११

असावि देवं गोऋजीकमन्ध इति मध्यंदिन उन्नीयमानेभ्यो ऽन्वाह ।

(The hymn to be repeated over the Soma cups being lifted, and the Prasthita Yājyās at the midday libation.)

At the midday libation, when the Soma cups are being lifted, the Hotar repeats, Asāvi devam goṛīchīkam (7, 21. 1.).

असावि देवं गोऋजीकमन्ध इति मध्यंदिन उन्नीयमानेभ्यो ऽन्वाह ।

वृषण्वतीः पीतवतीः सुतवतीर्मद्वती रूपसमृद्धा ऐन्द्रीरन्वाह ।

This hymn contains the words, vṛiṣaṇ, pīta, suta, mad; its verses are complete in form and addressed to Indra.

वृषण्वतीः पीतवतीः सुतवतीर्मद्वती रूपसमृद्धा ऐन्द्रीरन्वाह ।

ऐन्द्रो वै यज्ञः ।

For the sacrifice belongs to Indra.

ऐन्द्रो वै यज्ञः ।

त्रिष्टुभो ऽन्वाह त्रैष्टुभम्वै माध्यंदिनं सवनम् ।

The verses are in the Triṣṭubh metre; for this metre is appropriate to the midday libation.

त्रिष्टुभो ऽन्वाह त्रैष्टुभम्वै माध्यंदिनं सवनम् ।

तदाहुर्यत्तृतीयसवनस्यैव रूपम्मद्वदथ कस्मान्मध्यंदिने मद्वतीरनु चाह यजन्ति चाभिरिति ।

They say, if the term mad “to be drunk” is only appropriate to the third libation, why do they recite such verses (containing this term) at the midday libation as Anuvākyās and Yājyās?

तदाहुर्यत्तृतीयसवनस्यैव रूपम्मद्वदथ कस्मान्मध्यंदिने मद्वतीरनु चाह यजन्ति चाभिरिति ।

माद्यन्तीव वै मध्यंदिने देवताः समेव तृतीयसवने मादयन्ते ।

The gods get drunk, as it were, at the midday libation, and are then consequently at the third libation in a state of complete drunkenness.

माद्यन्तीव वै मध्यंदिने देवताः समेव तृतीयसवने मादयन्ते ।

तस्मान्मध्यंदिने मद्वतीरनु चाह यजन्ति चाभिः ।

Thence he repeats verses containing the term mad as Anuvākyās and Yājyās at the midday libation.

तस्मान्मध्यंदिने मद्वतीरनु चाह यजन्ति चाभिः ।

ते वै खलु सर्व एव माध्यंदिने प्रस्थितानाम्प्रत्यक्षादैन्द्रीभिर्यजन्त्यभितृण्णवतीभिरेके ।

At the midday libation all the priests repeat Yājyās addressed to Indra by his very name (for the Soma drops) which are in readiness. Some (the Hotar, Maitrāvaruṇa, and Brāhmaṇāchchhaṁsī) make the Yājyās with verses containing (besides the name of Indra) the words, abhi trid.

ते वै खलु सर्व एव माध्यंदिने प्रस्थितानाम्प्रत्यक्षादैन्द्रीभिर्यजन्त्यभितृण्णवतीभिरेके ।

पिबा सोममभि यमुग्र तर्द इति होता यजति ।

So the Hotar repeats, pibā somam abhi yam ugra tarda (6, 17, 1);

पिबा सोममभि यमुग्र तर्द इति होता यजति ।

स ईम्पाहि य ऋजीषी तरुत्र इति मैत्रावरुणो यजति ।

the Maitrāvaruṇa, sa īm pāhi ya ṛijīshi (6, 17, 2);

स ईम्पाहि य ऋजीषी तरुत्र इति मैत्रावरुणो यजति ।

अत्येवा पाहि प्रत्नथा मन्दतु त्वेति ब्राह्मणाच्छंसी यजति ।

and the Brāhmaṇāchhaṁsī, evā pāhi pratnathā (6, 17, 3).

अत्येवा पाहि प्रत्नथा मन्दतु त्वेति ब्राह्मणाच्छंसी यजति ।

अर्वाङेहि सोमकामं त्वाहुरिति पोता यजति ।

The Yājyā of the Potar is, arvāṅg ehi somakāmam (1, 104, 9).

अर्वाङेहि सोमकामं त्वाहुरिति पोता यजति ।

तवायं सोमस्त्वमेह्यर्वाङिति नेष्टा यजति ।

The Yājyā of the Neṣṭar is, tavā yam somas tvam (3, 35, 6).

तवायं सोमस्त्वमेह्यर्वाङिति नेष्टा यजति ।

इन्द्र य सोमाः प्रदिवो विदाना इत्यछावाको यजति ।

The Yājyā of the Achchhāvāka is, indrāya somaḥ pra divo vidānā (3, 36, 2).

इन्द्र य सोमाः प्रदिवो विदाना इत्यछावाको यजति ।

आपूर्णो अस्य कलशः स्वाहेत्याग्नीध्रो यजति ।

The Yājyā of the Agnīdhra is, āpūrṇo asya kalaśaḥ svāhā (3, 32, 15).

आपूर्णो अस्य कलशः स्वाहेत्याग्नीध्रो यजति ।

तासामेता अभितृण्णवत्यो भवन्ति ।

Among these verses there are those containing the words abhi trid.[5]

[5]These three verses contain forms of the verb tṛid (Lat. Trudere) “to injure, to kill,” with the preposition abhi.

तासामेता अभितृण्णवत्यो भवन्ति ।

इन्द्रो वै प्रातःसवने न व्यजयत स एताभिरेव माध्यंदिनं सवनमभ्यतृणद्यदभ्यतृणत्तस्मादेता अभितृण्णवत्यो भवन्ति ।

For Indra once did conquer at the morning libation; but by means of these verses he broke down the barriers and made himself master (abhi triṇat) of the midday libation. Thence these verses.

इन्द्रो वै प्रातःसवने न व्यजयत स एताभिरेव माध्यंदिनं सवनमभ्यतृणद्यदभ्यतृणत्तस्मादेता अभितृण्णवत्यो भवन्ति ।