०७

अथैनमुदुम्बरशाखामन्तर्धायाभिषिञ्चति ।

(The Inauguration Mantra when the King is Sprinkled with the Holy Water. Whether the Sacred Words, ”bhûr”, &c., are to be Pronounced along with this Mantra or not. Different Opinions on this Point.)

They now put the branch of the Udumbara tree on the head of the Kṣattriya, and pour the liquids (which are in the large ladle) on it.

अथैनमुदुम्बरशाखामन्तर्धायाभिषिञ्चति ।

इमा आपः शिवतमा इमाः सर्वस्य भेषजीः इमा राष्ट्रस्य वर्धनीरिमा राष्ट्रभृतो ऽमृताः याभिरिन्द्रमभ्यषिञ्चत्प्रजापतिः सोमं राजानं वरुणं यमं मनुं ताभिरद्भिरभिषिञ्चामि त्वामहं राज्ञां त्वमधिराजो भवेह ।

(When doing so), the priest repeats the following mantras: “With these waters, which are most happy, which cure everything, increase the royal power, and hold up the royal power, the immortal Prajāpati sprinkled Indra, Soma the king, Varuṇa, Yama, Manu; with the same, sprinkle I thee! Be the ruler over kings in this world.

इमा आपः शिवतमा इमाः सर्वस्य भेषजीः इमा राष्ट्रस्य वर्धनीरिमा राष्ट्रभृतो ऽमृताः याभिरिन्द्रमभ्यषिञ्चत्प्रजापतिः सोमं राजानं वरुणं यमं मनुं ताभिरद्भिरभिषिञ्चामि त्वामहं राज्ञां त्वमधिराजो भवेह ।

महान्तं त्वा महीनां सम्राजं चर्षणीनां देवी जनित्र्यजीजनद्भद्रा जनित्र्यजीजनत् ।

Thy illustrious mother bore thee as the great universal ruler over great men; the blessed mother has borne thee!

महान्तं त्वा महीनां सम्राजं चर्षणीनां देवी जनित्र्यजीजनद्भद्रा जनित्र्यजीजनत् ।

देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर्बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्यामग्नेस्तेजसा सुर्यस्य वर्चसेन्द्रस्येन्द्रियेणाभिषिञ्चामि बलाय श्रियै यशसे ऽन्नाद्याय ।

By command of the divine Savitar I sprinkle[7] (thee) with the arms of the Aśvins, with the hands of Pûṣan, with the lustre of Agni, the splendour of Sûrya, the power of Indra, that thou mayest obtain strength, happiness, fame, and food.”

[7]The arms of the Aśvins, &c., are here regarded as the instruments by which the ceremony is performed in a mystical way on the king.

देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर्बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्यामग्नेस्तेजसा सुर्यस्य वर्चसेन्द्रस्येन्द्रियेणाभिषिञ्चामि बलाय श्रियै यशसे ऽन्नाद्याय ।

भूरिति य इच्छेदिममेव प्रत्यन्नमद्यादिति ।

If the priest, who sprinkles the king, wishes him alone to enjoy good health,[8] then he shall pronounce (when sprinkling) the sacred word, bhûr.

[8]Lit., that he may eat food.

भूरिति य इच्छेदिममेव प्रत्यन्नमद्यादिति ।

अथ य इच्छेद्द्विपुरुषं भूर्भुव इति ।

If he wishes that two men (son and grandson) should enjoy this benefit together with him, then he shall pronounce the two sacred words, bhûr, bhuvaḥ.

अथ य इच्छेद्द्विपुरुषं भूर्भुव इति ।

अथ य इच्छेत्त्रिपुरुषं वा ऽप्रतिमं वा भूर्भुवः स्वरिति ।

If he wishes to benefit in this way three men (son, grandson, and great grandson), or to make (the king) unrivalled, then he ought to pronounce the three sacred words, bhûr, bhuvaḥ, svar.

अथ य इच्छेत्त्रिपुरुषं वा ऽप्रतिमं वा भूर्भुवः स्वरिति ।

तद्धैक आहुः सर्वाप्तिर्वा एषा यदेता व्याहृतयो ऽतिसर्वेण हास्य परस्मै कृतं भवतीति ।

Some say, These sacred words having the power of bringing every thing within grasp, the Kṣattriya who has the mantra recited with the addition of these sacred words,[9] provides for another (not for himself);

[9]Atisarveṇa, i.e., by what is beyond the whole mantra, that is, the sacred words, bhûr, &c., which are added to it.

तद्धैक आहुः सर्वाप्तिर्वा एषा यदेता व्याहृतयो ऽतिसर्वेण हास्य परस्मै कृतं भवतीति ।

तमेतेनाभिषिञ्चेद्देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर्बाहुभ्यां पूष्णो हस्तभ्यामग्नेस्तेजसा सूर्यस्य वर्चसेन्द्रस्येन्द्रियेणाभिषिञ्चामि बलाय श्रियै यशसे ऽन्नाद्यायेति ।

therefore, one should sprinkle him only under the recital of the mantra, “By command of the divine Savitar,” etc.

तमेतेनाभिषिञ्चेद्देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर्बाहुभ्यां पूष्णो हस्तभ्यामग्नेस्तेजसा सूर्यस्य वर्चसेन्द्रस्येन्द्रियेणाभिषिञ्चामि बलाय श्रियै यशसे ऽन्नाद्यायेति ।

तदु पुनः परिचक्षते यदसर्वेण वाचो ऽभिषिक्तो भवतीश्वरो ह तु पुरा ऽऽयुषः प्रैतोरिति ।

They, again, are of opinion that the Kṣattriya, when sprinkled, not under the recital of the whole mantra (i.e., with omission of the sacred words), has power only over his former life.

तदु पुनः परिचक्षते यदसर्वेण वाचो ऽभिषिक्तो भवतीश्वरो ह तु पुरा ऽऽयुषः प्रैतोरिति ।

ह स्मा ऽऽह सत्यकामो जाबालो ऽयमेताभिर्व्याहृतिभिर्नाभिषिञ्चन्तीति ।

Satyakāma, the son of Jabālā, said, “If they do not sprinkle him under the recital of these sacred words (in addition to the mantra),

ह स्मा ऽऽह सत्यकामो जाबालो ऽयमेताभिर्व्याहृतिभिर्नाभिषिञ्चन्तीति ।

ईश्वरो ह सर्वमायुरैतोः सर्वमाप्नोद्विजयेनेति ।

then he is able to go through his whole life (as much as is apportioned to him).”

ईश्वरो ह सर्वमायुरैतोः सर्वमाप्नोद्विजयेनेति ।

उ ह स्मा ऽऽहोद्दालक आरुणिर्यमेताभिर्व्याहृतिभिरभिषिञ्चन्तीति ।

But Uddālaka Aruṇiḥ said, “He who is sprinkled under the recital of these sacred words obtains everything by conquest.”

उ ह स्मा ऽऽहोद्दालक आरुणिर्यमेताभिर्व्याहृतिभिरभिषिञ्चन्तीति ।

तमेतेनैवाभिषिञ्चेद्देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर्बाहुभ्यां पूष्णो हस्तभ्यामग्नेस्तेजसा सूर्यस्य वर्चसेन्द्रस्येन्द्रियेणाभिषिञ्चामि बलाय श्रियै यशसे ऽन्नाद्याय भूर्भुवः स्वरिति ।

He (the priest) should sprinkle him under the recital of the whole mantra, “By the command of the divine Savitar,” &c., and conclude by bhûr, bhuvaḥ, svar !

तमेतेनैवाभिषिञ्चेद्देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर्बाहुभ्यां पूष्णो हस्तभ्यामग्नेस्तेजसा सूर्यस्य वर्चसेन्द्रस्येन्द्रियेणाभिषिञ्चामि बलाय श्रियै यशसे ऽन्नाद्याय भूर्भुवः स्वरिति ।

अथैतानि ह वै क्षत्त्रियादीजानाद्व्युत्क्रान्तानि भवन्ति ब्रह्मक्षत्त्रे ऊर्गन्नाद्यमपामोषधीनां रसो ब्रह्मवर्चसमिरापुष्टिः प्रजातिः क्षत्त्ररूपम् ।

The Kṣattriya who has thus performed a sacrifice loses (in consequence of his sacrifice) all these things (which were in him), viz., the Brahma which was placed in the Kṣattra, the sap, nourishment, the essence of water and herbs, the character of holiness (brahmavarchasam), the thriving consequent on food, the begetting of children, and the peculiar form of the Kṣattra (all that it comprises).

अथैतानि ह वै क्षत्त्रियादीजानाद्व्युत्क्रान्तानि भवन्ति ब्रह्मक्षत्त्रे ऊर्गन्नाद्यमपामोषधीनां रसो ब्रह्मवर्चसमिरापुष्टिः प्रजातिः क्षत्त्ररूपम् ।

तदथो अन्नस्य रस ओषधीनां क्षत्त्रं प्रतिष्ठा ।

And as further regards the sap for (producing) nourishing substances, the Kṣattra is the protection of the herbs (the fields of grain, etc., being protected by the Kṣattriyas, these things must be kept).

तदथो अन्नस्य रस ओषधीनां क्षत्त्रं प्रतिष्ठा ।

तद्यदेवामू पुरस्तादाहुती जुहोति तदस्मिन्ब्रह्मक्षत्त्रे दधाति ।

If he therefore brings those two invocation offerings before the inauguration ceremony,[10] then he places the Brahma in this Kṣattra (and all those things will be consequently kept).

[10]See above 7, 22, one to the Brahma, the other to the Kṣattra: “I enter the Brahma,” &c.

तद्यदेवामू पुरस्तादाहुती जुहोति तदस्मिन्ब्रह्मक्षत्त्रे दधाति ।