विश्वास-प्रस्तुतिः
देवासुरा वा एषु लोकेषु समयतन्त ।
Haug
The Devas and Asuras were fighting in these worlds.
मूलम्
देवासुरा वा एषु लोकेषु समयतन्त ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
ते वा असुरा इमानेव लोकान्पुरो ऽकुर्वत यथौजीयांसो बलियांस एवम् ।
Haug
The Asuras made these worlds fortified castles, just as the strongest and most powerful (kings) do.
मूलम्
ते वा असुरा इमानेव लोकान्पुरो ऽकुर्वत यथौजीयांसो बलियांस एवम् ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
ते वा अयस्मयीमेवेमामकुर्वत रजतामन्तरिक्षं हरिणीं दिवम् ।
Haug
Thus they made the earth an iron castle, the air a silver, the sky a golden castle.
मूलम्
ते वा अयस्मयीमेवेमामकुर्वत रजतामन्तरिक्षं हरिणीं दिवम् ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
ते तथेमाँल्लोकान्पुरो ऽकुर्वत ।
Haug
Thus they made these worlds castles.
मूलम्
ते तथेमाँल्लोकान्पुरो ऽकुर्वत ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
ते देवा अब्रुवन्पुरो वा इमे ऽसुरा इमाँल्लोकानक्रत ।
Haug
The Devas said, these Asuras have made these worlds castles;
मूलम्
ते देवा अब्रुवन्पुरो वा इमे ऽसुरा इमाँल्लोकानक्रत ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
पुर इमाँल्लोकान्प्रतिकरवामहा इति तथेति ।
Haug
let us thus make other worlds in opposition to these castles.
मूलम्
पुर इमाँल्लोकान्प्रतिकरवामहा इति तथेति ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
ते सद एवास्याः प्रत्यकुर्वताग्नीध्रमन्तरिक्षाद्धविर्धाने दिवस्ते ।
Haug
They made out of the earth in opposition (to the iron castle of the Asuras) a sitting-room[20] (sadas), out of the air a fire-place (âgnîdhrîya), and out of the sky two repositories for food (havirdhâna).
Haug - Notes
[20]A place near the so-called Uttará Vedi which is outside that one appropriated for the performance of the Iṣṭis. The latter place is called Prâchina vaṁśa. This sadas is the sitting-room for the king Soma, after his removal from the Prâchina vaṁśa.
मूलम्
ते सद एवास्याः प्रत्यकुर्वताग्नीध्रमन्तरिक्षाद्धविर्धाने दिवस्ते ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
तथेमाँ ल्लोकान्पुरः प्रत्यकुर्वत ।
Haug
Such they made these worlds in opposition to the castles (into which the three worlds had been transformed by the Asuras).
मूलम्
तथेमाँ ल्लोकान्पुरः प्रत्यकुर्वत ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
ते देवा अब्रुवन्नुपसद उपायामोपसदा ।
Haug
The gods said, Let us perform the burnt offerings called Upasads[21] (i.e., besieging).
Haug - Notes
[21]There is observable throughout this chapter a pun between the two meanings of upasad “siege,” and, a certain ceremony.
मूलम्
ते देवा अब्रुवन्नुपसद उपायामोपसदा ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
वै महापुरं जयन्तीति तथेति ।
Haug
For, by means of an upasad, i.e., besieging, they conquer a large (fortified) town.
मूलम्
वै महापुरं जयन्तीति तथेति ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
ते यामेव प्रथमामुपसदमुपायंस्तयैवैनानस्माल्लोकादनुदन्त ।
Haug
Thus they did. When they performed the first Upasad, they drove by it them (the Asuras) out from this world (the earth).
मूलम्
ते यामेव प्रथमामुपसदमुपायंस्तयैवैनानस्माल्लोकादनुदन्त ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
यां द्वितीयां तयान्तरिक्षाद्यां तृतीयां तया दिवस्तांस्तथैभ्यो लोकेभ्यो ऽनुदन्त ।
Haug
By the performance of the second, they drove them out of the air, and by the performance of the third, out of the sky. Thus they were driven out of these worlds.
मूलम्
यां द्वितीयां तयान्तरिक्षाद्यां तृतीयां तया दिवस्तांस्तथैभ्यो लोकेभ्यो ऽनुदन्त ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
ते वा एभ्यो लोकेभ्यो नुत्ता असुरा ऋतूनश्रयन्त ।
Haug
The Asuras driven out of these (three) worlds, repaired to the Ṛitus (seasons).
मूलम्
ते वा एभ्यो लोकेभ्यो नुत्ता असुरा ऋतूनश्रयन्त ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
ते देवा अब्रुवन्नुपसद एवोपायामेति ।
Haug
The gods said, Let us perform the Upasads.
मूलम्
ते देवा अब्रुवन्नुपसद एवोपायामेति ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
तथेति ।
Haug
Thus they did.
मूलम्
तथेति ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
त इमास्तिस्रः सतीरुपसदो द्विर्द्विरेकैकामुपायन् ।
Haug
These Upasads being three, they performed each twice;
मूलम्
त इमास्तिस्रः सतीरुपसदो द्विर्द्विरेकैकामुपायन् ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
तः षट्समपद्यन्त ।
Haug
(thus) they became six.
मूलम्
तः षट्समपद्यन्त ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
षड्वा ऋतवस्तान्वा ऋतुभ्यो ऽनुदन्त ।
Haug
There are six Ṛitus (seasons); thus they drove them (the Asuras) out of the Ṛitus.
मूलम्
षड्वा ऋतवस्तान्वा ऋतुभ्यो ऽनुदन्त ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
ते वा ऋतुभ्यो नुत्ता असुरा मासानश्रयन्त ।
Haug
The Asuras driven out of the Ṛitus, repaired to the months.
मूलम्
ते वा ऋतुभ्यो नुत्ता असुरा मासानश्रयन्त ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
ते देवा अब्रुवन्नुपसद एवोपायामेति ।
Haug
The Devas said, Let us perform the Upasads.
मूलम्
ते देवा अब्रुवन्नुपसद एवोपायामेति ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
तथेति ।
Haug
Thus they did.
मूलम्
तथेति ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
त इमाः षट्सतीरुपसदो द्विर्द्विरेकैकामुपायन् ।
Haug
The Upasads being six, Let us perform each twice,
मूलम्
त इमाः षट्सतीरुपसदो द्विर्द्विरेकैकामुपायन् ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
ता द्वादश समपद्यन्त ।
Haug
that makes twelve.
मूलम्
ता द्वादश समपद्यन्त ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
द्वादश वै मासस्तान्वै मासेभ्यो ऽनुदन्त ।
Haug
There are twelve months. They drove them out of the months.
मूलम्
द्वादश वै मासस्तान्वै मासेभ्यो ऽनुदन्त ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
ते वै मासेभ्यो नुत्ता असुरा अर्धमासानश्रयन्त ।
Haug
The Asuras driven out of the months repaired to the half-months.
मूलम्
ते वै मासेभ्यो नुत्ता असुरा अर्धमासानश्रयन्त ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
ते देवा अब्रुवन्नुपसद एवोपायामेति ।
Haug
The Devas said, Let us perform the Upasads.
मूलम्
ते देवा अब्रुवन्नुपसद एवोपायामेति ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
तथेति ।
Haug
Thus they did.
मूलम्
तथेति ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
त इमा द्वादश सतीरुपसदो द्विर्द्विरेकैकामुपायन् ।
Haug
The Upasads being twelve, they performed each twice :
मूलम्
त इमा द्वादश सतीरुपसदो द्विर्द्विरेकैकामुपायन् ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
ताश्चतुर्विंशतिः समपद्यन्त ।
Haug
that makes twenty-four.
मूलम्
ताश्चतुर्विंशतिः समपद्यन्त ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
चतुर्विंशतिर्वा अर्धमासास्तान्वा अर्धमासेभ्यो ऽनुदन्त ।
Haug
There are twenty-four half-months. They turned them (the Asuras) out of the half-months.
मूलम्
चतुर्विंशतिर्वा अर्धमासास्तान्वा अर्धमासेभ्यो ऽनुदन्त ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
ते ऽवा अर्धमासेभ्यो नुत्ता असुरा अहोरात्रे अश्रयन्त ।
Haug
The Asuras, turned out of the half-months, repaired to Day and Night (ahorātra).
मूलम्
ते ऽवा अर्धमासेभ्यो नुत्ता असुरा अहोरात्रे अश्रयन्त ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
ते देवा अब्रुवन्नुपसदावेवोपायामेति ।
Haug
The Devas said, Let us perform the Upasads.
मूलम्
ते देवा अब्रुवन्नुपसदावेवोपायामेति ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
तथेति ।
Haug
Thus they did.
मूलम्
तथेति ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
ते यामेव पूर्वाह्ण उपसदमुपायंस्तयैवैनानह्नो ऽनुदन्त यामपराह्णे तया रात्रेस्तांस्तथोभाभ्यामन्तरायन् ।
Haug
By means of the Upasad which they performed for the first part of the day, they turned them out of day, and by means of that which they performed for the second part of the day, they turned them out of night. Thus they disappeared from both day and night.
मूलम्
ते यामेव पूर्वाह्ण उपसदमुपायंस्तयैवैनानह्नो ऽनुदन्त यामपराह्णे तया रात्रेस्तांस्तथोभाभ्यामन्तरायन् ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
तस्मात्सुपूर्वाह्ण एव पूर्वयोपसदा प्रचरितव्यं स्वपराह्णे ऽपरया ।
Haug
Thence the first Upasad is to be performed during the first part of the day, and the second, during the second part.
मूलम्
तस्मात्सुपूर्वाह्ण एव पूर्वयोपसदा प्रचरितव्यं स्वपराह्णे ऽपरया ।
विश्वास-प्रस्तुतिः
तावन्तमेव तद्द्विषते लोकम्परिशिनष्टि ।
Haug
By doing so, the sacrificer leaves only so much space to his enemy (as there is between the junction of day and night.)
मूलम्
तावन्तमेव तद्द्विषते लोकम्परिशिनष्टि ।