विश्वास-प्रस्तुतिः
प्रजापतिरकामयत प्रजायेय भूयान्स्यामिति ।
Haug
(The Dvâdaśâha Sacrifice. Its Origin, and General Rules for its Performance. The Initiatory Rites.)
(Origin of the Dvâdaśâha. Its Gâyatrî Form.)
Prajāpati felt a desire to create and to multiply himself.
मूलम्
प्रजापतिरकामयत प्रजायेय भूयान्स्यामिति ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
स तपो ऽतप्यत ।
Haug
He underwent (in order to accomplish this end) austerities.
मूलम्
स तपो ऽतप्यत ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
स तपस्तप्त्वेमं द्वादशाहमपश्यदात्मन एवाङ्गेषु च प्राणेषु च ।
Haug
After having done so, he perceived the Dvādaśāha sacrifice (ceremonies to be) in his limbs and vital airs.
मूलम्
स तपस्तप्त्वेमं द्वादशाहमपश्यदात्मन एवाङ्गेषु च प्राणेषु च ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
तमात्मन एवाङ्गेभ्यश्च प्राणेभ्यश्च द्वादशधा निरमिमीत ।
Haug
He took it out of his limbs and vital airs, and made it twelve-fold.
मूलम्
तमात्मन एवाङ्गेभ्यश्च प्राणेभ्यश्च द्वादशधा निरमिमीत ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
तमाहरत्तेनायजत ।
Haug
He seized it and sacrificed with it.
मूलम्
तमाहरत्तेनायजत ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
ततो वै सो ऽभवदात्मना प्र प्रजया पशुभिरजायत ।
Haug
Thence he (Prajāpati) was produced (i.e., that form of his which enters creatures, his material body). Thus he was reproduced through himself in offspring and cattle.
मूलम्
ततो वै सो ऽभवदात्मना प्र प्रजया पशुभिरजायत ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
भवत्यात्मना प्र प्रजया पशुभिर्जायते य एवं वेद ।
Haug
He who has such a knowledge, is reproduced through himself in offspring and cattle.
मूलम्
भवत्यात्मना प्र प्रजया पशुभिर्जायते य एवं वेद ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
सो ऽकामयत कथं नु गायत्र्या सर्वतो द्वादशाहं परिभूय सर्वामृद्धिमृध्नुयामिति ।
Haug
Having the desire to obtain, through the Gāyatrī, throughout the Dvādaśāha everywhere, the enjoyment of all things, (he meditated) how (this might be achieved.)
मूलम्
सो ऽकामयत कथं नु गायत्र्या सर्वतो द्वादशाहं परिभूय सर्वामृद्धिमृध्नुयामिति ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
तं वै तेजसैव पुरस्तात्पर्यभवच्छन्दोभिर्मध्यतो ऽक्षरैरुपरिष्टात् ।
Haug
(It was done in the following way.) The Gāyatrī was at the beginning of the Dvādaśāha in (the form of) splendour, in the midst of it, in (that of the) metre, at its end in (that of) syllables.
मूलम्
तं वै तेजसैव पुरस्तात्पर्यभवच्छन्दोभिर्मध्यतो ऽक्षरैरुपरिष्टात् ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
गायत्र्या सर्वतो द्वादशाहं परिभूय सर्वामृद्धिमार्ध्नोत् ।
Haug
Having penetrated with the Gāyatrī the Dvādaśāha everywhere, he obtained the enjoyment of everything.
मूलम्
गायत्र्या सर्वतो द्वादशाहं परिभूय सर्वामृद्धिमार्ध्नोत् ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
सर्वामृद्धिमृध्नोति य एवं वेद ।
Haug
He who knows this obtains all prosperity.
मूलम्
सर्वामृद्धिमृध्नोति य एवं वेद ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
यो वै गायत्रीं पक्षिणीं चक्षुष्मतीं ज्योतिष्मतीं भास्वतीं वेद गायत्र्या पक्षिण्या चक्षुष्मत्या ज्योतिष्मत्या भास्वत्या स्वर्गं लोकमेति ।
Haug
He who knows the Gāyatrī as having wings, eyes, light, and lustre, goes by means of her, being possessed of these things, to the celestial world.
मूलम्
यो वै गायत्रीं पक्षिणीं चक्षुष्मतीं ज्योतिष्मतीं भास्वतीं वेद गायत्र्या पक्षिण्या चक्षुष्मत्या ज्योतिष्मत्या भास्वत्या स्वर्गं लोकमेति ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
एषा वै गायत्री पक्षिणी चक्षुष्मती ज्योतिष्मती भास्वती यद्द्वादशाहः ।
Haug
The Dvādaśāha (sacrifice) is the Gāyatrī with wings, eyes, light, and lustre.
मूलम्
एषा वै गायत्री पक्षिणी चक्षुष्मती ज्योतिष्मती भास्वती यद्द्वादशाहः ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
तस्य यावभितो ऽतिरात्रौ तौ पक्षौ ।
Haug
The two wings (of the Dvādaśāha) are the two Atirātras which are at the beginning and end of it (lit., round about).
मूलम्
तस्य यावभितो ऽतिरात्रौ तौ पक्षौ ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
यावन्तरा ऽग्निष्टोमौ ते चक्षुषी ।
Haug
The two Agniṣṭomas (within the two Atirātras) are the two eyes.
मूलम्
यावन्तरा ऽग्निष्टोमौ ते चक्षुषी ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
ये ऽष्टौ मध्य उक्थ्याः स आत्मा ।
Haug
The eight Ukthya days (between the Atirātra and Agniṣṭoma at the beginning, and the Agniṣṭoma and Atirātra at the end) are the soul.
मूलम्
ये ऽष्टौ मध्य उक्थ्याः स आत्मा ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
गायत्र्या पक्षिण्या चक्षुष्मत्या ज्योतिष्मत्या भास्वत्या स्वर्गं लोकमेति य एवं वेद ।
Haug
He who has such a knowledge, goes to heaven by means of the wings, the eyes, the light, and lustre of the Gāyatrī.
मूलम्
गायत्र्या पक्षिण्या चक्षुष्मत्या ज्योतिष्मत्या भास्वत्या स्वर्गं लोकमेति य एवं वेद ।