16 7.16

युज्यस्‌ ते सप्तपदः सखास्मि। अ०वे० ५.११.१०⁴
युज्याताम्‌ अद्रि अध्वरस्य पेशः। ऋ०वे० ७.४२.१⁴
युज्याय पुरूवसुम्‌। ऋ०वे० ८.४.१५
युज्यो मे सप्तपदः सखासि। अ०वे० ५.११.९⁴
युञ्ञते मन उत युञ्ञते धियः। ऋ०वे० ५.८१.१¹; वा०सं० ५.१४¹;११.४¹, ३७.२¹; तै०सं० १.२.१३.१¹; का०सं० २.१०अ, १५.११¹; मै०सं० १.२.९¹,
१८.१३; ३.८.७, १०३.१३, ४.९.१¹; १२०.३; ऐ०ब्रा० ४.३०.४; का०सं० २०.२; २२.१; २५.९; शत०ब्रा० ३.५.११; ६.३.१६, १४.१.२.८¹; तै०आ० ४.२.१¹; क्कवेत्‌ ळ. २.४¹; आश्व०श्रौ०सू० ५.१२.९; शा०श्रौ०सू० ७.१५.३; मा०श्रौ०सू० २.२.२.१४. प्रतीकः युञ्ञते महः मै०सं० २.७.१, ७४.१;
का०सं०१८.१९.२५.८; आश्व०श्रौ०सू० ७.५.२३; शा०श्रौ०सू० १०.२.७; आप०श्रौ०सू० ११.६.१०, १५. १.१; वि०स्मृ० ६४.२२, ६५.२; युञ्ञते।
का०श्रौ० ८.३.२९, २६.१३; मा०श्रौ०सू० ४.१.६; मा०गृ०सू० १.२.३
युञ्ञते वां रथयुजो दिविष्टिषु। ऋ०वे० १.१३९.४
युञ्ञन्ति ब्रध्नम्‌ अरुषम्‌। ऋ०वे० १.६.१¹; अ०वे० २०.२६.४¹, ४७.१०अ, ६९.९¹; सा०वे० २.८१८¹; वा०सं० २३.५¹; तै०सं० ७.४.२०.१¹; मै०सं०
३.१२.१८¹, १६५.९; ३.१६.३¹, १८५.४; का०सं०अश्व० ४.९¹; कौ०ब्रा० २५.१५; शत०ब्रा० १३.२.६.१; तै०ब्रा० ३.९.४.१; आ०श्रौ०सू० ६.४.१०; शा०श्रौ०सू० ९.१७.१, १२.१.४; वै०सू० २६.१२, २७.१९, ३३.२; ३९.४; आप०मं०पा० १.६.२¹ (आप०गृ०सू० २.५.२०) प्रतीकः युञ्ञन्ति ब्रध्नम्‌। कात्या०श्रौ० २०.५.१०; आप०श्रौ०सू० २०.१६.१; मा०श्रौ०सू० ९.२.३; ९.२.४; मा०गृ०सू० १.१३.२
युञ्ञन्ति हरी इषिरस्य गाथया। ऋ०वे० ८.९८.९¹; अ०वे० २०.१००.३¹; सा०वे० २.६.२¹
युञ्ञन्तु त्वा मरुतो विश्ववेदसः। अ०वे० ३.३.१³, ६.९२.१³; वा०सं० ९.८³; शत०ब्रा० ५.१.४.९
युञ्ञन्त्य्‌ अस्य काम्या। ऋ०वे० १.६.२¹; अ०वे० २०.२६.५¹; ४७.११¹, ६९.१०¹; सा०वे० २.८१९¹; वा०सं० २३.६¹; तै०सं० ७.४.२०.१¹; मै०सं०
३.१६.३¹, १८५.६; का०सं०अश्व० ४.९¹; तै०ब्रा० ३.९.४.२; आप०श्रौ०सू० २०.१६.२; मा०श्रौ०सू० . ९.२.३. प्रतीकः युञ्ञन्त्य्‌ अस्य। कात्या०श्रौ० २०. ५.११ युञ्ञाथां रासभं युवम्‌। वा०सं० ११.१३¹; तै०सं० ४.१.२.१¹, ५.१. २.१; मै०सं० २.७.२¹, ७५.३, ३.१.३, ३.१४; का०सं० १६.१, १९.२; शत०ब्रा०
६.३.२.३; आप०श्रौ०सू० १६.२.२. प्रतीकः युञ्ञाथां रासभम्‌। मा०श्रौ०सू० ६. १.१; युञ्ञाथाम्‌। का०श्रौ० १६.२.९
युञ्ञाथां रासभं रथे। ऋ०वे० ८.८५.७¹
युञ्ञाथाम्‌ अश्विना रथम्‌। ऋ०वे० १.४६.७³; ८.७३.१
युञ्ञाथां पीवरीर्‌ इषः। ऋ०वे० ८.२२.९³
युञ्ञानः प्रथमं मनः। वा०सं० ११.१¹; तै०सं० ४.१.१.१¹; मै०सं० २.७.१¹, ७३.८; का०सं० १५.११¹; शत०ब्रा० ६.३.१.१२; श्वेत उप० २.१¹; आप०श्रौ०सू० १६.१.४; मा०श्रौ०सू० ६.१.१; मा०श्रौ०सू० १.६.२. २३.६. प्रतीकः युञ्ञाः। का०श्रौ०सू० १६.२.७
युञ्ञान्य्‌ अविमोचनाय। हिर०गृ०सू० १.२४.४⁴
युञ्ञे वाचं शतपदीम्‌। सा०वे० २.११७८³, ११७९¹; एँ. १.४.४,१०; जै०ब्रा० १.७४¹; ला०श्रौ०सू० १.८.९¹
युतद्वेषसः सम्‌ इषा रभेमहि। ऋ०वे० १.५३.४⁴; अ०वे० २०. २१.४⁴
युत्कारेण दुश्चयवनेन धृष्णुना। ऋ०वे० १.१०३.२; सा०वे० २.१२००; वा०सं० १७.३४; तै०सं० ४.६.४.१; मै०सं० २.१०.४, १३५.११; का०सं० १८.५
(देखें- अयोध्येन)
युध एकः सं सृजति। अ०वे० १.१०.२४¹
युधा देवेभ्यो वरिवश्‌ चकर्थ। ऋ०वे० १.५९.५⁴; ७.९८.३⁴; अ०वे० २०.८७.३⁴ (तुल०- युधेन्द्रो)
युध युधम्‌ उप घेद्‌ एषि धृष्णुया। ऋ०वे० १.५३.७¹; अ०वे० २०.२१.७¹
युधा विदं मनवे गातुम्‌ इष्टये। ऋ०वे० १०.४९.९⁴
युधेद्‌ आपित्वं इच्छसे। ऋ०वे० ८.२१.१३³; अ०वे० २०.११४.१³; सा०वे० १.३९९³, २.७३९³
युधेन्द्रो मह्ना वरिवश्‌ चकार। ऋ०वे० ३.३४.७¹,। अ०वे० २०.११.७¹ (तुल०- युधा देवेभ्यो)
युधे यद्‌ इष्णान आयुधानि। ऋ०वे० १.६१.१३³; अ०वे० २०.३५.१३³
युधे यद्‌ उग्राः पृषतीर्‌ अयुग्ध्वम्‌। तै०ब्रा० २.४.४.३⁴ (देखें- शुभे यद्‌ इत्यादि)
युधेव शक्रास्‌ तविषाणि कर्तन। ऋ०वे० १.१६६.१⁴
युधो नर (मै०सं० नरा) इषुहस्तेन वृष्णा। ऋ०वे० १०.१०३.२⁴; अ०वे० १९.१३.३⁴; सा०वे० २.१२००⁴; वा०सं० १७.३४⁴; तै०सं० ४.६.४.१⁴; मै०सं०
२.१०.४⁴, १३५.१२; का०सं० १८.५⁴
युध्मं सन्तम्‌ अनर्वाणम्‌। ऋ०वे० ८.९२.८¹; सा०वे० २.९९३¹
युध्मस्य ते वृषभस्य स्वराजः। ऋ०वे० ३.४६.१¹; मै०सं० ४.१४.१४¹, २३८.७; ऐ०ब्रा० ५.५.२; का०ब्रा० २२.८; शा०श्रौ०सू० १८.१९.६. प्रतीकः
युध्मस्य ते। आ०श्रौ०सू० ७.११.२८, ८.१२.२२; शा०श्रौ०सू० १०.५.२०, १२.३.७
युध्मो अनर्वा खजकृत्‌ समद्वा। ऋ०वे० ७.२०.३¹
युध्यन्त इव वर्मसु। ऋ०वे० ८.४७.८
युध्यन्ते यस्याम्‌ आक्रन्दः। अ०वे० १२.१.४१³
युध्यन्तो नेमधिता पृत्सु शूर। ऋ०वे० ६.३३.४⁴
युध्यमानास्‌ तोकसातौ विवक्षसे। ऋ०वे० १०.२५.९⁴
युध्यै त्वेन सं त्वेन पृछै। ऋ०वे० ४.१८.२⁴
युध्वा सञ्‌ छश्वज्‌ जिगेथ। ऋ०वे० ९.६६.१६³
युनक्त सीरा वि युगा तनुध्वम्‌ (अ०वे०। तै०सं० मै०सं० का०सं० तनोत)। ऋ०वे० १०.१०१.३¹; अ०वे० ३.१७.२¹; वा०सं० १२.६८¹; तै०सं० ४.२.५.५¹; मै०सं० २.७.१२¹, ९१.१५; का०सं० १६.१२¹; शत०ब्रा० ७.२.२.५
युनक्तु देवः सविता प्रजानन्‌। अ०वे० ५.२६.२¹
युनज्मि त उत्तरावन्तम्‌ इन्द्रम्‌। अ०वे० ४.२२.५¹; तै०ब्रा० २.४.७.८¹
युनज्मि तिस्रो विपृचः सूर्यस्य ते (मा०श्रौ०सू० तिस्रो विवृतः सूर्यः सवः (अथवा सवेः पाडुलिपियां सव, इति के बाद)। तै०सं० ३.१.६.२⁴;
आप०श्रौ०सू० १२.३.७; मा०श्रौ०सू० २.३.१.१२ (देखें- युक्तास्‌ तिस्रो)
युनज्मि ते पृथिवीं ज्योतिषा सह। तै०सं० ३.१.६.२¹; आप०श्रौ०सू० १२.२.१०; मा०श्रौ०सू० २.३.१.१२ (देखें- अगला)
युनज्मि ते पृथिवीम्‌ अग्निना सह। पञ्च०ब्रा० १.२.१¹. प्रतीकः युनज्मि। ला०श्रौ०सू० १.९.११ (देखें- पूर्व)
युनज्मि ते ब्रह्मणा केशिना आ हरी। ऋ०वे० १.८२.६¹; आश्व०श्रौ०सू० ६.११.९. प्रतीकः युनज्मि ते। शा०श्रौ०सू० ८.८.६
युनज्मि त्वा ब्रह्मणा दैव्येन। अ०वे० ७.७८.२; तै०सं० १.६.२.१¹; १०.१; मै०सं० १.४.१¹, ४७.६; १.४.५, ५२.१८; का०सं०४.१४¹; ३१.१५;
आप०श्रौ०सू० ४.६.४; मा०श्रौ०सू० १.४.१.१६; कौ०सू० ३.१¹
युनज्मि प्रथमस्य च। अ०वे० १९.२५.१
युनज्मि वाचं सह दिवा सह सूर्येण तेन सह। मा०श्रौ०सू० २.३.१.१२ (देखें- अगला)
युनज्मि वाचं सह सूर्येण ते (पञ्च०ब्रा० छो़डता है ते)। तै०सं० ३.१.६.२³; पञ्च०ब्रा० १.२.१; आप०श्रौ०सू० १२.२.१२ (देखें- पूर्व)
युनज्मि वायुम्‌ अन्तरिक्षेण ते (मा०श्रौ०सू० तेन) सह। तै०सं० ३.१.६.१; आप०श्रौ०सू० १२.२.१२; मा०श्रौ०सू० २.३.१.१२ (देखें- युक्तो वातो) युयुतं या अरातयः। ऋ०वे० ८.९.१⁴; अ०वे० २०.१३९.१⁴
युयुतं सूर्याद्‌ अधि। ऋ०वे० ६.५९.८⁴
युयुतम्‌ अस्मद्‌ अनिराम्‌ अमीवाम्‌। ऋ०वे० ७.७१.२³
युयुत्सन्तं तमसि हर्म्ये धाः। ऋ०वे० ५.३२.५⁴
युयुयाताम्‌ इतो रपो अप स्रिधः। ऋ०वे० ८.१८.८³ (देखें- यूयाताम्‌)
युयूषतः पर्य्‌ उरू वरांसि। ऋ०वे० ६.६२.१⁴
युयूषतः सवयसा तद्‌ इद्‌ वपुः। ऋ०वे० १.१४४.३¹
युयोत नो अनपत्यानि गन्तोः। ऋ०वे० ३.५४.१८³
युयोत विष्वग्‌ रपस्‌ तनूनाम्‌। ऋ०वे० ७.३४.१३
युयोत शरुम्‌ अस्मद्‌ आ। ऋ०वे० ८.१८.११¹
युयोधि जातवेदः। ऋ०वे० ८.११.३
युयोध्य्‌ अस्मज्‌ जुहुराणम्‌ एनः। ऋ०वे० १.१८९.१³; वा०सं० ५.३६³; ७.४३³; ४०.१६³; तै०सं० १.१.१४.३³, ४.४३.१¹; मै०सं० १.२.१३, २२७;
का०सं० ३.१³; ६.१०³; शत०ब्रा० ३.६.३.११³; ४.३.४.१२³; तै०ब्रा० २.८.२.३³; तै०आ० १.८.८³
युयोध्य्‌ अस्मद्‌ द्वेषांसि। ऋ०वे० २.६.४³; वा०सं० १२.४३³; तै०सं० ४.२.३.४³; मै०सं० १.२.१०³, २०.११, २.७.१०³, ८९.१; का०सं० १६.१०³;
शत०ब्रा० ६.८.२.९³; आप०श्रौ०सू० ११.१२.३³
युयोप नाभिर्‌ उपरस्यायोः। ऋ०वे० १.१०४.४¹
युवं रथेन विमदाय शुन्ध्युवम्‌। ऋ०वे० १०.३९.७¹
युवं राधोभिर्‌ अकवेभिर्‌ इन्द्र। ऋ०वे० ६.६०.३³; मै०सं० ४.१३.७³, २०८.२³; का०सं० ४.१५³;ऊं. ३.६.८.१³
युवं रेभं परिषूतेर उरुष्यथः। ऋ०वे० १.११९.६¹
युवं वन्दनं र्निऋतं जरण्यया। ऋ०वे० १.११९.७¹
युवं वदनम्‌ ऋश्यदाद्‌ उद्‌ ऊपथुः। ऋ०वे० १०.३९.८³
युवं वरो सुषाम्णे। ऋ०वे० ८.२६.२¹
युवं वस्त्राणि पीवसा वसाथे। ऋ०वे० १.१५२.१¹;मै०सं० ४.१४.१०अ, २३१.७; कौ०ब्रा० १८.१३; तै०ब्रा० २.८.६.६¹; आ०श्रौ०सू०३.८.१;
आ०गृ०सू० ३.८.९. प्रतीकः युवं वस्त्राणि। शा०श्रौ०सू० ८.१२.८; शा०गृ०सू०। ३.१.६; वृ०हा०सं० ८.३३
युवं वा यन्‌ निरततंसतम्‌। ऋ०वे० १.१२०.७
युवं वायो सविता च भुवनानि रक्षथः। अ०वे० ४.२५.३³
युवं विधन्तं विधवाम्‌ उरुष्यथः। ऋ०वे० . १०.४०.८
युवं विप्रस्य जरणाम्‌ उपेयुषः। ऋ०वे० १०.३९.८¹
युवं विप्रस्य मन्मनाम्‌ इरज्यथः। ऋ०वे० १.१५१.६⁴
युवं विश्वेषु भुवनेष्व्‌ अन्तः। ऋ०वे० १.१५७.५
युवं शक्रा मायाविना। ऋ०वे० १०.२४.४¹. (तुल०- बृ०दे० ७.२२)
युवं शचीभिर्‌ ग्रसिताम्‌ अमुञ्चतम्‌। ऋ०वे० १०.३९.१३⁴
युवं शचीभिर्‌ विमदाय जायाम्‌। ऋ०वे० १.११७.२०³।
युवं शयोर्‌ अवसं पिप्यथुर्‌ गवि। ऋ०वे० १.११९.६³
युवं शुष्मं नर्यं चर्षणिभ्यः। ऋ०वे० ६.७२.५³
युवं श्यावाय रुशतीम्‌ अदत्तम्‌। ऋ०वे० १.११७.८¹
युवं श्रियम्‌ अश्विना देवता ताम्‌। ऋ०वे० ४.४४.२¹; अ०वे० २०.१४३.२¹
युवं श्रीभिर्‌ दर्शताभिर्‌ आभिः। ऋ०वे० ६.६३.६¹
युवं श्वेतं पेदव इन्द्रजूतम्‌। ऋ०वे० १.११८.९¹
युवं श्वेतं पेदवेऽश्विनाश्वम्‌। ऋ०वे० १०.३९.१०अ
युवं सद्यो विश्पलाम्‌ एतवे कृथः। ऋ०वे० १०.३९.८⁴
युवं सनिभ्य स्तनयन्तम्‌ अश्विना। ऋ०वे० १०.४०.८³
युवं सिञ्ञारम्‌ उशनाम्‌ उपारथुः। ऋ०वे० १०.४०.७
युवं सिन्धूँर्‌ अभिशस्तेर अवद्यात्‌। ऋ०वे० १.९३.५³; तै०सं० २.३१४.२³; मै०सं० १.५.१ (केवल पद में; देखें- पृ० ६५, टिप्पणी ६); ४.१०.१³, १४४.१५; का०सं० ४.१६³; का०सं० ४.१६³; ऐ०ब्रा० २.९.५³; तै०ब्रा० ३.५.७.३; कौ०सू० ५.१³
युवं सुरामम्‌ अश्विना। ऋ०वे० १०.१३१.४¹; अ०वे० २०.१२५.४¹; वा०सं० १०.३३¹, २०.७६¹; मै०सं० ३.११.४¹, १४५.१३; ४.१२.५, १९१.१;
का०सं० १७.१९¹, ३८.९¹; शत०ब्रा० ५.५.४.२५¹; तै०ब्रा० १.४.२.१¹;८.६.१; आश्व०श्रौ०सू० ३.९.३, ८.३.३ (भाष्य) वै०सू०। ३०.११; आप०श्रौ०सू०
१९.२.१९¹. प्रतीकःयुवं सुरामम्‌। शा०श्रौ०सू० १५.१५.८; कात्या०श्रौ० १९.६.२०; मा०श्रौ०सू० ५.२.४.३९; शा०गृ०सू०। ६.४.२
युवं सुषुतिं चक्रथुःपुरंधये। ऋ०वे० १०.३९.७⁴
युवं सूर्यं विविदथुर्‌ युवं स्वः। ऋ०वे० ६.७२.१³
युवं ह कृशं युवम्‌ अश्विना शयुम्‌। ऋ०वे० १०.४०.८¹
युवं ह गर्भं जगतीषु धत्थः। ऋ०वे० १.१५७.५¹
युवं ह घर्मं मधुमन्तम्‌ अत्रये। ऋ०वे० १.१८०.४¹
युवं ह भूज्युं युवम्‌ अश्विना वशम्‌। ऋ०वे० १०.४०.७¹
युवं ह रेभं वृष्णा गुहा हितम्‌। ऋ०वे० १०.३९.९¹
युवं हवं वध्रिमत्या अगछतम्‌। ऋ०वे० १०.३९.७³
युवं हव्या जुजोषतम्‌। ऋ०वे० १.९३.११
युवं ह स्थो भिषजा भेषजेभिः। ऋ०वे० १.१५७.६¹
युवं हि रुद्रा पर्षथो अति द्विषः। ऋ०वे० ८.२६.५³
युवं हि वस्व उभयस्य राजथः। ऋ०वे० ७.८३.५³
युवं हि वृत्रहन्तमा। तै०ब्रा० २.४.५.७³ (देखें- उभा हि इत्यादि)
युवं हि ष्मा पूरुभुजेमम्‌ एधतुम्‌। ऋ०वे० ८.८६.३¹
युवं हि स्थः स्वर्पती (सा०वे०। पञ्च०ब्रा० स्वःपती)। ऋ०वे० ९.१९.२¹; सा०वे० २.३५१¹; पं० वि०ब्रा० ६.१०.१४
युवं हि स्थो रयिदौ नो रयीणाम्‌। ऋ०वे० ३.५४.१६³
युवं होत्राम्‌ ऋतुहा जुह्वते नरा। ऋ०वे० १०.४०.४³
युवं ह्य्‌ अप्नराजाव्‌ असीदतम्‌। ऋ०वे० १०.१३२.७¹
युवं ह्य्‌ आस्तं महो रन्‌। ऋ०वे० १.१२०.७¹
युवं कण्वाय नासत्या। ऋ०वे० ८.५.२३¹
युवं कण्वायापिरिप्ताय चक्षुः। ऋ०वे० १.११८.७³
युवं कवी ष्ठः पर्य्‌ अश्विना रथम्‌। ऋ०वे० १०.४०.६¹
युवं चित्रं ददथुर्‌ भोजनं नरा। ऋ०वे० ७.७४.२¹; सा०वे० २.१०४¹
युवं च्यवानं सनयं यथा रथम्‌। ऋ०वे० १०.३९.४¹। नि० ४.१९
युवं च्यवानं जरसोऽमुमुक्तम्‌। ऋ०वे० ७.७१.५¹
युवं च्यवानम्‌ अश्विना जरन्तम्‌। ऋ०वे० १.११७.१३¹
युवं तम्‌ इन्द्रापर्वता पुरोयुधा। ऋ०वे० १.१३२.६¹; वा०सं० ८.५३¹; शत०ब्रा० ४.६.९.१४¹; आश्व०श्रौ०सू० ८.१३. २३; वै०सू० ३४.१¹;
आप०श्रौ०सू० २१.१२.९¹; मा०श्रौ०सू० ७.२.३¹. प्रतीकः युवं तम्‌ इन्द्रापर्वता। शा०श्रौ०सू० १०.२१.१४; युवं तम्‌। कात्या०श्रौ० १२.४.१३ (तुल०-
वृ०ध०सू० अ्. ४.४)
युवं तं मित्रावरुणौ। अ०वे० १.२०.२³
युवं ताँ इन्द्रावरुणाव्‌ अमित्रान्‌। ऋ०वे० ७.८५.२³
युवं तान्‌ इन्द्र वृत्रहन्‌। अ०वे० ३.१.३³ (देखें- उभौ ताम्‌)
युवं तासां दिव्यस्य प्रशासने। ऋ०वे० १.११२.३¹
युवं तुग्राय पूर्व्येभिर्‌ एवैः। ऋ०वे० १.११७.१४¹
युवं दक्षं धृतव्रत (पदप्‌. ता)। ऋ०वे० १.१५.६¹. प्रतीकः युवं दक्षम्‌। शा०श्रौ०सू० १२.२.१४
युवं दधीचो मन आ विवासथः। ऋ०वे० १.११९.९³
युवं दाशुषे वि चयिष्ठम्‌ अंहः। ऋ०वे० ६.६७.८⁴
युवं दिवो बृहतो दक्षम्‌ आभुवम्‌। ऋ०वे० १.१५१.४³
युवं देवा क्रतुना पूर्व्येण। ऋ०वे० ८.५७. (वा० ९). १¹; आ०श्रौ०सू०९.११.१४
युवं धियं ददथुर्‌ वस्यइष्टये। ऋ०वे० ८.८६.२
युवं धेनुं शयवे नाधिताय। ऋ०वे० १.११८.८¹
युवं नरा नासत्यामुमुक्तम्‌। ऋ०वे० १.११६.१४
युवं नरा स्तुवते कृष्णियाय। ऋ०वे० १.११७.७¹
युवं नरा स्तुवते पज्रियाय। ऋ०वे० १.११६.७¹
युवं नो अत्र वरिवः कृणुतम्‌। का०सं० १७.१९³
युवं नो येषु वरुण। ऋ०वे० ५.६४.६¹
युवं अग्निं च वृषणाव्‌ अपश्‌ च। ऋ०वे० १.१५७.५³
युवम्‌ अत्यस्याव नक्षथो यत्‌। ऋ०वे० १.१८०.२¹
युवम्‌ अत्रयेऽवनीताय तप्तम्‌। ऋ०वे० १.११८.७¹
युवम्‌ ऋबीसम्‌ उत तप्तम्‌ अत्रये। ऋ०वे० १०.३९.९³
युवम्‌ एतं चक्रथुः सिन्धुषु प्लवम्‌। ऋ०वे० १.१८२.५¹
युवम्‌ एतानि दिवि रोचनानि। ऋ०वे० १.९३.५¹; तै०सं० २.३.१४.१¹; का०सं० ४.१६.¹; मै०सं० ४.१०.१¹: १४४.१४; ऐ०ब्रा० २.९.५¹; तै०ब्रा० ३.५.७.२¹; आश्व०श्रौ०सू० १.६.१; ३.८.१; कौ०सू० ५.१¹. प्रतीकः युवम्‌ एतानि मै०सं० ४. ११.२, १६३.१० (तुल०- पदप्‌. अत्‌. १.५.१, प्‌. ६५, टिप्पणी ६) , ४४.४.१८, २४८.१; शा०श्रौ०सू० १.८.१, ५.१८.११; मा०श्रौ०सू० १.६.२.४;- ५.१.५.२६
युवं पय उस्रियायाम्‌ अधत्तम्‌। ऋ०वे० १.१८०.३¹
युवं पेदवे पुरुवारम्‌ अश्विना। ऋ०वे० १.११९.१०अ
युवं प्रत्नस्य साधथो महो यत्‌। ऋ०वे० ३.३८.९¹
युवं ब्रह्मणेऽनुमन्यमानौ। अ०वे० १४.२.४२³
युवं भगं सं भरतं समृद्धम्‌। अ०वे० १४.१.३१¹. प्रतीकः युवं भगम्‌ कौ०सू० ७५.८
युवं भुज्युं समुद्र आ। ऋ०वे० १०.१४३.५¹
युवं भुज्युम्‌ अर्णसो निः समुद्रात्‌। ऋ०वे० १.११७.१४³
युवं भुज्युम्‌ अवविद्धं समुद्रे। ऋ०वे० ७.६९.७¹; मै०सं० ४.१४.१०अ, २३०.७; तै०ब्रा० २.८.७.८¹
युवं भुज्युं भूरमाणं विभिर्‌ गतम्‌। ऋ०वे० १.११९.४¹
युवं मदस्य चारुणः। ऋ०वे० ८.५.१४
युवं मधुमतस्‌ कृतम्‌। ऋ०वे० १०.२४.६⁴
युवं महानि प्रथमानि चक्रथुः। ऋ०वे० ६.७२.१
युवं मित्रेमं जनम्‌। ऋ०वे० ५.६५.६¹
युवं मृगं जागृवांसम्‌। ऋ०वे० ८.५.३६¹
युवं छन्दः। मै०सं० २.८.२, १०८.४; का०सं० १७.२ (देखें-विवलं)
युवस्व पोष्याणाम्‌। ऋ०वे० ४.४८.५; तै०सं० २.२.१२.७; मै०सं० ४.१४.२, २१६.४
युवस्व पोष्या वसो। ऋ०वे० ८.२६.२०; मै०सं० ४.१४.२, २१६.९
युवं यज्ञैः प्रथमा गोभिर्‌ अञ्ञते। ऋ०वे० १.१५१.८¹
युवं स्तोमेभिर्‌ देवयन्तो अश्विना। ऋ०वे० १.१३९.३¹; ऐ०ब्रा० ५.१२.५; आश्व०श्रौ०सू० ८.१.१२. प्रतीकः युवां स्तोमेभिः। शा०श्रौ०सू० १०.७.६, ८.३
युवां ह घोषा पर्य्‌ अश्विना यती। ऋ०वे० १०.४०.५¹
युवां हवन्त उभयास आजिषु। ऋ०वे० ७.८३.६¹
युवां हवन्ते अश्विना। ऋ०वे० १.४७.४⁴, ८.५.१७³
युवां हव्याभ्य्‌ आयवः। ऋ०वे० १.१३९.३³
युवां हि यन्तीन्दवः। ऋ०वे० ४.४७.२³; सा०वे० २.९७९³
युवां कविः पुरुनिष्ठ(का०सं० ०ष्ठा) ऋतावा। ऋ०वे० ५.१.६³,। तै०सं० १.३.१४.१; मै०सं० ४.११.१³, १६२.५; का०सं०२.१५³
युवा कविर्‌ अध्वरस्य प्रणेता। ऋ०वे० ३.२३.१
युवा कविर्‌ दीदयद्‌ गोषु गछन्‌। ऋ०वे० ५.४५.९⁴
युवाकुमारः प्रत्य्‌ एत्य्‌ आहवम्‌। ऋ०वे० १.१५५.६⁴
युवाकु सुमतीनाम्‌। ऋ०वे० १.१७.४
युवाकु हि शचीनाम्‌। ऋ०वे० १.१७.४¹
युवां क्षेमस्य प्रसवे मितज्ञवः। ऋ०वे० ७.८२.४
युवां गोतमः पुरुमीढो अत्रिः। ऋ०वे० १.१८३.५¹
युवा जेतेशानः स पुरुष्टुतः। अ०वे० ६.२.३³
युवां चिद्‌ धि ष्माश्विनाव्‌ अनु द्यून्‌। ऋ०वे० १.१८०.८¹
युवादत्तस्य धिष्ण्या। ऋ०वे० ८.२६.१२¹
युवान आ ववृध्वम्‌। ऋ०वे० ८.२०.१८⁴
युवनं विन्दते पतिम्‌। अ०वे० ११.५.१८
युवानं विश्पतिम्‌ कविम्‌। ऋ०वे० ८.४४.२६¹
युवानं सन्तं पलितो जगार। ऋ०वे० १०.५५.५; अ०वे० ९.१०.९; सा०वे० १.३२५, २.११३२; मै०सं० ४.९.१२, १३३.१०; तै०आ० ४.२०.१; नि०
१४.१८
युवानम्‌ आहुतीवृधम्‌। ऋ०वे० ९.६७.२९; अ०वे० ७.३२.१
युवानस्‌ तथेद्‌ असत्‌। ऋ०वे० ८.२०.१७³
युवाना पितरा पुनः। ऋ०वे० १.२०.४¹; ऐ०ब्रा० ५.१९.११; कौ०ब्रा० २६.१३; आश्व०श्रौ०सू० ८.१०.२. प्रतीकः युवाना। शा०श्रौ०सू० १०.१०.७
युवानीतस्य सूरिभिः। ऋ०वे० ८.२६.१२
युवानो रुद्रा अजरा अभोग्‌घनः। ऋ०वे० १.६४.३¹
युवानो दीयन्ति बिभ्रतः। ऋ०वे० ७.७४.४
युवां देवास्‌ त्रय एकादशाः। ऋ०वे० ८.५७ (वा० ९).२¹; आश्व०श्रौ०सू० ९.११.१५
युवां नरा पश्यमानानास आप्यम्‌। ऋ०वे० ७.८३.१¹. ऋ०वे० ७.८३.१¹. प्रतीकः युवां नरा पश्यमानासः। शा०श्रौ०सू० १२.११.१७; युवां नरा।
आश्व०श्रौ०सू० ७.९.२
युवा पिता स्वपा रुद्र एषाम्‌। ऋ०वे० ५.६०.५³
युवाभ्यां वाजिनीवसू। ऋ०वे० ८.५.३¹; १०१.८
युवाभ्यां विश्वाः पृतना जयेम। ऋ०वे० २.४०.५⁴; मै०सं० ४.१४.१⁴, २१५.८; तै०ब्रा० २.८.१.६⁴
युवाभ्यां देवी धिषणा मदाय। ऋ०वे० १.१०९.४¹
युवाभ्यां भूत्व्‌ अश्विना। ऋ०वे० ८.५.१८³; २६.१६³
युवाभ्यां मित्रावरुणा। ऋ०वे० ५.६४.४¹
युवां आहुर्‌ मयोभुवा। ऋ०वे० ५.७३.९
युवां इद्‌ आ वृणीमहे। ऋ०वे० २.४१.१९
युवां इद्‌ आहुर्‌ भिषजा रुतस्य चित्‌। ऋ०वे० १०.३९.३⁴
युवां इद्‌ ध्य्‌ अवसे पूर्व्याय। ऋ०वे० ४.४१.७¹
युवां इद्‌ युत्सु पृतनासु वह्नयः। ऋ०वे० ७.८२.४¹
युवां इन्द्राग्नि वसुनो विभागे। ऋ०वे० १.१०९.५¹
युवां पूषेवाश्विना पुरंधिः। ऋ०वे० १.१८१.९¹
युवां मृगेव वारणा मृगण्यवः। ऋ०वे० १०.४०.४¹
युवा यदी कृथः पुनः। ऋ०वे० ५.७४.५³
युवायवोऽति रोमाण्य्‌ अव्यया। ऋ०वे० १.१३५.६³
युवायुर्‌ बहिष्‌पवमाने। का०सं० ३४.१६
युवावते न तुज्या अभूवन्‌। ऋ०वे० ३.६२.१
युवा स मारुतो गणः। ऋ०वे० ५.६१.१३¹
युवा सुदक्षो रजसो विधर्मणि। ऋ०वे० ६.७१.१⁴
युवा सुवासाः परिवीत (मै०सं० ता) आगात्‌। ऋ०वे० ३.८.४¹; मै०सं० ४.१३.१¹, १९९.१३; का०सं० १५.१२¹; ऐ०ब्रा० २.२.२९¹; कौ०ब्रा० १०.२;
तै०ब्रा० ३.६.१.३¹; आश्व०श्रौ०सू० ३.१.९; आ०गृ०सू० १.२०.९; पा०गृ०सू० २.२.९¹. प्रतीकःयुवा सुवासाः। तै०आ० १.२७.२; शा०श्रौ०सू० ५.१५.४; मा०श्रौ०सू० ५.२.८.१०; पा०गृ०सू० २.६.२५; मा०श्रौ०सू० १.२२.८; वि०स्मृ० ६.५.८; वृ०हा०सं० ८.३२
युवा ह यद्‌ युवत्याः क्षेति योनिषु। ऋ०वे० १०.४०.११
युवेऽहं यमराजगान्‌। तै०आ० १.२७.६⁴
युवोः क्राणाय सख्यैः। ऋ०वे० १०.१३२.२³
युवोर्‌ अछिद्रा मन्तवो ह सर्गाः। ऋ०वे० १.१५२.१; मै०सं० ४.१४.१०, २३१.७; तै०ब्रा० २.८.६.६
युवो रजांसि सुयमासो अश्वाः। ऋ०वे० १.१८०.१¹. प्रतीकः युवो रजांसि। आश्व०श्रौ०सू० ४.१५.२; शा०श्रौ०सू० ६.६.६ (तुल०- बृ०दे० ४.६१)
युवोर्‌ अत्रिश्‌ चिकेतति। ऋ०वे० ५.७३.६¹
युवो रथं दुहिता सूर्यस्य। ऋ०वे० १.११७.१३³
युवो रथस्य परि चक्रम्‌ ईयते। ऋ०वे० ८.२२.४¹
युवो रथो अध्वरं देववीतये। ऋ०वे० ६.६८.१०³; अ०वे० ७.५८.१³; गो०ब्रा० २.२.२२
युवोर्‌ अप्तूर्यं हितम्‌। ऋ०वे० ३.१२.८³,। सा०वे० २.९२८³, १०४५³