula (called) “re-undertaking of the sacrifice”¹ beginning with yajño babhūva²

यज्ञा बभूवेति यज्ञस्य पुनरालम्भं जपति १२

13 गोमानिति प्राङुदेत्य गोमतीञ् …{Loading}…

गोमानिति प्राङुदेत्य गोमतीं जपति १३

थिते

Having gone to the east, he mutters a verse containing the word go beginning with gomân.¹

गोमानिति प्राङुदेत्य गोमतीं जपति १३

14 अत्र वा यजमानभागम् …{Loading}…

अत्र वा यजमानभागं प्राश्नीयात् १४

थिते

Optionally he may eat the “sacrificer’s portion” at this stage.¹

अत्र वा यजमानभागं प्राश्नीयात् १४

15 यज्ञ शञ् च …{Loading}…

यज्ञ शं च म उप च म आयुश्च मे बलं च मे यज्ञ शिवो मे सन्तिष्ठस्व यज्ञ स्विष्टो मे सन्तिष्ठस्व यज्ञारिष्टो मे सन्तिष्ठस्वेति दर्शपूर्णमासाभ्यां सोमेन पशुना वेष्ट्वा जपति १५

थिते

After having performed the New and Full-moon-sacrifices or a Soma-sacrifice or an animal sacrifice, he mutters yajña śaṁ ca me….

यज्ञ शं च म उप च म आयुश्च मे बलं च मे यज्ञ शिवो मे सन्तिष्ठस्व यज्ञ स्विष्टो मे सन्तिष्ठस्व यज्ञारिष्टो मे सन्तिष्ठस्वेति दर्शपूर्णमासाभ्यां सोमेन पशुना वेष्ट्वा जपति १५

16 वृष्टिरसि वृश्च मे …{Loading}…

वृष्टिरसि वृश्च मे पाप्मानमृतात्सत्यमुपागामितीष्ट्वाप उपस्पृशति । तदिदं सर्वयज्ञेषूपस्पर्शनं भवति १६

थिते

After having performed (any sacrifice) he touches water with vr̥ṣṭirasi vr̥śca me pāpmānam…¹ This act of touch ing (water) takes place in all the sacrifices.

वृष्टिरसि वृश्च मे पाप्मानमृतात्सत्यमुपागामितीष्ट्वाप उपस्पृशति । तदिदं सर्वयज्ञेषूपस्पर्शनं भवति १६

17 ब्राह्मणांस्तर्पयितवा इति सम्प्रेष्यति …{Loading}…

ब्राह्मणांस्तर्पयितवा इति सम्प्रेष्यति १७

थिते

He orders “to satiate the Brāhmins”.

ब्राह्मणांस्तर्पयितवा इति सम्प्रेष्यति १७

18 प्रवसन्काले विहारमभिमुखो याजमानञ् …{Loading}…

प्रवसन्काले विहारमभिमुखो याजमानं जपति १८

थिते

(When he is) staying away¹ (from his house), facing (the direction of his) place of sacrificial performance, he mutters the formulae to be recited by the sacrificer (at the time of the New or Full-moon-sacrifices).

प्रवसन्काले विहारमभिमुखो याजमानं जपति १८

19 प्राचो विष्णुक्रमान्क्रामति …{Loading}…

प्राचो विष्णुक्रमान्क्रामति १९

थिते

He takes the Viṣṇu-steps (from the west) to the east.¹

प्राचो विष्णुक्रमान्क्रामति १९

20 प्राङुदेत्य गोमतीञ् जपति …{Loading}…

प्राङुदेत्य गोमतीं जपति जपति २०

थिते

Having gone to the east, (then facing the direction of his sacrificial place) he mutters the verse containing the word go.¹

प्राङुदेत्य गोमतीं जपति जपति २०