विश्वास-प्रस्तुतिः
तदाहुर्यस्याग्निमनुद्धृतमादित्यो ऽभ्युदियाद्वा ऽभ्यस्तमियाद्वा प्रणीतो वा प्राग्घोमादुपशाम्येत्का तत्र प्रायश्चित्तिरिति ।
Haug
(On Some Other Penances for Mishaps occurring to an Agnihotri. Where the Agnihotri must Walk between his Fires. Whether the Dakṣiṇa Agni is to be Fed with the other Fires also. How an Agnihotri should Behave when absent from his Fires.)
They ask, If the sun rise or set before an Agnihotri takes fire out of (the Gārhapatya to bring it to the Ahavanīya), or should it, when placed (in the Ahavanîya), be extinguished before he brings the burnt offering (Homa), what is the penance for it?
मूलम्
तदाहुर्यस्याग्निमनुद्धृतमादित्यो ऽभ्युदियाद्वा ऽभ्यस्तमियाद्वा प्रणीतो वा प्राग्घोमादुपशाम्येत्का तत्र प्रायश्चित्तिरिति ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
हिरण्यं पुरस्कृत्य सायमुद्धरेज्ज्योतिर्वै शुक्रं हिरण्यं ज्योतिः शुक्रमसौ तदेव तज्ज्योतिः शुक्रं पश्यन्नुद्धरति ।
Haug
He shall take it out after sunset, after having placed a piece of gold before it; for light is a splendid body (śukram), and gold is the splendid light, and that body (the sun) is just this light. Seeing it shining, he takes out the fire.
मूलम्
हिरण्यं पुरस्कृत्य सायमुद्धरेज्ज्योतिर्वै शुक्रं हिरण्यं ज्योतिः शुक्रमसौ तदेव तज्ज्योतिः शुक्रं पश्यन्नुद्धरति ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
रजतमन्तर्धाय प्रातरुद्धरेत् ।
Haug
At morning time (after sunrise), he may take out the fire when he has put silver below it;
मूलम्
रजतमन्तर्धाय प्रातरुद्धरेत् ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
एतद्रात्रिरूपम् ।
Haug
for this (silver) is of the same nature with the night (representing the splendour of the moon and the stars).
मूलम्
एतद्रात्रिरूपम् ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
पुरा सम्भेदाच्छायानामाहवनीयमुद्धरेन्मृत्युर्वै तमश्छाया तेनैव तज्ज्योतिषा मृत्युं तमश्छायां तरति ।
Haug
He shall take out (of the Gārhapatya) the Ahavanīya before the shadows are cast together (before it has grown completely dark). For the shadow of darkness is death. By means of this light (the silver), he overcomes death, which is the shadow of darkness.
मूलम्
पुरा सम्भेदाच्छायानामाहवनीयमुद्धरेन्मृत्युर्वै तमश्छाया तेनैव तज्ज्योतिषा मृत्युं तमश्छायां तरति ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
सा तत्र प्रायश्चित्तिः ।
Haug
This is the penance.
मूलम्
सा तत्र प्रायश्चित्तिः ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
तदाहुर्यस्य गार्हपत्याहवनीयावन्तरेणानो वा रथो वा श्वा वा प्रतिपद्येत का तत्र प्रायश्चित्तिरिति ।
Haug
They ask, When a cart, or a carriage, or horses go over the Gārhapatya and Ahavaniya fires of an Agnihotri, what is the penance for it?
मूलम्
तदाहुर्यस्य गार्हपत्याहवनीयावन्तरेणानो वा रथो वा श्वा वा प्रतिपद्येत का तत्र प्रायश्चित्तिरिति ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
नैनन्मनसि कुर्यादित्याहुरात्मन्यस्य हि तां भवन्तीति ।
Haug
He shall not mind it at all, thus they say, believing that these things (their types) are placed in his soul.
मूलम्
नैनन्मनसि कुर्यादित्याहुरात्मन्यस्य हि तां भवन्तीति ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
तच्चेन्मनसि कुर्वीत गार्हपत्यादविच्छिन्नामुदकधारां हरेत्तन्तुं तन्वन्रजसो भानुमन्विहीत्याहवनीयात् ।
Haug
But should he mind it, then he shall form a line of water drops from the Gārhapatya, to the Ahavaniya under the recital of tantum tanvam rajaso (10, 53 6).
मूलम्
तच्चेन्मनसि कुर्वीत गार्हपत्यादविच्छिन्नामुदकधारां हरेत्तन्तुं तन्वन्रजसो भानुमन्विहीत्याहवनीयात् ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
सा तत्र प्रायश्चित्तिः ।
Haug
This is the penace.
मूलम्
सा तत्र प्रायश्चित्तिः ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
तदाहुः कथमग्नीनन्वादधानो ऽन्वाहार्यपचनमाहारये३त् ना ऽऽहारये३त् इति ।
Haug
They ask, Shall the Agnihotri, when feeding the (other) fires with wood, make the Dakṣiṇa Agni (anvāhārya pachanad) also to blaze up brightly, or shall he not do so ?
मूलम्
तदाहुः कथमग्नीनन्वादधानो ऽन्वाहार्यपचनमाहारये३त् ना ऽऽहारये३त् इति ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
आहारयेदित्याहुः ।
Haug
Who feeds the fires, puts into his soul the vital breaths;
मूलम्
आहारयेदित्याहुः ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
प्राणान्वा एषो ऽभ्यात्मं धत्ते यो ऽग्नीनाधत्ते ।
Haug
of these fires, the Dakṣiṇa Agni provides (the feeder) best with food.
मूलम्
प्राणान्वा एषो ऽभ्यात्मं धत्ते यो ऽग्नीनाधत्ते ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
तेषामेषो ऽन्नादतमो भवति यदन्वाहार्यपचनस्तस्मिन्नेतामाहुतिं जुहोत्यग्नये ऽन्नादायान्नपतये स्वाहेति ।
Haug
He gives him therefore an offering, saying, “to Agni, the enjoyer of food, the master of food, Svāhā !”
मूलम्
तेषामेषो ऽन्नादतमो भवति यदन्वाहार्यपचनस्तस्मिन्नेतामाहुतिं जुहोत्यग्नये ऽन्नादायान्नपतये स्वाहेति ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
अन्नादो हान्नपतिर्भवत्यश्नुते प्रजया ऽन्नाद्यं य एवं वेद ।
Haug
He who thus knows, becomes an enjoyer of food, and a master of food, and obtains children and food.
मूलम्
अन्नादो हान्नपतिर्भवत्यश्नुते प्रजया ऽन्नाद्यं य एवं वेद ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
अन्तरेण गार्हपत्याहवनीयौ होष्यन्संचरेतैतेन ह वा एनं संचरमाणमग्नयो विदुरयमस्मासु होष्यतीति ।
Haug
The Aguibotri must walk between the Gārhapatya and Ahavanîya when he is about to sacrifice; for the Agnis (fires) when perceiving him walk thus, know, “he is about to bring us a sacrifice.”
मूलम्
अन्तरेण गार्हपत्याहवनीयौ होष्यन्संचरेतैतेन ह वा एनं संचरमाणमग्नयो विदुरयमस्मासु होष्यतीति ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
एतेन ह वा अस्य संचरमाणस्य गार्हपत्याहवनीयौ पाप्मानमपहतः ।
Haug
By this both these fires destroy all wickedness of him who is thus walking (between them).
मूलम्
एतेन ह वा अस्य संचरमाणस्य गार्हपत्याहवनीयौ पाप्मानमपहतः ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
सो ऽपहतपाप्मोर्ध्वः स्वर्गं लोकमेतीति वै ब्राह्मणमुदाहरन्ति ।
Haug
Whose wickedness is thus destroyed, goes up to the heavenly world. Thus it is declared in another Brāhmaṇam which they quote.
मूलम्
सो ऽपहतपाप्मोर्ध्वः स्वर्गं लोकमेतीति वै ब्राह्मणमुदाहरन्ति ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
तदाहुः कथमग्नीन्प्रवत्स्यन्नुपतिष्ठेत प्रोष्य वा प्रत्येत्याहरहर्वेति ।
Haug
They ask, How can an Agnihotri, who intends going abroad, be near his sacred fires (established at his home)? Can he do it when absent, or is he to return to them every day?
मूलम्
तदाहुः कथमग्नीन्प्रवत्स्यन्नुपतिष्ठेत प्रोष्य वा प्रत्येत्याहरहर्वेति ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
तूष्णीमित्याहुः ।
Haug
He shall approach them silently (in his mind, without repeating the mantras).
मूलम्
तूष्णीमित्याहुः ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
तूष्णीं वै श्रेयस आकाङ्क्षन्ते ।
Haug
For, by keeping silence, they aspire after fortune.
मूलम्
तूष्णीं वै श्रेयस आकाङ्क्षन्ते ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
अथाप्याहुरहरहर्वा एते यजमानस्याश्रद्धयोद्वासनात्प्रप्लावनाद्बिभ्यति ।
Haug
But some say (he should go to them) every day. For the Agnis of an Agnihotri lose all confidence in him by his absence, fearing lest they be removed or scattered.
मूलम्
अथाप्याहुरहरहर्वा एते यजमानस्याश्रद्धयोद्वासनात्प्रप्लावनाद्बिभ्यति ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
तानुपतिष्ठेतैवाभयं वो ऽभयं मे ऽस्त्विति ।
Haug
Therefore he must approach them, and, should he not be able to return, he must repeat the words, “May you be safe ! may I be safe !”
मूलम्
तानुपतिष्ठेतैवाभयं वो ऽभयं मे ऽस्त्विति ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
अभयं हैवास्मै भवत्यभयं हैवास्मै भवति ।
Haug
In this way, the Agnihotri is safe.
मूलम्
अभयं हैवास्मै भवत्यभयं हैवास्मै भवति ।