यजुर्वेदे विश्वासटिप्पन्यः

01 पूषा ते बिलं …{Loading}…

पूषा ते बिलं विष्यत्विति सर्पिर्धानस्य बिलमपावर्त्य दक्षिणाग्नावाज्यं विलाप्यादितिरस्यच्छिद्रपत्त्रेत्याज्यस्थालोमादाय महीनां पयोऽस्योषधीनां रसस्तस्य तेऽक्षीयमाणस्य निर्वपामि देवयज्याया इति तस्यां पवित्रान्तर्हितायामाज्यं निरुप्येदं विष्णुर्विचक्रम इति दक्षिणाग्नावधिश्रित्येषे त्वेति दक्षिणार्धे गार्हपत्यस्याधिश्रित्योर्जे त्वेत्यपादाय वेदेनोपयम्य पत्न्या उपहरति १

थिते

With pūṣā te bilam¹….having opened the mouth of the pitcher of ghee, having melted the ghee on the Dakṣiṇa-fire, with “aditirasyachhidrapatrā²” having taken the pot of ghee with mahīnāṁ payo’si³…having poured ghee in it (ghee-pot) on which two strainers have been kept, with “idaṁ viṣnur vicakrame⁴…, having kept the ghee-pot on the Dakṣina-fire, then with iṣe tva[^5] having kept (the ghee-pot) on the southern part of the Gārhapatya (-fire), with ūrje tvã[^6] having removed (the ghee-pot from the fire), having supported (the ghee-pot) with grass-brush (Veda), (the Adhvaryu) brings (the ghee-pot) to the wife of the sacrificer.

पूषा ते बिलं विष्यत्विति सर्पिर्धानस्य बिलमपावर्त्य दक्षिणाग्नावाज्यं विलाप्यादितिरस्यच्छिद्रपत्त्रेत्याज्यस्थालोमादाय महीनां पयोऽस्योषधीनां रसस्तस्य तेऽक्षीयमाणस्य निर्वपामि देवयज्याया इति तस्यां पवित्रान्तर्हितायामाज्यं निरुप्येदं विष्णुर्विचक्रम इति दक्षिणाग्नावधिश्रित्येषे त्वेति दक्षिणार्धे गार्हपत्यस्याधिश्रित्योर्जे त्वेत्यपादाय वेदेनोपयम्य पत्न्या उपहरति १

02 तत्सा निमील्य वीक्ष्यानुच्छ्वसन्त्यवेक्षते …{Loading}…

तत्सा निमील्य वीक्ष्यानुच्छ्वसन्त्यवेक्षते महीनां पयोऽसीति २

थिते

Having closed her eyes, then (having opened them), then having looked at it (the ghee), she gazes it without breathing out, with mahīnām payo’si.¹

तत्सा निमील्य वीक्ष्यानुच्छ्वसन्त्यवेक्षते महीनां पयोऽसीति २

03 तेजोऽसीत्युत्तरार्धे गार्हपत्यस्याधिश्रयति …{Loading}…

तेजोऽसीत्युत्तरार्धे गार्हपत्यस्याधिश्रयति ३

थिते

With tejo’si¹ (the Adhvaryu) keeps (the pot of ghee) on the northern part of the Gārhapatya (-fire).

तेजोऽसीत्युत्तरार्धे गार्हपत्यस्याधिश्रयति ३

04 पत्न्यभावे तेजआदि लुप्यते …{Loading}…

पत्न्यभावे तेजआदि लुप्यते गार्हपत्येऽधिश्रयणम् ४

थिते

In the absence of the wife (the rite of) keeping (the ghee-pot) over the gārhapatya-fire beginning with tejo’si is dropped.

पत्न्यभावे तेजआदि लुप्यते गार्हपत्येऽधिश्रयणम् ४

05 तेजसे त्वेत्यपादाय तेजोऽसि …{Loading}…

तेजसे त्वेत्यपादाय तेजोऽसि तेजोऽनुप्रेहीति हरति । अग्निस्ते तेजो मा विनैदित्याहवनीयेऽधिश्रित्याग्नेर्जिह्वासीति स्फ्यस्य वर्त्मन्सादयति ५

थिते

With tejase tvā having taken away (the ghee-pot from over the fire), with tejo’si tejo’nuprehi¹ he carries it away. With agniste tejo mā vinait² having kept (the ghee-pot) on the Āhavanīya (fire), with agner jihvāsi³ he keeps (the ghee-pot) on the line drawn by means of the Sphya⁴.

तेजसे त्वेत्यपादाय तेजोऽसि तेजोऽनुप्रेहीति हरति । अग्निस्ते तेजो मा विनैदित्याहवनीयेऽधिश्रित्याग्नेर्जिह्वासीति स्फ्यस्य वर्त्मन्सादयति ५

06 आज्यमसि सत्यमसीत्यध्वर्युर्यजमानश्च निमील्य …{Loading}…

आज्यमसि सत्यमसीत्यध्वर्युर्यजमानश्च निमील्य वीक्ष्यानुच्छ्वसन्तावाज्यमवेक्षेते ६

थिते

With ājyamasi…¹ having closed (and then opened the eyes), then having looked at (the ghee), the Adhvaryu and the sacrificer gaze at the ghee without breathing out.²

आज्यमसि सत्यमसीत्यध्वर्युर्यजमानश्च निमील्य वीक्ष्यानुच्छ्वसन्तावाज्यमवेक्षेते ६

07 अथैनदुदगग्राभ्याम् पवित्राभ्याम् पुनराहारमुत्पुनाति …{Loading}…

अथैनदुदगग्राभ्यां पवित्राभ्यां पुनराहारमुत्पुनाति ७

थिते

Then (the Adhvaryu) purifies it (the ghee) by means two strainers with their points to the north (thrice) every time having moved forward and backward.¹

अथैनदुदगग्राभ्यां पवित्राभ्यां पुनराहारमुत्पुनाति ७