15 10.15

हृदयस्य मनसो वातितृण्‌णम्‌। वा०सं० ३६.२²
हृदयाज्‌ जायते परि। अ०वे० ९.८.८²
हृदयात्‌ ते परि क्लोम्नः। अ०वे० २.३३.३¹
हृदयाद्‌ अधि जायसे। शत०ब्रा० १४. ९.४.८²; बृह०उप० ६.४.८²; कौ०ब्रा०उप० २.११²; आ०गृ०सू० १.१५.९²; सा०मं०ब्रा० १.५.१६²; पा०गृ०सू०
१.१८.२²‘। आप०मं०पा० २.११.३३², १४.३²:। हि०गृ०सू० २.३.२²; मा०गृ०सू० १.१८.६²; नि० ३.४²; महा० १.७४.६३²
हृदयाद्‌ धृदयं परि (तै०आ० मृत्योः)। अ०वे० १९.५२.४²; तै०आ० ३.१५.२²
हृदयानन्दिनी सदा। ऋ० खि० १०.८५.३⁴
हृदयेऽधि नि विध्यताम्‌। अ०वे० ८.६.२४⁴
हृदश्‌ चित्तान्य्‌ अस्यतम्‌। अ०वे० ३.२५.६²
हृदः सपत्नान्‌ आ भिन्धि। अ०वे० १९.२८.३³
हृदा तष्टं भरामसि। ऋ०वे० ६.१६.४७²; आ०गृ०सू० १.१.४²
हृदा तष्टेषु मनसो जवेषु। ऋ०वे० १०.७१.८¹; नि० २३.१३¹
हृदा तष्टो मनसा धायि देवाः। ऋ०वे० १.१७१.२²
हृदा पश्यन्ति मनसा विपश्चितः (तै०आ० मनीषिणः।)। ऋ०वे० १०.१७७.१²:। तै०आ० ३.११.११²; जै०उ०ब्रा० ३.३५.१²
हृदा पूतं मनसा जातवेदः। अ०वे० ४.३९.१०¹. प्रतीकः हृदा पूतम्‌। कौशि० ३.१६
हृदा मतिं जनये (वा०सं०। का०सं०। तै०ब्रा० य) चारुम्‌ अग्नये। ऋ०वे० १०.९१.१४⁴; वा०सं० २०.७८⁴; मै०सं० ३.११.४⁴, १४६.१४; का०सं०
३८.९⁴; तै०ब्रा० १.४.२.२⁴; आप०श्रौ०सू० १९.३.२⁴
हृदा मतिम्‌ ज्योतिर्‌ अनु प्रजानन्‌। ऋ०वे० ३.२६.८²
हृदा मनीषा मनसाभिक्लृप्तः। तै०आ० १०.१.३³; महाना० उप० .१.११³; कठ०उ० ६.९³; श्वेत०उप० ३.१३³, ४.१७³, २०³
हृदा यत्‌ तष्टान्‌ मन्ताँ अशंसन्‌। ऋ०वे० १.६७.४²
हृदारातीयाद्‌ (का०सं० त्यिन्न्‌) अभिदासद्‌ अग्ने। का०सं० ३१.१४²; तै०ब्रा० ३.७.६.९²; आप०श्रौ०सू० ४.७.२²
हृदा वाचा मनसा (आ०श्रौ०सू० मनसा वा) बिभर्मि। आ०श्रौ०सू० २.५.७²; मा०श्रौ०सू० १.६.३१८²। (देखें- प्राणेन वाचा)
हृदा वीड्‌व्‌ अधारयः। ऋ०वे० ८.७७.९³
हृदा वेनन्तो अभ्य्‌ अचक्षत त्वा। ऋ०वे० १०.१२३²; अ०वे० १८.३.६६²; सा०वे० १.३२०², २.११९६²; तै०ब्रा० २.५.८.५²; तै०आ० ६.३.१²
हृदा हूयन्त उक्थिनः। ऋ०वे० ८.७६.८³
हृदि प्रतीष्य कवयो मनीषा। ऋ०वे० १०.१२९.४⁴; तै०ब्रा० २.४.१.१०⁴, ८.९.५⁴; तै०आ० १.२३२⁴; नृ०पू०उप० १.१⁴
हृदि यत्‌ ये जघ्नुषो भीर्‌ अगछत्‌। ऋ०वे० १.३२.१४²
हृदि श्रेषाम सुष्टुतिं सुहव्याम्‌। ऋ०वे० ४.४३१⁴
हृदि संवननं कृतं। अ०वे० ६.९.३²
हृदि स्तोम उपश्रितश्‌ चिद्‌ अस्तु। । ऋ०वे० ७.८६.८²
हृदिस्पृक्‌ क्रतुस्पृग्‌ वर्चोदाः (मै०सं० वर्चोधा असि)। मै०सं० ४.७.१, ९५.९; आ०श्रौ०सू० ५.१९.५
हृदिस्पृगस्तु शंतमः। ऋ०वे० १.१६.७²
हृदिस्पृशस्‌ त आसते। ऋ०वे० १०.२५.२¹
हृदिस्पृशो मनसा वच्यमानाः। ऋ०वे० १०.४७.७³; मै०सं० ४.१४.८³, २२७.१०
हृदे त्वा। वा०सं० ६.२५, ३७.१९; तै०सं० १.३.१३.१, ६.४.३.१; मै०सं० १.३.१, २९.४, ४.५.३, ६६.६, ४.९.६, १२६.६; का०सं० ३.९; शत०ब्रा०
३.९.३.४, १४.१.४.१४; तै०आ० ४.७.२, ५.६.६; का०श्रौ०सू० ९.१.५; मा०श्रौ०सू० २.३.१.२२
हृदो त्वा सोम राजन्‌। आप०श्रौ०सू० १२.३.१३
हृदो अस्त्व्‌ अन्तरम्‌ तज्‌ जुजोषत्‌ (तै०आ० तद्‌ युयोत)। ऋ०वे० ७.१०१.५²; का०सं० २०.१५²; तै०आ० १.२९.१²
हृदो बलासम्‌ अङ्गेभ्यः। अ०वे० ९.८.८³
हृदो मन्युं तनोमि ते। आप०मं०पा० २.२२.३²; हि०गृ०सू० १.१५.३⁴
हृद्‌द्योतनो द्विषताम्‌ याहि शीभम्‌। अ०वे० ५.२०.१२⁴
हृद्‌द्योतो हरिमा च ते। अ०वे० १.२२.१²। तुल०- हृद्रोगं)
हृद्‌बलैर्‌ धनुर्भिर्‌ देवजूतैः। अ०वे० ५.१८.८⁴
हृद्भिः प्रजाः प्रति नन्दन्ति सर्वाः। अ०वे० ९.१.१⁴
हृद्भिर्‌ मन्द्रेभिर्‌ ईमहे। ऋ०वे० ८.४३.३१³
हृद्यन्तर्‌ अमृतस्त केतुः। आ०गृ०सू० ३.६.८³। तुल०- अन्तस्‌ तिष्ठतु मे)
हृद्य आदित्ये प्रतिष्ठितः मा०उप० ६.३४²
हृद्रोगं मम सूर्य। ऋ०वे० १.५०.११³; तै०ब्रा० .३.७.६.२२³; आ०श्रौ०सू० ४.१५.१³। तुल०- हृद्योतो।
(ओं) हृषीकेशं तर्पयामि। बौ०ध०सू० २.५.९.१०
हेडं न्येति मानुषः। अ०वे० १२.४.२०⁴
हेडं पशूनाम्‌ न्येति। अ०वे० १२.४.२१¹
हेडो देवानाम्‌ उत मर्त्यत्रा। ऋ०वे० ६.६२.८²
हेतयस्‌ अतव बाह्वोः। मै०सं० २.९.९², १२८.५; का०सं० १७.१६²। (देखें- बाह्वोस्‌ तव)
हेतयस्‌ नाम स्थ तेषां वः गृहा अग्निर्‌ व इषवः सलिलः (आप०मं०पा० सलिलो वातनामम्‌)। तै०सं० ५.५.१०.; आप०मं०पा० २.१७.२० (आप०गृ०सू० ७.१८.१२). प्रतीकः हेतयो नाम स्था। आ०श्रौ०सू० १७. २०.१५
हेतिः पक्षिणी न दभात्य्‌ अस्मान्‌। ऋ०वे० १०.१६५.३¹; अ०वे० ६.२७.३; मा०श्रौ०सू० २.१७.१¹
हेतिम्‌ अशमयत्‌ प्रजापतिः। तै०ब्रा० १.२.१.६²; आ०श्रौ०सू० ५.२.४²
हेतिर्‌ देवासो असत्‌। अ०वे० १.२६.१²
हेतिस्‌ तं समधाद्‌ अभि। अ०वे० १०.५.४३²
हेती रुद्रस्य परि णो वृणक्तु। तै०ब्रा० ३.१.१.३¹
हेत्या देवासुरेभ्यः। अ०वे० ४.१०.५⁴
हेत्या हेतिर्‌ असि। अ०वे० २.११.१
हेत्यै धनुष्कारम्‌ (तै०ब्रा० धन्वकारम्‌)। वा०सं० ३०.७; तै०ब्रा० ३.४.१.३
हेमतश्‌ चक्षुषी विद्यात्‌। तै०आ० १.४.२³
हेमन्तजब्धो भृमलो गुहा शये। अ०वे० १२.१.४६²
हेमन्तम्‌ ऋतूनां प्रीणामि। का०सं० ४.१४. (देखें- हेमन्तशिश्राव्‌ इत्यादि)
हेमन्तशिशिरयोर्‌ अहं देवयज्यया सहस्वांस्‌ तपस्वान्‌ भूयासम्‌। मा०श्रौ०सू० १.४.१.२७. (देखें- हेमन्तस्याहं)
हेमन्तशिशिरा ऋतूः (देखें- अगले दो)
हेमन्तशिशिराभ्यां त्वर्‌त्ना (का०सं०अश्व० नां) हविषा दीक्षयामि। तै०सं० ७.१.१८; का०सं०अश्व० १.९
हेमन्तशिशिराभ्यं हेमः का०सं०अश्व० ११.५
हेमन्तशिशिराव्‌ (मै०सं० वा०सं०का० रा) ऋतू (तै०सं० ऋतूनाम्‌)। वा०सं० १०.१४; वा०सं०का० ११.५.५; तै०सं० ४.३.३.२; का०सं० ३९.७;
मै०सं० २.७.२०, १०५१७; शत०ब्रा० ५.४.१.७
हेमन्तशिशिराव्‌ ऋतूनां प्रीणामि। तै०सं० १.६.२.३; मा०श्रौ०सू० १.४.१.२७. (देखें- हेमन्तम्‌ इत्यादि)
हेमन्तस्याहं देवयज्यया सहस्वान्‌ वीर्यावान्‌ भूयासम्‌। का०सं० ४.१४. (देखें- हेमन्तशिशिरयोर्‌)
हेमन्ताय ककरान्‌। वा०सं० २४.२०.; मै०सं० ३.१४.१, १७२.९; का०सं०अश्व० १०.४; आ०श्रौ०सू० २०.१४.५
हेमन्तेऋतुना (का०सं०। तै०ब्रा० तेनर्तना) देवाः। वा०सं० २१.२७¹; मै०सं० ३.११.१२., १५९.९; का०सं० ३८.११.; तै०ब्रा० २.६.१९.२¹
हेमन्तो मध्यम्‌। मै०सं० ४.९.१, १३५.९; तै०ब्रा० ३.१०. ४.१; तै०आ० ४.१९.१
हेमन्तो वसन्तो ग्रीष्म ऋतवः शिवा नः। मा०श्रौ०सू० २.८.६¹. (देखें नीचे- ग्रीष्मो हेमन्त उत)
हेमन्तो वाच्यः (तै०सं० वाच्यायनः)। वा०सं० १३.५८; तै०सं० ४.३.२.३; मै०सं० २.७.१९, १०४.१२; का०सं० १६.१९; शत०ब्रा० ८.१.२.८
हेऽलवो हेऽलवो (श०ब्रा० का० हैलो-हैलो)। श०ब्रा० . ३.२.१.२३
हेषस्वतः शुरुधो नायम्‌ अक्तोः। ऋ०वे० ६.३.३³
हैमहा हैमहाच्‌। का०श्रौ०सू० १३.३.२०. तुल०- आगे।
हैमहां इदं मध्व्‌ इदं मधु (आप०श्रौ०सू० हैमहा इदं मधु हिल्लु-हिल्लु)। शां०श्रौ०सू० १७.१४.१४; ला०श्रौ०सू० ४.३.१८; आ०श्रौ०सू० २१.२०.४.
तुल०- पूर्व का।
हैरण्यनाभः कौसल्यः। शत०ब्रा० १३.५.४.४³। (देखें- हिरण्य)
हैरण्यैर्‌ अन्यं हरितो वहन्ति। अ०वे० १३.२.११⁴
होतः। मा०श्रौ०सू० ७.२.३
होतः किं स्तुतं स्तोत्रं प्रातरवुवाकेनान्वशंसीः। श०ब्रा० १.४.७
होतः पावक यक्षि च। ऋ०वे० १.१३.१³; सा०वे० २.६७९³
होतः प्राशान प्रथमो निषद्य। ऋ०वे० ३.२१.१⁴; मै०सं० ४.१३.५⁴, २०४.९; का०सं० १६.२१⁴; ऐ०ब्रा० २.१२.९; तै०ब्रा० ३.६.३.७.१⁴
होतर्‌ अभिष्टुहि। ऐ०ब्रा० १.१८.३; शत०ब्रा० १३.५.१.१६, १४.१.३.२; शां०श्रौ०सू० ५.९.४; का०श्रौ०सू० २६.२.११. तुल०- होतर्‌ घर्मम्‌।
होतर्‌ अश्वम्‌ अभिष्टुहि। का०श्रौ०सू० २०.५९
होतर्‌ उप मा ह्वयस्व। श०ब्रा० २.५; २.६, २.७
होतर्‌ एतद्‌ यज। आ०श्रौ०सू० ५.८.५; शां०श्रौ०सू० ७.८.७; वैता०सू० २०.२; का०श्रौ०सू० ९.१३.१६; आप०श्रौ०सू० १२.२७.६; मा०श्रौ०सू०
२.४.२.१२
होतर्‌ घर्मम्‌ अभिष्टुहि। मै०सं० ४.९.२, १२२.१५; गो०ब्रा० २.२.६; तै०आ० ४.४.१, ५.१, ५.४.१; आ०श्रौ०सू० १५.६.१; मा०श्रौ०सू० ४.२.१०. तुल०- होतर्‌ अभिष्टुहि।
होतर्‌ देवयजनं मे देहि। श०ब्रा० २.१०; आप०श्रौ०सू० १०.३.१
होतर्‌ भूतान्य्‌ अचक्ष्व। शत०ब्रा० १३.४.३.२; का०श्रौ०सू० २०.२.२२
होतर्‌ मा त्वं वदो बहु। आ०श्रौ०सू० १०.८.११⁴; शां०श्रौ०सू० १६.४.६²
होतर्‌ यज। वा०सं० २१.२९ऽ४० (तृतीयांश) ४२ऽ४७, २३.६४, २८.१ऽ११, २४ऽ३४; मै०सं० ३.६.८(द्वितीयांश), ७१.४.५, ३.११.२ (दशांश), १४१.
४, ६,९, १२,१५, १४२.५, ८, ७७, १४, १४३.१, ७, ३.११.४, १४६.२, ४.१२.५, १९१.३, ४.१३.२ (दशांश), २००.२, ४.६, ८,१०,१२, १४, २०१.२,३, ५,७, ४.१३.५ (षष्ठांश) , २०५.४,७,९,१०,११,१२, ४.१३.७ (तृतीयांश), २०८, ७, १७, २०९.८; का०सं० १५.१३ (दशांश), १६.२१ (चतुर्थांश), १७.१९, १८.२१ (षष्ठांश); तै०ब्रा० २.६.७.२(द्वितीयांश), ३ (द्वितीयांश), ४ (द्वितीयांश), ५ (द्वितीयांश), ६(द्वितीयांश), ११.१, २ (द्वितीयांश), ३, ४,५,६ (द्वितीयांश), ७,८ (द्वितीयांश), १० (द्वितीयांश), १७.१, ,३ (द्वितीयांश), ४.५ (द्वितीयांश), ६,७ (तृतीयांश), ३.६.२.१ (चतुर्थांश), २ (सप्तांश), ८.१,२
(द्वितीयांश), ११.२, ४ (द्वितीयांश)। आ०श्रौ०सू० ३.९.३, १०.९.५, .१०.९.५; वैता०सू० ९.५; आ०श्रौ०सू० १२.२३.१६; मा०श्रौ०सू० २.४.१.२१
होतर्‌ यज्ञेषु वृक्तबर्हिषि नरः। ऋ०वे० ३.२६²
होतर्‌ यविष्ठ सुक्रतो दमूनाः। ऋ०वे० ४.४.११⁴; तै०सं० १.२.१४.५⁴; मै०सं० ४.११.५⁴, १७३.१५; का०सं० ६.११⁴
होतर्‌ वदस्व (शत०ब्रा०। का०श्रौ०सू०। आ०श्रौ०सू० वदस्व यत्‌ य्ते वाद्यम्‌)। शत०ब्रा० १४.३.१.३०; आ०श्रौ०सू० ५.१३४; शां०श्रौ०सू० ७.१६.२;
का०श्रौ०सू० १०.१.२२; आ०श्रौ०सू० १३.३.३; मा०श्रौ०सू० ४.५.३
होतर्‌ वयुनशो यज। ऋ०वे० ६.५२.१२²
होतर्‌ वरेण्यक्रतो। ऋ०वे० ८.४३.१२²
होतर्‌ वाचं ते ददामि ताम्‌ तेऽनेन निष्‌क्रीणामि। आप०श्रौ०सू० १३.६.५
होतर्‌ विभ्वासहं रयिम्‌। ऋ०वे० ५.१०.७³
होतर्‌ वैश्वानर स्तुमः। अ०वे० ३.१५.७²
होतर्‌ हये हये होतः। शत०ब्रा० १३.५.२.७
होतश्‌ चिकित्व इहा तू निषद्य। ऋ०वे० ५.२.७⁴
होतश्‌ चिकित्वो (अ०वे० त्वन्न्‌) अवृणीमहीह। ऋ०वे० ३.२९.१६²; अ०वे० ७.९७.१²। (देखें- अग्ने होतारम्‌ अवृणी)
होतस्‌ त्वम्‌ मे होतासि। मा०श्रौ०सू० २.१.१.४
होता गृणीत उक्थ्यः। ऋ०वे० १.७९.१२³
होता च मैत्रावरणुश्‌ च पादम्‌। गो०ब्रा० १.५.२४¹
होताजनिष्ट चेतनः। ऋ०वे० २.५.१¹; कौ०ब्रा० १९.८, २१.२; ऐ०आ० १.१.१.१६. प्रतीकः होताजनिष्ट। आ०श्रौ०सू० ४.१३.७; शां०श्रौ०सू० ६.४.३,
११.७.१
होता तम्‌ ऊ नमोभिर्‌ आ कृणुध्वम्‌। ऋ०वे० १.७७.२²
होता दक्षस्य बाह्वोः। ऋ०वे० ५.१६.२²
होता देववृतः। ऐ०ब्रा० २.३४.४
होता देवो अमर्त्यः। ऋ०वे० ३२७.७¹, ८.१९.२४⁴; सा०वे० .२.८२७¹; ऐ०ब्रा० १.३०.७; कौ०ब्रा० ९.५. प्रतीकाः होता देवो अमर्त्युः पुरस्तात्‌।
आ०श्रौ०सू० ४.१०.३; होता देवः। शां०श्रौ०सू० ५.१४.११; ला०श्रौ०सू० ८.९.४
होताध्वर्यर्‌ आवया अग्निमिन्धः। ऋ०वे० १.१६२.५¹; वा०सं० २५.२८.१; तै०सं० ४.६.८.२¹; मै०सं० ३.१६.१¹, १८२.६; का०सं०अश्व० ६.४¹
होता निषत्तो मनुषः पुरोहितः। ऋ०वे० ३.३.२²
होता निषत्तो मनोर्‌ अपत्येः। ऋ०वे० १.६८.७¹
होता निषत्तो रयिषाड्‌ अमर्त्यः। ऋ०वे० १.५८.३²
होता पावकः प्रदिवः सुमेधाः। ऋ०वे० २.३.१³
होता पावक यक्ष्यः। ऋ०वे० ८.६०.३²
होता पृथिव्याम्‌ न्य्‌ असीदद ऋत्वियः। ऋ०वे० १.१४३.१⁴
होता मनुवृतः। ऐ०ब्रा० २.३४.५
होता मन्द्रः कवितमः पावकः। ऋ०वे० ७.९.१²
होता मन्द्रतमो विशि। ऋ०वे० ५.२२.१⁴, ८.७१.११⁴; सा०वे० २.९०५⁴
होता मन्द्रः शृष्वच्‌ चन्द्ररथः। ऋ०वे० १.१४१.१२²
होता मन्द्रो जनानाम्‌। ऋ०वे० ८.१०३.६²; सा०वे० १.४४²; २.९३३²
होता मन्द्रो दिविष्टिषु। ऋ०वे० ४.९.३²
होता मन्द्रो नि षसादा यजीयान्‌। ऋ०वे० ६.१.६²; मै०सं० ४.१३.६², २०६.१५; का०सं० १८.२०²; तै०ब्रा० ३.६.३१०.३²। तुल०- नीचे अग्निर्‌ होता
नि)
होता मन्द्रो मनुषो यह्वो अग्निः। ऋ०वे० ७.८.२²
होता मन्द्रो वरेण्यः। ऋ०वे० १.२६.७²; सा०वे० २.९३९²
होता मन्द्रो वि राजस्य्‌ अति स्रिधः। ऋ०वे० ३.१०.७³; सा०वे० १.१००³
होता मन्द्रो विशां दमूनाः। ऋ०वे० ७.९२³
होता यक्षच्‌ छतक्रतुम्‌। तै०ब्रा० २.६.१७.७¹
होता यक्षच्‌ छुचिव्रतम्‌। तै०ब्रा० २.६१७.१¹. (देखें- होता यक्षत्‌ तनूनपातम्‌ उद्भिदम्‌)
होता यक्षत्‌। ऐ०ब्रा० ६१४.५ (चतुर्थांश) कौ०ब्रा० १३९ (द्वितीयांश); गो०ब्रा० २.३८ (चतुर्थांश). कुछ निम्न अनुच्छेदों के प्रतीक 
होता यक्षत्‌ तनूनपातम्‌ (निरन्तर, अदितृतीयांश गर्भम्‌ इत्यादि)। मै०सं० ४.१३.२¹, २००.२; का०सं० १५१३¹; तै०ब्रा० ३.६.२.१²
होता यक्षत्‌ तनूनपातम्‌ उद्भिदम्‌। वा०सं० २८.२५¹. (देखें- होता यक्षच्‌ छुचिव्रतम्‌)
होता यक्षत्‌ तनूनपातम्‌ ऊतिभिः। वा०सं० २८. २¹; तै०ब्रा० २.६.७.१¹
होता यक्षत्‌ तनूनपात्‌ सरस्वतीम्‌। तै०ब्रा० ती)। वा०सं० २१. ३०¹; मै०सं० ३.११.२¹, १४१.४; तै०ब्रा० २.६.११.१¹
होता यक्षत्‌ तिस्रो देवीः। तै०ब्रा० २.६.७.४¹
होता यक्षत्‌ तिस्रो देवीर्‌ अपसाम्‌ अपस्तमाः। मै०सं० ४.१३.२, २०१.१२; का०सं० १५.१३; तै०ब्रा० ३.६.२.२
होता यक्षत्‌ तिस्रो देवीर्‌ न भेषजम्‌। वा०सं० २१.३७¹, २८.८¹; मै०सं० ३.११.२¹, १४२.८; तै०ब्रा० २.६.११.६¹
होता यक्षत्‌ त्वष्टारं रूपकृतं सुपेशसम्‌। मै०सं० ३.११२¹, १४२.११. (देखें- होता यक्षत्‌ त्वष्टारम्‌ इन्द्रम्‌ अश्विना, तथा होता यक्षत्‌ सुरेतसम्‌)
होता यक्षत्‌ त्वष्टारम्‌ अचिष्टुम्‌ (तै०ब्रा० टम्‌) अपाकं रेतोधां विश्रवसं यशोधां पुरुरूपतिम्‌ अकामकर्शनम्‌। मै०सं० ४.१३.२, २०१.३; का०सं०
१५.१३; तै०ब्रा० ३.६.२.२
होता यक्षत्‌ त्वष्टारम्‌ इन्द्रं देवम्‌। वा०सं० २८.९¹; तै०ब्रा० २.६.७.५¹
होता यक्षत्‌ त्वष्टारम्‌ इन्द्रम्‌ अश्विना। तै०ब्रा० २.६.११.७¹. (देखें नीचे- होता यक्षत्‌ त्वष्टारं रूपकृतं)
होता यक्षत्‌ पेशस्वतीः। वा०सं० २८.३१¹; तै०ब्रा० २.६.१७.५¹
होता यक्षत्‌ प्रचेतसा। वा०सं० २८.३०¹; तै०ब्रा० २.६.१७.५¹
होता यक्षत्‌ प्रजापम्‌ सोमस्य महिम्नः (आ०श्रौ०सू० प्रजापम्‌ महिम्नः)। वा०सं० २३.६४; आ०श्रौ०सू० १०.९.५. प्रतीकः होता यक्षत्‌ प्रजापतिम्‌।
शत०ब्रा० १३.५.२.२३; शां०श्रौ०सू० १६.७.२
होता यक्षत्‌ प्रत्नो अध्रुग्‌ युवाना। ऋ०वे० ६.६२.४⁴
होता यक्षत्‌ समिधाग्निम इडस्‌ (वा०सं०का० इलस्‌) पदे। वा०सं० २१.२९¹; वा०सं०का० २३.३२¹; मै०सं० ३.११.२¹, १४१.२; तै०ब्रा० २.६.११.१¹. प्रतीकःहोता यक्षत्‌ समिधाग्निम्‌। का०श्रौ०सू० १९.६.१४
होता यक्षत्‌ समिधानं महद्‌ यशः। वा०सं० २८.२४¹. (देखें- होता यक्षद्‌ इड पदे समिधानं)
होता यक्षत्‌ समिधेन्द्रम्‌ इडस्‌ (वा०सं०का० इलस्‌) पदे। वा०सं० २८.१¹; वा०सं०का० ३०.१¹; तै०ब्रा० २.६.७.१¹
होता यक्षत्‌ सरस्वतीं मेषस्य (का०सं० मेष्या) वपाया मेदसो जषतां हविः। वा०सं० २१.४१; का०सं० १६.२१. प्रतीकः होता यक्षत्‌ सरस्वतीम्‌। का०श्रौ०सू० १९.६.२३
होता यक्षत्‌ सरस्वतीम्‌ मेषस्य (वा०सं० २१. ४५, यक्षद्‌ इन्द्रम्‌ ऋषभस्य; का०सं० यक्षद्‌ बृहस्पतिम्‌ छागस्य) हविष आवद्यद्‌ अद्य मध्यतो मेद उद्‌ भृतं पुरा द्वेषोभ्यः पुरा पौरुषेय्या गृभो घसन्‌ नूनं घासे अज्राणां (का०सं० घासेज्राणां) यवसप्रथमानां सुमत्‌क्षराणां शतरुद्रियाणाम्‌ अग्निष्वात्तानां पीवोपवसनाम्‌ पार्श्वतः श्रोणितः (का०सं० गलती से, शोणितश्‌) शितामत उत्सादतो ऽ ङ्गा अङ्गा अवत्तानां अवत्तानाम्‌ करद्‌ एवं सरस्वती (वा०सं० २१.४५, एवं, एवम्‌ इन्द्रो; का०सं० एवं बृहस्पतिर्‌) जुषतां हविः। वा०सं० २१.४४.४५; का०सं० १८.२१
होता यक्षत्‌ सरस्वतीं मेष्या वः देखें-पूर्व का एक।
होता यक्षत्‌ सरस्वतीं मेष्या हविष आवद्यद्‌ घसत्‌ करद्‌ एवम्‌ सरस्वती जुषतां हविः। का०सं० १८.२१
होता यक्षत्‌ सुपेशसा (तै०ब्रा० से)। वा०सं० २८.२९¹; तै०ब्रा० २.६.१७.४¹
होता यक्षत्‌ सुपेशसोषे नक्तं दिवा। वा०सं० २१.३५¹; मै०सं० ३.११.२¹, १४२.३; तै०ब्रा० २.६.११.५¹
होता यक्षत्‌ सुबर्हिषम्‌ (तै०ब्रा० गलती से बर्हिषदम्‌)। वा०सं० २८.२७¹; तै०ब्रा० २.६.१७.३¹
होता यक्षत्‌ सुरेतसम्‌। वा०सं० २१.३८¹, २८.३२¹; तै०ब्रा० २.६.१७.६¹. (देखें नीचे- होता यक्षत्‌ त्वष्टारं रूपकृतं)
होता यक्षत्‌ सोमम्‌ आज्यस्य। मै०सं० ४.१३.५, २०५.८
होता यक्षत्‌ स्वाहाकृतीः वा०सं० २८.३४¹; तै०ब्रा० २.६.१७.७¹
होता यक्षद्‌ अग्निं समिधा सुषमिधा चमिद्धं नाभा पृथिव्याः संगथे वामस्य वर्ष्मन्‌ दिव इडस्‌ पतिदो। मै०सं० ४.१३.२, २००.१; का०सं० १५.१३;
तै०ब्रा० ३.६.२.१. प्रतीकः होता यक्षद्‌ अग्निम्‌ समिधा। शां०श्रौ०सू० ५.१६.४; मा०श्रौ०सू० ५.२.८.१७
होताऽयक्षद्‌ अग्निं स्वाहाज्यस्य स्तोकानाम्‌। वा०सं० २१.४०; मै०सं० ३.११.२, १४३.१; तै०ब्रा० २.६.११.९
होता यक्षद्‌ अग्निं स्वाहाज्यस्य स्वाहा मेदसः स्वाहा स्तोकानां स्वाहा स्वाकृतीनाम्‌ हव्यसूक्तीनाम्‌ स्वाहा। मै०सं० ४.१३.५, २०५.२; का०सं० १५.१३; तै०ब्रा० ३.६.२.२. प्रतीकः होता यक्षद्‌ अग्निम्‌ स्वाहाज्यस्य स्वाहा मेदसः। आ०श्रौ०सू० ३.४.३;
होता यक्षद्‌ अग्निं स्वाहाज्यस्य। शां०श्रौ०सू० ५.१८.२,
होता यक्षद्‌ अग्निं स्वाहा। मा०श्रौ०सू० ५.२.८.२७
होता यक्षद्‌ अग्निं स्विष्टकृतम्‌। वा०सं० २१.४७; मै०सं० ४.१३.७, २०९.३; का०सं० १८.२१; तै०ब्रा० ३.६.११.४; शां०श्रौ०सू० ५.१९.२२
होता यक्षद्‌ अग्निं आज्यस्य। मै०सं० ४.१३.५, २०५.७
होता यक्षद्‌ अग्निम्‌ इड ईडितो देवाँ (मै०सं० , देवन्‌) आ (मै०सं० आ च) वक्षत्‌। मै०सं० ४.१३.२, २००.६; का०सं० १५१३; तै०ब्रा० ३.६.२.१
होता यक्षद्‌ अग्निं पुरोडाशस्य। मै०सं० ४.१३.५, २०५.१२; तै०ब्रा० ३.६.८.२; आ०श्रौ०सू० ३.५.९; शां०श्रौ०सू० ५.१९.१०
होता यक्षद्‌ अग्निम्‌ पुरोडाशानाम्‌। आ०श्रौ०सू० ५.४.७; शां०श्रौ०सू० ७.१.७
होता यक्षद्‌ अग्नीषोमौ। शां०श्रौ०सू० ५.१८.१०, १९.७, १५
होता यक्षद्‌ अश्विना। शां०श्रौ०सू० ७.२.९
होता यक्षद्‌ अश्विना छागस्य वपाया इत्यादि।: (देखें- होता यक्षद्‌ अश्विनौ इत्यादि)
होता यक्षद्‌ अश्विना छागस्य हविष आत्तां घस्तां घस्तां करत एवम्‌ अश्विना जुषेतां हविः। का०सं० १८.२१. (देखें-होता यक्षद्‌ अश्विनो छागस्य हविष इत्यादि)
होता यक्षद्‌ अश्विना नासत्या वावृधाना शुभस्पती। आ०श्रौ०सू० ५.५.१२
होता यक्षद्‌ अश्विना सरस्वतीम्‌ इत्यादि।: (देखें- होता यक्षद्‌ अश्विनो इत्यादि)
होता यक्षद्‌ अश्विना सोमानाम्‌ तिरोअह्यानाम्‌। आ०श्रौ०सू० ६.५.२४
होता यक्षद्‌ अश्विनो (का०सं० ना) छागस्य्‌ वपाया मेदसो जुषेताम्‌ हविः। वा०सं० २१.४१; का०सं० १६.२१. प्रतीकः होता यक्षद्‌ अश्विनो।
का०श्रौ०सू० १९.६.२२
होता यक्षद्‌ अश्विनौ (मै०सं०। तै०ब्रा०। मा०श्रौ०सू० इन्द्राग्नी) छागस्य हविष (मै०सं० हविषा) आत्ताम्‌ अद्य मध्यतो मेद (मै०सं० मेदा)
उद्‌भृतं पुरा द्वेषोभ्यः पुरा पौरुषेय्या गृहो घस्तां नूनं घासे अज्राणां (मै०सं० घासे अज्राणां) यवसप्रथमानां सुमत्‌क्षराणां शतरुद्रियाणां अग्निष्वात्तानां पीवोपवसनानां पार्श्वतः श्रोणितः शितामत उत्सादतोऽङ्गाद्‌ऽअङ्गाद्‌ अवत्तानां करत एवाश्विना (मै०सं०। तै०ब्रा० एवेन्द्राग्नी) जुषेताम्‌ हविः। वा०सं० २१.४३; मै०सं० ४.१३.७, २०८.३; तै०ब्रा० ३.६.११.१. प्रतीकः होता यक्षद्‌ अश्विनौ छागस्य हविषः। का०श्रौ०सू० १९६२४; होता यक्षद्‌ इन्द्राग्नी छागस्य हविषः। मा०श्रौ०सू० ५.२.८.३७. खण्डः पार्श्वतः श्रोणितः शितामतः। नि० ४.३. (देखें- होता यक्षद्‌ अश्विना छागस्य इत्यादि)
होता यक्षद्‌ अश्विनौ सरस्वतीम्‌ इन्द्रं सुत्रामाणम्‌ इत्यादि।: (देखें- अगला एक छो़डकर)
होता यक्षद्‌ अश्विनो (का०सं०। आ०श्रौ०सू० ना) सरस्वतीम्‌ इन्द्रं सुराम्णां सोमाम्णां पिबतु मदनां व्यन्तु (का०सं० इन्द्रं सुत्रामाणं सोमानां
सुराम्‌णां जुषनान्ता व्यन्तु पिबन्तु सोमान्‌ सुराम्णः; आ०श्रौ०सू० इन्द्रं सुत्रामाणं सोमानां जुषन्तां व्यन्तु पिबन्तु मदन्तु सोमान्‌ सुराम्णः)। मै०सं० ४.१२.५, १९१.२; का०सं० १७.१९; आ०श्रौ०सू० ३.९.३. प्रतीकः होता यक्षद्‌ अश्विना सरस्वतीम्‌ इन्द्रं सुत्रामाणाम्‌। शां०श्रौ०सू० १५.१५.९; होता यक्षद्‌ अश्विनौ। मा०श्रौ०सू० ५.२.४.४०
होता यक्षद्‌ अश्विनौ (तै०ब्रा० ना सरस्वतीम्‌ इन्द्रम्‌ (वा०सं०। तै०ब्रा० इन्द्रं सुतामाणम्‌) (लगातार इमे सोमाः इत्यादि।) (वा०सं० २१.४२.; मै०सं० ३.११.४¹, १४५.१५; तै०ब्रा० २.६.११.१०¹
होता यक्षद्‌ असौ यज। आ०श्रौ०सू० ५.४.५
होता यक्षद्‌ आदित्यान्‌ प्रियान्‌ प्रियधाम्नः। आ०श्रौ०सू० ५.१७.३. प्रतीकः होता यक्षद्‌ आदित्यान्‌। शां०श्रौ०सू० ८.१.५
होता यक्षद्‌ इडस्‌ पदे, समिधानम्‌ महद्‌ यशः। तै०ब्रा० २.६.१७.१¹²। (देखें- होता यक्षत्‌ समिधानं)
होता यक्षद्‌ इडाभिर्‌ (वा०सं०का० इला) इन्द्रम्‌ ईडितम्‌ (वा०सं०का० ईला)। वा०सं० २८.३¹; वा०सं०का० ३०.३.१; तै०ब्रा० .२.६.७.२¹
होता यक्षद्‌ इडेडितः (वा०सं०का० इलेलितः)। वा०सं० २१.३२¹; वा०सं०(क) २३.३३¹; मै०सं० ३.११.२¹, १४१.१०; तै०ब्रा० २.६.११.३¹
होता यक्षद्‌ इन्द्रं स्वाहाज्यस्य स्वाहा मेदसः स्वाहा स्तोकानाम्‌ स्वाहा स्वाहार्तीनां स्वाहा हव्यसूक्तीनाम्‌। वा०सं० २८.११; तै०ब्रा० २.६.७.६
होता यक्षद्‌ इन्द्रं हरिवाँ इन्द्रो धाना अत्तु। आ०श्रौ०सू० ५.४.३. प्रतीकः होता यक्षद्‌ इन्द्रं हरिवान्‌। शां०श्रौ०सू० ७.१.३
होता यक्षद्‌ इन्द्रं होत्रात्‌। शां०श्रौ०सू० ७.८.२
होता यक्षद्‌ इन्द्रं तृत्‌ईयस्य सवनस्य। आ०श्रौ०सू० ५.५.१५; शां०श्रौ०सू० ८.२.४
होता यक्षद्‌ इन्द्रं ऋषभस्य वपाया मेदसो जुषतां हविः। वा०सं० २१.४१. (देखें- अगला एक छो़डकर)
होता यक्षद्‌ इन्द्रं ऋषभस्य हविष इत्यादि।: (देखें- होता यक्षत्‌ सरस्वतीम्‌ हविष इत्यादि)
होता यक्षद्‌ इन्द्रं प्रातः प्रातःसावस्य। आ०श्रौ०सू० ५.५.१५; शां०श्रौ०सू० ७.४.२
होता यक्षद्‌ इन्द्रं मरुत्वन्तम्‌। आ०श्रौ०सू० ५.१४.२; शां०श्रौ०सू० ७.१९.३
होता यक्षद्‌ इन्द्रं माध्यंदिनस्य सवनस्य। आ०श्रौ०सू० ५.५.१५; शां०श्रौ०सू० ७.१७.४
होता यक्षद्‌ इन्द्रं मेषस्य वपाया मेदसो जुषताम्‌ हविः। का०सं० १६.२१. (देखें- पूर्व के चार छो़डकर)
होता यक्षद्‌ इन्द्रं मेषस्य हविष आवद्यद्‌ घसद्‌ कर४ एवम्‌ इन्द्रो जुषतां हविः। का०सं० १८.२१
होता यक्षद्‌ इन्द्रवायू अर्हन्ता। आ०श्रौ०सू० ५.५.३. प्रतीकः होता यक्षद्‌ इन्द्रवायू। शां०श्रौ०सू० ७.२.३
होता यक्षद्‌ इन्द्राग्नी छागस्य वपाया मेदसो जुषेतां हविः। मै०सं० ४.१३.५, २०५.९; तै०ब्रा० ३.६.८.१. प्रतीकः होता यक्षद्‌ इन्द्राग्नी छागस्य वपायाः। मा०श्रौ०सू० ५.२.८.३२
होता यक्षद्‌ इन्द्राग्नी छागस्य हविष इत्यादि।: (देखें- होता यक्षद्‌ अश्विनौ इत्यादि)
होता यक्षद्‌ इन्द्राग्नी पुरोडाशस्य। मै०सं० ४.१३.५, २०५.११; तै०ब्रा० ३.६.८.२; मा०श्रौ०सू० ५.२.८.३३
होता यक्षद्‌ इल्‌। (देखें- होता यक्षद्‌ इड्‌०)
होता यक्षद्‌ ईडेन्यम्‌ (वा०सं०का० ईल्‌ न्यम्‌)। वा०सं० २८.२६¹; वा०सं०का० ३०.२६¹; तै०ब्रा० २.६.१७.२¹
होता यक्षद्‌ उषासानक्ता बृहती सुपेशसा नॄष्‌ (का०सं०। तै०ब्रा० नॄँ) पतिभ्यो योनिं कृण्वाने। मै०सं० ४.१२.३, २००.१२; का०सं० १५.१३;
तै०ब्रा० ३.६.२.२
होता यक्षद्‌ उषे इन्द्रस्य धेनू। वा०सं० २८.६¹; तै०ब्रा० २.६.७.३¹
होता यक्षद्‌ ओजो न वीर्यं सहः। वा०सं० २८.५¹; तै०ब्रा० २.६.७.३¹
होता यक्षद्‌ दुर ऋष्वाः। मै०सं० ४.१३.२¹, २००.११; का०सं० १५.१३¹; तै०ब्रा० ३.६.२.२¹
होता यक्षद्‌ दुरो दिशः। वा०सं० २१.३४¹; मै०सं० ३.११.२¹; मै०सं० ३.११.२¹, १४१.१५; तै०ब्रा० २.६.११.४¹
होता यक्षद्‌ देवं सवितारम्‌। आ०श्रौ०सू० ५.१८.२; शत०ब्रा० ८.३.३
होता यक्षद्‌ दैव्या होतारा भिषजा। वा०सं० २१.३६¹; मै०सं० ३.११.२¹, १४२.५; तै०ब्रा० २.६.११.६¹
होता यक्षद्‌ दैव्या होतारा भिषजा सखाया। वा०सं० २८.७¹; तै०ब्रा० २.६.७.४¹।
होता यक्षद्‌ दैव्या होतारा मन्द्रा पोतारा कवी प्रचेतसा। मै०सं० ४.१३.२, २००.१४; का०सं० १५.१३; तै०ब्रा० ३.६.२.२
होता यक्षद्‌ बर्हिर्‌ ऊर्णम्रदाः (तै०ब्रा० बर्हिः सुष्टरीमोर्णम्रदाः) भिषक्‌। वा०सं० २१.३३¹; मै०सं० ३.११.२¹, १४१.१२; तै०ब्रा० २.६.११.३¹. तुल०-
होता यक्षद्‌ बर्हिः सु।
होता यक्षद्‌ बर्हिषीन्द्रम्‌ निषद्वरम्‌। वा०सं० २८.४¹; तै०ब्रा० २.६.७.२¹
होता यक्षद्‌ बर्हिः सुष्टरीमोर्णम्रदाः। मै०सं० ४.१३.२, २००.८; का०सं० १५.१३; तै०ब्रा० ३.६.२.१. तुल०- होता यक्षद्‌ बर्हिर्‌।
होता यक्षद्‌ बृहस्पतिं छागस्य वपाया मेदसो जुषतां हविः। का०सं० १६.२१
होता यक्षद्‌ बृहस्पतिं छागस्य हविष इत्यादि।: (देखें- होता यक्षत्‌ सरस्वतीम्‌ मेषस्य हविष इत्यादि)
होता यक्षद्‌ यजतं पतिस्त्यानम्‌। ऋ०वे० ६.४९.९³
होता यक्षद्‌ वनस्पतिम्‌। शां०श्रौ०सू० ५.१९.१९
होता यक्षद्‌ वनस्पतिम्‌ (शामितारं शतक्रतुं हिरण्य)। वा०सं० २८.३३¹
होता यक्षद्‌ वनस्पतिम्‌ (लगातार- शमितारं शतक्रतुं धियो)। वा०सं० २८.१०¹; तै०ब्रा० २.६.७.५¹
होता यक्षद्‌ वनस्पतिम्‌ (लगातार-शमितारं शतक्रतुं भीमं)। वा०सं० २१.३९¹; मै०सं० ३.११.२¹, १४२.१४; तै०ब्रा० २.६.११.८¹।
होता यक्षद्‌ वनस्पतिम्‌ (लगातार-अभि)। वा०सं० २१.४६; मै०सं० ४.१३.७, २०८.१२; तै०ब्रा० ३.६.११.३. तुल०-। का०श्रौ०सू० १९.६.२५
होता यक्षद्‌ वनस्पतिम्‌ (लगातार- उपा)। मै०सं० ४.१३.२, २०१. ६; का०सं० १५.१३.; तै०ब्रा० ३.६.२.२
होता यक्षद्‌ वनिनो वन्त वार्यम्‌। ऋ०वे० १.१३९.१०¹. तुल०- बृहदा० १.५७
होता यक्षद्‌ वायुम्‌ अग्रेगाम्‌। आ०श्रौ०सू० ५.५.३. प्रतीकः होता यक्षद्‌ वायुम्‌। शां०श्रौ०सू० ७.२.३
होता यक्षद्‌ व्यचस्वतीः। वा०सं० २८.२८¹; तै०ब्रा० २.६.१७.३¹
होता यक्षन्‌ नराशंसं न नग्नहुम्‌। वा०सं० २१.३१¹; मै०सं० ११.२¹, १४१.७; तै०ब्रा० २.६.११.२¹
होता यक्षन्‌ नराशंसं नृशस्तम्‌ नॄष्प्रणेत्रम्‌ (तै०ब्रा० नॄँ)। मै०सं० ४.१३.२, २००.४; तै०ब्रा० ३.६.२.१
होता यक्षन्‌ मित्रावरुणा। आ०श्रौ०सू० ५.५.१२; शां०श्रौ०सू० ७.२.६
होता यजिष्ठ इत्‌ कृणोति देवान्‌। ऋ०वे० १.७७.१⁴
होता यजिष्ठ उशिजाम्‌ अनु व्रतम्‌। ऋ०वे० १.१२८.१²
होता यजिष्ठो अध्वरेष्‌व्‌ ईड्‌यः। ऋ०वे० ४.७.१²; वा०सं० ३.१५⁴, १५.२६², ३३.६; तै०ब्रा० १.५.५.१²; मै०सं० १.५.१², ६५.१२, १.५.५², ७३.१५; का०सं० ६.९¹²। । शत०ब्रा० २.३.४.१४²
होता यजिष्ठो अपां सधस्थे। ऋ०वे० १.१४९.४³; सा०वे० २.११२५³
होता यजिष्ठो मह्‌ना शुचध्यै। ऋ०वे० ४.२.१³
होता यज्ञाय नीयते। ऋ०वे० १०.१७६.३²; तै०सं० ३.५.११.१²; मै०सं० ४.१०.४², १५१.१४; का०सं० १५.१२²
होता द्यद्‌ दूतो अभवद्‌ विवस्वतः। ऋ०वे० १.५८.१²; कौ०ब्रा० २२.२
होता यो अस्ति विक्ष्व्‌ आ यशस्तमः। ऋ०वे० ८.२३.१०³
होता यो मानुषेष्व्‌ आ। ऋ०वे० ५.१३.३²; सा०वे० २.७५६²
होता यो विश्ववेदसः। शत०ब्रा० १.४.१.३५. होतारम्‌ विश्ववेदसम्‌ का ऊह।
होतारं यजतं कविम्‌। ऋ०वे० १.१२८.८¹
होतारं रत्नधातमम्‌। ऋ०वे० १.१.१³; आ०सं० ३.४³; तै०सं० ४.३.१३.३³; मै०सं० ४.१०.५³, १५५.२; का०सं० २.१४³; गो०ब्रा० १.१.२९³; नि० ७.१५³
होतारं विश्‌पतिं विशाम्‌। ऋ०वे० ३.१३.५⁴
होतारं विश्वभरसं यजिष्ठम्‌। ऋ०वे० ४.१.१९²
होतारं विश्ववेदसं। ऋ०वे० १.१२.१², ३६.३², ४४.७¹; अ०वे० २०.१०१.१²; सा०वे० १.३², २.१४०²; मै०सं० ४.१०.२², १४५.३; का०सं० २०.१४²;
कौ०ब्रा० २२.२; गो०ब्रा० १.२.२३²; शत०ब्रा० १.४.१.३४.३५; तै०ब्रा० ३.५.२.३²
होतारं विश्वाप्सुम्‌ विश्वदेव्यम्‌। ऋ०वे० १.१४.८.१²; मै०सं० ४.१४.१५², २४०.१४
होतारं सत्ययजं रोदस्यः। ऋ०वे० ४.३.१², ६.१६.४६³; सा०वे० १.६९²; तै०सं० १.३.१४.१²; मै०सं० ४.११.४², १७२.११.; का०सं० ७.१६²
होतारं सद्मसु प्रियम्‌। ऋ०वे० ५.२३.३³
होतारं सप्त जुह्वो यजिष्ठम्‌। ऋ०वे० १.५८.७¹
होतारं चर्षणीनाम्‌। ऋ०वे० १.१२७.२¹, ८.२३.७², ६०.१७⁴; सा०वे० २.११६४¹; का०सं० ३९.१५¹
होतारं चित्ररथम्‌ अध्वरस्य। ऋ०वे० १०.१५¹; ऐ०ब्रा० १.१७.१०; कौ०ब्रा० ८.२; तै०ब्रा० २.४.३.६¹; आ०श्रौ०सू० ४.५.३. प्रतीकः होतारं चित्ररथम्‌।
शां०श्रौ०सू० ५.७.४
होतारं त्वा वृणीं महे। ऋ०वे० ५.२०.३¹, २६.४³, ८.६०.१², १०.२१.१²; अ०वे० २०. १०३.२²; सा०वे० १.४२०², २.९०२²; का०सं० ३९.१५²;
आ०श्रौ०सू० ७.११.१४², १७²
होतारम्‌ अक्तोर्‌ अतिथिं विभावसुम्‌। ऋ०वे० १०.९२१²
होतारम्‌ अग्निं अन्तरा विशृत्ताः। आ०श्रौ०सू० २४.१२.७²। (देखें- अग्निं होतारम्‌ अन्तरा)
होतारम्‌ अग्निं मनुषो नि षेदुः। ऋ०वे० ४.६.११³, ५.३.४³
होतारम्‌ अग्ने अतिथिं वरेण्यम्‌। ऋ०वे० १.५८.६³
होतारम्‌ अग्ने विदथेषु वेधसः। ऋ०वे० १०.९१.९²
होतारम्‌ इडः प्रथमं यजध्यै। ऋ०वे० .३.४.३²
होतारं मन्द्रजिह्वम्‌ इत्‌। ऋ०वे० ५.२५.२³
होतारं मा हिंसीः। आ०श्रौ०सू० ९.२.९; मा०श्रौ०सू० ३.१.२६
होतारः सप्तजामयः (सा०वे० जानयः)। ऋ०वे० ९.१०.७²; सा०वे० २.४७५²
होतारा इन्द्रः (देखें- होताराव्‌ इत्यादि)
होतारा ज्योतिः प्रदिशा दिशन्ता। वा०सं० २९.७⁴; तै०सं० ५.१.११.३⁴; मै०सं० ३.१६३२⁴, १८४.११;। का०सं०अश्व० ६.२⁴
होतारा दैव्या कवी। ऋ०वे० १.१३.८², १४२. ८², १८८.७²; वा०सं० २८.३०³; तै०ब्रा० २.६.१७.५³
होतारा दैव्या हुवे। ऋ०वे० ९.५.७²
होताराव्‌ (वा०सं०का०। मै०सं० रा) इन्द्रम्‌ अश्विना। वा०सं० २१.५३², ५८³; वा०सं०का० २३. ५२²; मै०सं० ३.११.५²; मै०सं० ३.११.५², १४७.९,
३.११.५³, १४८.४; तै०ब्रा० .२.६.१४.३², ६³
होताराव्‌ (वा०सं०का०। मै०सं०। का०सं० रा) इन्द्रं प्रथमा सुवाचा। वा०सं० २०.४२²; वा०सं०का० २२.२८²; मै०सं० ३.११.१², १४०.८; का०सं०
३८.६²; तै०ब्रा० २.६.८.३²
होतारो गुप्ता अभिवहन्ति यज्ञम्‌। गो०ब्रा० १.५.२४²
होतारो न दिविव्यजो मन्द्रतमाः। ऋ०वे० ९.९७.२६⁴
होता विश्वेषां हितः। ऋ०वे० ६.१६.१²; सा०वे० १.२², २.८२४²
होता विष्टीमेन (शां०श्रौ०सू० विष्ट्वी मे) जरितर्‌। आ०श्रौ०सू० ८.३.२.४; शां०श्रौ०सू० १२.२३.५; वैता०सू० ३२.२७
होता वृतो मनवै यन्‌ निषद्य। ऋ०वे० १०.५२.१²; शत०ब्रा० १.५.१. २६²; आप०श्रौ०सू० २४.१३.३²
होता वेदिषद्‌ अतिथिर्‌ दुरोणसत्‌ (वा०सं० , दू०)। ऋ०वे० ४.४०.५²; १०.२४², १२.१४²; वा०सं०का० ११.७.४², १३.१.१५²; तै०सं० १.८.१५.२²,
४.२.१.५²; मै०सं० .२.६.१२², ७१.१४; का०सं० १५.८², १६.८²; ऐ०ब्रा० ४.२०.५²; शत०ब्रा० ५.४.३.२२², ६.७.३.११; तै०आ० १०.१०.२²,
५०.१²। महा० उप० ९.३²; १७.८²; कठ०उ० ५.२²; बृहदा०उप० ३²; व०पू०ता०उप० २.३²; नि० १४.२९²
होता हिरण्यरथो रंसुजिह्वः। ऋ०वे० ४.१.८²
होता होत्रे स्विष्टकृत्‌। वा०सं० २१.५८³; मै०सं० ३.११.५³, १४८.७; तै०ब्रा० २.६.१४.६³
होतुः पूर्वेषु शस्त्रेषु। वैता०सू० २०.११³
होतुर्‌ मन्द्रस्य पनयन्त देवाः। ऋ०वे० ३.६.७⁴
होतुर्‌ वा यज्ञम्‌ हविषो जुषस्व। ऋ०वे० ३.३५.१०⁴
होतुर्‌ होतुर्‌ आयजीयान्‌। मै०सं० ४.१०.३⁴, १५१.८; का०सं० १९.१३⁴; तै०ब्रा० ३.५.९.१⁴, ६.१३.१⁴, १४.३⁴; आ०श्रौ०सू० १.८.७⁴; शां०श्रौ०सू०
१.१३.३⁴
होतुश्‌ चित्‌ नूर्वे हविरद्यम्‌ आशत। ऋ०वे० १०.९४.२⁴; नि० ७.७
होतृकाणां इत्यादि।: (देखें- होत्रकाणां इत्यादि)
होतृभ्यां दधुर्‌ इन्द्रियम्‌। वा०सं० २१.५३¹; मै०सं० ३.११.५¹, १४७.१०; तै०ब्रा० २.६.१४.३³
होतृवूर्ये पुरोहितम्‌। आ०श्रौ०सू० १.३.२७²। । शां०श्रौ०सू० १.६.३²; आ०श्रौ०सू० २४.१२.७²
होतृषदनं हरितम्‌ हिरण्ययम्‌। अ०वे० ७.९९.१³। (देखें- आगे, तथा दर्भैः)
होतृषदना हरिताः सुवर्णाः। तै०ब्रा० ३.७.५.१३³; आ०श्रौ०सू० ३.१३.५³। (देखें- पूर्व का तथा दर्भैः)
होतृणां यशस्तमम्‌। ऋ०वे० ८.१०२.१०²
होतेव क्षदसे प्रियम्‌। ऋ०वे० १.२५.१७³
होतेव नः प्रथमः पाह्य्‌ अस्य। ऋ०वे० ५.४३.३³
होतेव पूर्वचित्तये प्राध्वरे। ऋ०वे० ८.१२.३३³
होतेव याति समनेषु रेभन्‌। ऋ०वे० ९.९७.४७⁴
होतेव सद्म पर्य्‌ एमि रेभन्‌। ऋ०वे० ७.१८.२२⁴
होतेव सद्म विधतो वि तारीत्‌। ऋ०वे० १.७३.१⁴
होत्रका उपह्वयध्वम्‌। आ०श्रौ०सू० ५.६.१७
होत्रकाणां (मा०श्रौ०सू० होतृकाणां) चमसाध्वर्यवः सकृत्सकृ⁴ धुत्व्‌ष्‌ (मा०श्रौ०सू० धुतांश्‌ चमसान्‌) शुक्रस्याभ्युन्नीयो-पावर्तध्वम्‌। आप०श्रौ०सू०
१२.२३.४; मा०श्रौ०सू० २.४.१.२१. (देखें- होत्रानां)
होत्रवाहं यविष्ठ्‌यम्‌। ऋ०वे० ५.२६.७²; मै०सं० ४.११.२², १६१.१४; का०सं० २.१४²
होत्राः प्रवरे। का०सं० ३४.१६
होत्रां यविष्ठ भारतीम्‌। ऋ०वे० १.२२.१०²
होत्राणां चमसाध्वर्यव उपावर्तध्वम्‌। शत०ब्रा० ४.२१.२९; का०श्रौ०सू० ९.११.३. (देखें- होत्रकाणां)
होत्रात्‌ सोमं द्रविणोदः पिब ऋतुभिः। ऋ०वे० २.३७.१⁴
होत्राद्‌ अहं वरुण बिभ्द्यद्‌ आयम्‌। ऋ०वे० १०.५७.४¹
होत्राद्‌ आ सोमम्‌ प्रथमो य ईशिषे। ऋ०वे० २.३६.१⁴
होत्रा देवेषु गच्छति। ऋ०वे० १.१८.८³
होत्राभिर्‌ अग्निम्‌ मनुषः सम्‌ इन्धते। ऋ०वे० १.३६.७³
होत्राभिर्‌ अग्ने (ऋ०वे० २.२.८³, अग्निर्‌) मनुषः स्वध्वरः। ऋ०वे० २.२.८³, १०.११.५²; अ०वे० १८.१.२२
होत्राभिर्‌ इन्द्रम्‌ वावृधुर्‌ व्य्‌ आनशुः। ऋ०वे० ८.१२.२०³
होत्रा मरुत्सु भारती। ऋ०वे० १.१४२.९²
होत्राय वृतः कृपयन्न्‌ अदीधेत्‌। ऋ०वे० १०.९८.३²; नि० २.१३। ऋ०वे० २²
होत्राविदं विविचिं रत्नधातमम्‌। ऋ०वे० ५.८.३²; तै०सं० ३.३.११.२²; जै०ब्रा० १.६४²; शत०ब्रा० १२.४.४.२²; मा०श्रौ०सू० ५.१.२.१७²
होताविधः (ऋ०वे० विद; तै०ब्रा० वृध) स्तोमतष्टासो अर्कैः। ऋ०वे० १०.१५.९²; अ०वे० १८.३.४७²; मै०सं० ४.१०६², १५७.१२६; तै०ब्रा०
२.६.१६.२²
होत्राशंसिन उप मा ह्वयध्वम्‌। श०ब्रा० २.५, २.६, २.७
होत्राशंसिनोदेवयजनम्‌ मे दत्त। श०ब्रा० २.१०.; आप०श्रौ०सू० १०.३.१
होत्राशंसिनो यूयं मे होत्राशंसिनः स्थ। मा०श्रौ०सू० २.१.१.४
होत्रास्‌ तृप्यन्तु सुमनस्यमानाः। ला०श्रौ०सू० २.९.१⁴
होम गन्तारम्‌ ऊतये। ऋ०वे० १.९.९³; अ०वे० २०.७१.१५³
होमेऽहोमे पुरो वरम्‌। कौशि० ७३.२⁴
होमैश्‌ च यज्ञविभ्रंशम्‌। गो०ब्रा० २.२.५³
होम्यैः समिधिः पतियसा। कौशि० ७३.३¹
होयि (आ०श्रौ०सू० हो) होतः। आ०श्रौ०सू० ८.१३.५, १०.६.१३; शां०श्रौ०सू० १०.१३.२७, १६.१.२३; आप०श्रौ०सू० २०.६.१०. (देखें- हवै होतः) हदं कुल्या इवाशत। ऋ०वे० ३.४५.३⁴; सा०वे० २.१०७०⁴
ह्रदं न हि त्वा न्यृषन्त्य्‌ ऊर्मयः। ऋ०वे० १.५२.७¹. (देखें- हृदं इत्यादि)
ह्रदम्‌ अग्निर्‌ इवा दहन्‌। अ०वे० ६.३७.२²
ह्रदा इव कुक्षयः सोमधानाः। ऋ०वे० ३.३६.८¹।
ह्रदा इव स्नात्वा उ ते ददृश्रे। ऋ०वे० १०.७१.७⁴; नि० १.९⁴
ह्रदान्‌ कुक्षिभ्याम्‌। वा०सं० २५.८; मै०सं० ३.१५.७, १७९.१४
ह्रदाश्‌ च पुण्डरीकाणि। ऋ०वे० १०.१४२.८³। (देखें- ह्रदो)
ह्रेदोचक्षुर्‌ न ग्रन्थिनी चरण्युः। ऋ०वे० १०.९५.६²
ह्रदो वा पुण्डरीकवान्‌। अ०वे० ६.१०६.१⁴। (देखें- ह्रदाश्‌)
ह्रद्याभ्यः स्वाहा। तै०सं० ७.४.१३.१;। का०सं०अश्व० ४.२
ह्रादुनीभ्यः (का०सं०अश्व० ह्रादुनि०) स्वाहा। वा०सं० २२.२६; तै०सं० ७.४.१३.१;। का०सं०अश्व० ४.२
ह्रादुनीर्‌ दूषिकाभिः। वा०सं० २५.९; मै०सं० ३.१५.८, १८०.२. (देखें- दूषिकभिर्‌)
ह्रादुनिर्‌ यच्‌ च शीयते। तै०ब्रा० ३.१२.७.३²
ह्रादुन्य्‌ अमुं जहि। का०श्रौ०सू० ३.५.१४
ह्रियै शल्पतिकः (मै०सं० शल्यकः)। वा०सं० २४.३५; मै०सं० ३.१४.१६, १७६.२
ह्रियै स्वाहा। मा०श्रौ०सू० २.१३.६. प्रतीकः ह्रियै। बौ०ध०सू० ३.९.४
ह्रीश्‌ च ते लक्ष्मीश्‌ च पत्‌न्यौ। तै०आ० ३.१३.२. (देखें- श्रीश्‌ च ते)
ह्रुडुर्‌ नामासि हरितस्य देव। अ०वे० १.२५.२³, ३³
ह्लादयते ज्वलतश्‌ चैव। तै०आ० १.३.४¹
ह्लादिके ह्लादिकावति (तै०आ० ह्लादुके ह्लादु०)। ऋ०वे० १०.१६.१४²। अ०वे० १८.३.६०⁴; तै०आ० ६.४.१²
ह्वयन्तु त्वा प्रतिज्ञाः। अ०वे० ३.३.५¹
ह्वयामसि त्वेन्द्र याह्य्‌ अर्वां। ऋ०वे० ६.४१.५¹; तै०ब्रा० २.४.३.११
ह्वयामि ते मनसा मन इह। अ०वे० १८.२.२१¹
ह्वयामि ते वीरुधो वैश्वदेवीः। अ०वे० ८.७.४⁴
ह्वयामि देवम्‌ सवितारम्‌ ऊतये। ऋ०वे० १.३५.१⁴
ह्वयामि देवाँ अयातुर्‌ अग्ने। ऋ०वे० ७.३४.८¹
ह्वयामि मित्रावरणाव्‌ इहावसे। ऋ०वे० १.३५.१²
ह्वयामि रात्रीं जगतो निवेशनीम्‌। ऋ०वे० १.३५.१³
ह्वयामि वाम्‌ ब्रह्मणा तूर्तम्‌ एतम्‌। तै०आ० ३.१४.३³
ह्वयामि शक्रम्‌ पुरुहूतम्‌ इन्द्रम्‌। ऋ०वे० ६.४७.११³; वा०सं० २०.५०³; का०सं० १७.१८³; महा० उप० २०.३³। (देखें- हुवे नु) ह्वयाम्य्‌ अग्निं प्रथमम्‌ स्वस्तये। ऋ०वे० १.३५.१¹ प्रतीकः ह्वयाम्य्‌ अग्निं। आ०श्रौ०सू० ७.७.३. तुल०- बृहदा० ३.१०५
ह्वयाम्य्‌ उग्रम्‌ चेत्तारं। अ०वे० ६.९९.१³
ह्वारो न वक्वा जरणा अनाकृतः। ऋ०वे० १.१४१.७²
ह्वारो न शुचिर्‌ यजते हविष्मान्‌। ऋ०वे० १.१८०.३⁴