२०

यद्वै समानोदर्कं तन्नवमस्याह्नो रूपम् ।

(The Ninth and Tenth Days of the Dvâdaśâha. Conclusion of this Sacrifice.)

(The Characteristics of the Ninth Day. The Śastras of the Morning and Midday Libations.)

What has the same refrain, is a characteristic of the ninth day.

यद्वै समानोदर्कं तन्नवमस्याह्नो रूपम् ।

यद्ध्येव तृतीयमहस्तदेवैतत्पुनर्यन्नवमं यदश्ववद्यदन्तवद्यत्पुनरावृत्तं यत्पुनर्निनृत्तं यद्रतवद्यत्पर्यस्तवद्यत्त्रिवद्यदन्तरूपं यदुत्तमे पदे देवता निरुच्यते यदसौ लोको ऽभ्युदितः यच्छुचिवद्यत्सत्यवद्यत्क्षेतिवद्यद्गतवद्यदोकवत् यत्कृतं यत्तृतीयस्याह्नो रूपमेतानि वै नवमस्याह्नो रूपाणि ।

This day has the same characteristics as the third, viz., aśva, anta, punarâvṛittam, punarnirnṛittam, rata, paryasta, the number three, antarûpa, the mentioning of the deity in the last pada, an allusion to that world, śuchi splendour, satya truth, kṣeti to reside, gata gone, oka house, the past tense. It is the characteristic of the ninth day.

यद्ध्येव तृतीयमहस्तदेवैतत्पुनर्यन्नवमं यदश्ववद्यदन्तवद्यत्पुनरावृत्तं यत्पुनर्निनृत्तं यद्रतवद्यत्पर्यस्तवद्यत्त्रिवद्यदन्तरूपं यदुत्तमे पदे देवता निरुच्यते यदसौ लोको ऽभ्युदितः यच्छुचिवद्यत्सत्यवद्यत्क्षेतिवद्यद्गतवद्यदोकवत् यत्कृतं यत्तृतीयस्याह्नो रूपमेतानि वै नवमस्याह्नो रूपाणि ।

अगन्म महा नमसा यविष्ठमिति नवमस्याह्न आज्यं भवति गतवन्नवमे ऽहनि नवमस्याह्नो रूपम् ।

Aganma mahâ namaśâ (7,12, 1) is the Ajya hymn of the ninth day, because it contains the word “gone” (in aganma, we went) which is the characteristic of the ninth day.

अगन्म महा नमसा यविष्ठमिति नवमस्याह्न आज्यं भवति गतवन्नवमे ऽहनि नवमस्याह्नो रूपम् ।

तदु त्रैष्टुभं त्रिष्टुप्प्रातःसवन एष त्र्यहः ।

it is in the Triṣṭubh metre, which is the (leading) metre at the morning libation, during the three (last) days.

तदु त्रैष्टुभं त्रिष्टुप्प्रातःसवन एष त्र्यहः ।

प्र वीरया शुचयो दद्रिरे ।

The Pra-uga Śāstra consists of the following verses : pra vîryâ (7, 90, 1),

प्र वीरया शुचयो दद्रिरे ते ।

ते ते सत्येन मनसा दीध्याना दिवि क्षयन्ता रजसः पृथिव्याम् ।

te te satyena manasâ (7, 90, 5), divi kṣayanta (7, 64, 1),

ते ते सत्येन मनसा दीध्याना दिवि क्षयन्ता रजसः पृथिव्याम् ।

आ विश्ववारा ऽश्विना गतं नः ।

â viśva vârâ (7, 70, 1-3),

आ विश्ववारा ऽश्विना गतं नः ।

अयं सोम इन्द्र तुभ्यं सुन्व ।

ayam soma indra tubhyam sunva (7, 29, 1-3),

अयं सोम इन्द्र तुभ्यं सुन्व ।

आ तु प्र ब्रह्माणो अङ्गिरसो नक्षन्त ।

pra Brâhmaṇo (7, 42, 1-3),

आ तु प्र ब्रह्माणो अङ्गिरसो नक्षन्त ।

सरस्वतीं देवयन्तो हवन्त ।

Sarasvatîm devayanto (10, 17, 7-9),

सरस्वतीं देवयन्तो हवन्त ।

आ नो दिवो बृहतः पर्वतादा ।

â no divo bṛihataḥ (5, 43, 11-13),

आ नो दिवो बृहतः पर्वतादा ।

सरस्वत्यभि नो नेषि वस्य इति प्रउगं शुचिवत्सत्यवत्क्षेतिवद्गतवदोकवन्नवमे ऽहनि नवमस्याह्नो रूपम् ।

Sarasvaty abhi no (6, 61, 14-16). These verses have the characteristics, śuchi i.e., splendour; satya, i.e., truth; kṣeti, i.e., residence; gate, i.e., gone; oka, i.e., house which is the characteristic of the ninth day.

सरस्वत्यभि नो नेषि वस्य इति प्रउगं शुचिवत्सत्यवत्क्षेतिवद्गतवदोकवन्नवमे ऽहनि नवमस्याह्नो रूपम् ।

तदु त्रैष्टुभं त्रिष्टुप्प्रातःसवन एष त्र्यहः ।

They are in the Triṣṭubh metre, which is the (leading) metre at the morning libation, during the three (last) days.

तदु त्रैष्टुभं त्रिष्टुप्प्रातःसवन एष त्र्यहः ।

तं तमिद्राधसे महे त्रय इन्द्रस्य सोमा इन्द्र नेदीय एदिहि प्र नूनं ब्रह्मणस्पतिरग्निर्नेता त्वं सोमा क्रतुभिः पिन्वन्त्यपो नकिः सुदासो रथमिति तृतीयेनाह्ना समान आतानो नवमे ऽहनि नवमस्याह्नो रूपम् ।

The extension (of the Marutvatîya Śâstra) is the same as on the third day which is the characteristic of the ninth day.

तं तमिद्राधसे महे त्रय इन्द्रस्य सोमा इन्द्र नेदीय एदिहि प्र नूनं ब्रह्मणस्पतिरग्निर्नेता त्वं सोमा क्रतुभिः पिन्वन्त्यपो नकिः सुदासो रथमिति तृतीयेनाह्ना समान आतानो नवमे ऽहनि नवमस्याह्नो रूपम् ।

इन्द्रः स्वाहा पिबतु यस्य सोम इति सूक्तमन्तो वै स्वाहाकारो ऽन्तो नवममहर्नवमे ऽहनि नवमस्याह्नो रूपम् ।

The five hymns representing cohabitation which contain the characteristics of this day, and represent cattle, are, Indra svâhâ pibatu (3, 50); svâhâ here is an anta; which is the characteristic of the ninth day.

इन्द्रः स्वाहा पिबतु यस्य सोम इति सूक्तमन्तो वै स्वाहाकारो ऽन्तो नवममहर्नवमे ऽहनि नवमस्याह्नो रूपम् ।

गायत्साम नभन्यं यथा वेरिति सूक्तमर्चाम तद्वावृधानं स्वर्वदित्यन्तो वै स्वरन्तो नवममहर्नवमे ऽहनि नवमस्याह्नो रूपम् ।

gâyat sâma nabhanyam (1, 173), which contains an anta in the word svar; which is the characteristic of the ninth day.

गायत्साम नभन्यं यथा वेरिति सूक्तमर्चाम तद्वावृधानं स्वर्वदित्यन्तो वै स्वरन्तो नवममहर्नवमे ऽहनि नवमस्याह्नो रूपम् ।

तिष्ठा हरी रथ आ युज्यमानेति सूक्तमन्तो वै स्थितमन्तो नवममहर्नवमे ऽहनि नवमस्याह्नो रूपम् ।

tiṣṭhâ hari ṛatha (335), which contains an anta in sthâ, to stand; which is the characteristic of the ninth day.

तिष्ठा हरी रथ आ युज्यमानेति सूक्तमन्तो वै स्थितमन्तो नवममहर्नवमे ऽहनि नवमस्याह्नो रूपम् ।

इमा उ त्वा पुरुतमस्य कारोरिति सूक्तं धियो रथेष्ठामित्यन्तो वै स्थितमन्तो नवममहर्नवमे ऽहनि नवमस्याह्नो रूपम् ।

imâ u tvâ purutam asya (6, 21), which contains an anta in rathestha, which is the characteristic of the ninth day.

इमा उ त्वा पुरुतमस्य कारोरिति सूक्तं धियो रथेष्ठामित्यन्तो वै स्थितमन्तो नवममहर्नवमे ऽहनि नवमस्याह्नो रूपम् ।

तदु त्रैष्टुभम् ।

These four are in the Triṣṭubh metre.

तदु त्रैष्टुभम् ।

तेन प्रतिष्ठितपदेन सवनं दाधारा ऽऽयतनादेवैतेन न प्रच्यवते ।

by its firm-footed metre he supports the libation, so that it does not fall from its place.

तेन प्रतिष्ठितपदेन सवनं दाधारा ऽऽयतनादेवैतेन न प्रच्यवते ।

प्र मन्दिने पितुमदर्चता वच इति सूक्तं समानोदर्कं नवमे ऽहनि नवमस्याह्नो रूपम् ।

The fifth is in the Jagatî metre, pra mandine pitumat (1, 101), whose verses have the same refrain which is the characteristic of the ninth day.

प्र मन्दिने पितुमदर्चता वच इति सूक्तं समानोदर्कं नवमे ऽहनि नवमस्याह्नो रूपम् ।

तदु जागतम् ।

The fifth is in the Jagatî metre.

तदु जागतम् ।

जगत्यो वा एतस्य त्र्यहस्य मध्यंदिनं वहन्ति ।

The Jagatîs being the leading metre on the three (last) days,

जगत्यो वा एतस्य त्र्यहस्य मध्यंदिनं वहन्ति ।

तद्वैतच्छन्दो वहति यस्मिन्निविद्धीयते तस्माज्जगतीषु निविदं दधाति ।

the Nivid is to be put in them.

तद्वैतच्छन्दो वहति यस्मिन्निविद्धीयते तस्माज्जगतीषु निविदं दधाति ।

मिथुनानि सूक्तानि शस्यन्ते त्रैष्टुभानि च जागतानि च ।

These hymns in the Triṣṭubh and Jagatî metres are repeated as (representing) cohabitation.

मिथुनानि सूक्तानि शस्यन्ते त्रैष्टुभानि च जागतानि च ।

मिथुनं वै पशवः पशवश्छन्दोमाः पशूनामवरुद्ध्यै ।

For cattle is cohabitation; the Chandomâs are cattle. (This is done) for obtaining cattle.

मिथुनं वै पशवः पशवश्छन्दोमाः पशूनामवरुद्ध्यै ।

पञ्च सूक्तानि शस्यन्ते ।

Five (such) hymns are repeated.

पञ्च सूक्तानि शस्यन्ते ।

पञ्चपदा पङ्क्तिः पाङ्क्तो यज्ञः पाङ्क्ताः पशवः पशवश्छन्दोमाः पशूनामवरुद्ध्यै ।

For the Paṅkti consists of five pâdas; the sacrifice has the nature of the Paṅkti, and so have cattle (also); the Chandomâh are cattle; (this is done) for obtaining cattle.

पञ्चपदा पङ्क्तिः पाङ्क्तो यज्ञः पाङ्क्ताः पशवः पशवश्छन्दोमाः पशूनामवरुद्ध्यै ।

त्वामिद्धि हवामहे त्वं ह्येहि चेरव इति बृहत्पृष्ठं भवति नवमे ऽहनि ।

Tvâm iddhi havâmahe and tvâm hyehi cherave, form the Bṛihat Pṛiṣṭha on the ninth day.

त्वामिद्धि हवामहे त्वं ह्येहि चेरव इति बृहत्पृष्ठं भवति नवमे ऽहनि ।

यद्वावानेति धाय्या ऽच्युता ।

Yad vâvâna is the invariable Dâyyâ.

यद्वावानेति धाय्या ऽच्युता ।

अभि त्वा शूर नोनुम इति रथंतरस्य योनिमनु निवर्तयति ।

By abhi tvâ śûra nonumo all is brought to the womb,

अभि त्वा शूर नोनुम इति रथंतरस्य योनिमनु निवर्तयति ।

राथंतरं ह्येतदहरायतनेन ।

because the ninth day is a Rathantara day according to its position.

राथंतरं ह्येतदहरायतनेन ।

इन्द्र त्रिधातु शरणमिति सामप्रगाथस्त्रिवान्नवमे ऽहनि नवमस्याह्नो रूपम् ।

Indra tridhâtu śaraṇam (6, 46, 9-10) is the Sāma Pragātha containing the characteristic “three” which is the characteristic of the ninth day.

इन्द्र त्रिधातु शरणमिति सामप्रगाथस्त्रिवान्नवमे ऽहनि नवमस्याह्नो रूपम् ।

त्यमू षु वाजिनं देवजूतमिति तार्क्ष्यो ऽच्युतः ।

Tyam u ṣu vājinaṁ devajūtam is the invariable Tārkṣya.

(The Târkṣya just as on the other days.)

त्यमू षु वाजिनं देवजूतमिति तार्क्ष्यो ऽच्युतः ।