विश्वास-प्रस्तुतिः
महानाम्नीष्वत्र स्तुवते शाक्वरेण साम्ना राथंतरे ऽहनि पञ्चमे ऽहनि पञ्चमस्याह्नो रूपम् ।
Haug
(On the Śâkvara Sâman and the Mahānāmnîs. The Niṣkevalya Śastra.)
On the fifth day, which is a Rathantara day, the Sâma singers chant the Mahânâmnî verses[4] according to the Śākvara tune; this is a characteristic of the fifth day.
Haug - Notes
[4]These are vidâ maghavan. See 4, 4.
मूलम्
महानाम्नीष्वत्र स्तुवते शाक्वरेण साम्ना राथंतरे ऽहनि पञ्चमे ऽहनि पञ्चमस्याह्नो रूपम् ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
इन्द्रो वा एताभिर्महानात्मानं निरमिमीत [तस्मान्महानाम्न्यो ऽथो इमे वै लोका महानाम्न्य इमे महान्तः ।
Haug
Indra (having had once a desire of becoming great), made himself great by means of these verses; therefore they are called Mahânâmnî. These worlds (also) are Mahânâmnîs, for they are great.
मूलम्
इन्द्रो वा एताभिर्महानात्मानं निरमिमीत [तस्मान्महानाम्न्यो ऽथो इमे वै लोका महानाम्न्य इमे महान्तः ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
इमान्वै लोकान्प्रजापतिः सृष्ट्वेदं सर्वमशक्नोद्यदिदं किञ्च ।
Haug
Prajâpati had, when he created the universe, the power (of making all) this and everything.
मूलम्
इमान्वै लोकान्प्रजापतिः सृष्ट्वेदं सर्वमशक्नोद्यदिदं किञ्च ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
यदिमाँल्लोकान्प्रजापतिः सृष्ट्वेदं सर्वमशक्नोद्यदिदं किंच तच्छक्वर्यो ऽभवंस्तच्छक्वरीणां शक्वरीत्वम् ।
Haug
The power possessed by Prajâpati to make all this and everything when creating these worlds, became the Śakvarî verses. Thence they are called Śakvaris (from śaknoti, he has the power).
मूलम्
यदिमाँल्लोकान्प्रजापतिः सृष्ट्वेदं सर्वमशक्नोद्यदिदं किंच तच्छक्वर्यो ऽभवंस्तच्छक्वरीणां शक्वरीत्वम् ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
ता ऊर्ध्वाः सीम्नो ऽभ्यसृजत ।
Haug
He (Prajâpati) made them (these Mahânâmnîs) to extend beyond the frontiers.
मूलम्
ता ऊर्ध्वाः सीम्नो ऽभ्यसृजत ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
यदूर्ध्वाः सीम्नो ऽभ्यसृजत तत्सिमा अभवंस्तत्सिमानां सिमात्वम् ।
Haug
All that he created as extending beyond the frontiers, turned cords (sima). Thence comes the word sîman, from sima a cord.
मूलम्
यदूर्ध्वाः सीम्नो ऽभ्यसृजत तत्सिमा अभवंस्तत्सिमानां सिमात्वम् ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
स्वादोरित्था विषूवत उप नो हरिभिः सुतमिन्द्रं विश्वा अवीवृधन्नित्यनुरूपो वृषण्वान्पृश्निमान्मद्वान्वृधन्वान्पञ्चमे ऽहनि पञ्चमस्याह्नो रूपम् ।
Haug
The verses Svâdor itthâ viṣûvato (1, 84, 10), upa no haribhiḥ sutam (8, 82, 31), indram viśvâ avîvṛidhann (1, 111, 1), are the Anurûpa (of the Niṣkevalya Śāstra); they contain the words vṛiṣan, pṛiśni, mad, vṛidhan, which are characteristics of the fifth day.
मूलम्
स्वादोरित्था विषूवत उप नो हरिभिः सुतमिन्द्रं विश्वा अवीवृधन्नित्यनुरूपो वृषण्वान्पृश्निमान्मद्वान्वृधन्वान्पञ्चमे ऽहनि पञ्चमस्याह्नो रूपम् ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
यद्वावानेति धाय्या ऽच्युता ।
Haug
Yad vāvāna (10, 74, 6) is the immovable Dhāyyā.
मूलम्
यद्वावानेति धाय्या ऽच्युता ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
अभि त्वा शूर नोनुम इति रथंतरस्य योनिमनु निवर्तयति राथंतरं ह्येतदहरायतनेन ।
Haug
By repeating Abhi tvâ śûra nonumo after the Dhāyyā, the Hotar returns to the womb of the Rathantaram (as the receptacle of all ceremonies), this (fifth) day being a Rathantara day by its position.
मूलम्
अभि त्वा शूर नोनुम इति रथंतरस्य योनिमनु निवर्तयति राथंतरं ह्येतदहरायतनेन ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
मो षु त्वा वाघतश्चनेति सामप्रगाथो ऽध्यासवान्पशुरूपं पञ्चमे ऽहनि पञ्चमस्याह्नो रूपम् ।
Haug
Mô ṣu tvâ vâghataś chana (7, 32, 1-2) is the Sāma Pragātha with an additional foot, having the animal form (five parts), which is a characteristic of the fifth day.
मूलम्
मो षु त्वा वाघतश्चनेति सामप्रगाथो ऽध्यासवान्पशुरूपं पञ्चमे ऽहनि पञ्चमस्याह्नो रूपम् ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
त्यमू षु वाजिनं देवजूतमिति तार्क्ष्यो ऽच्युतः ।
Haug
Tyam û ṣu vâjinaṁ is the immovable Tārkṣya.
मूलम्
त्यमू षु वाजिनं देवजूतमिति तार्क्ष्यो ऽच्युतः ।