19 6.19

मधूत्कटेन यः श्राद्धम्‌ वि०ध-पु० ७८.५३१।
मधूनु सप्त ऋतवो ह सप्त। अ०वे० ८.९.१८२।
मधो अर्षन्ति धारया। सा०वे०१.४८५३; २.४७२३ देखें-सुता अर्षन्ति।
मधोः कशाम्‌ अजनयन्त देवाः। अ०वे० ९.१.५१।
मधोः पपान उप नो गिरः शृणु। सा०वे०१.२९४३
मधोः पवन्त ऊर्मयः। सा०वे०२.४८५२. देखें-मध्वः इत्यादि।
मधोः पवस्व धारया। सा०वे०२.३९६२. देखें-मध्वः इत्यादि।
मधोः पिबतम्‌ अश्विना। वा०सं० ३८.१०४; मै०सं० ४.९.९: १२९.६; श०ब्रा० १४.२.१६; तै०आ० ४.९.२; ५.८.१; ला०श्रौ०सू० ५.७.३. देखें-मध्वः
इत्यादि।
मधोः पिबन्ति गौरया। सा०वे०१.४०९२. देखें-मध्वः इत्यादि।
मधोः पूर्णं घृतस्य च। आप०श्रौ०सू० ७.१७.१२; आ०गृ०सू० २.१०.६२; शा०गृ०सू० ३.९.३२।
मधोर्‌ अग्ने वषट्‌कृति। ऋ०वे० १.१४.८३
मधोर्‌ अतो माधवः पात्व्‌ अस्मान्‌। तै०सं० ४.४.१२.१२. देखें-मधु रेतो।
मधोर्‌ अधि प्रजातासि। अ०वे० १.३४.१३
मधो रसं सधमादे। सा०वे०२.३६०३ देखें-मध्वो इत्यादि।
मधोर्‌ अस्मि मधुतरः। अ०वे० १.३४.४१।
मधोर्‌ घृतस्य च याः। वा०सं० १८.६५२; तै०सं० ५.७.७.३२; श०ब्रा० ९.५.१.५०२।
मधोर्‌ घृतस्य धारया। अ०वे० १०.६.२५४।
मधोर्‌ घृतस्य पिप्युषीम्‌। ऋ०वे० ८.६.४३२।
मधोर्‌ दुग्धस्याश्विना तनायाः। अ०वे० ७.७३.५३; आ०श्रौ०सू० ४.७.४३; शा०श्रौ०सू० ५.१०.१८३
मधोर्‌ धारा असृक्षत। ऋ०वे० ९.१०६.१४२; सा०वे० २.१२२३
मधोर्‌ धारा पिन्वमाना दिवे-दिवे। ऋ०वे० ९.७५.४४।
मधोर्‌ धाराभिर्‌ अज्यसे। ऋ०वे० ३.४०.६२; अ०वे० २०.६.६२; सा०वे०१.१९५२।
मधोर्‌ धाराभिर्‌ ओजसा। ऋ०वे० ९.५.३३
मधोर्‌ धाराभिर्‌ जनयन्तो अर्कम्‌ इत्‌। ऋ०वे० ९.७३.२३
मधोर्‌ धाराम्‌ अनु क्षर। ऋ०वे० ९.१७.८१।
मधोर्‌ धारां प्रतरणीं वसूनाम्‌। शा०गृ०सू० ३.२.५२, ६२. देखें-वसोर्‌ इत्यादि. तथा तुल०- अयं तल्पः।
मधोर्‌ धारा व्यानशुः। तै०सं० ५.७.७.३२; का०सं०. ४०.१३२।
मधोर्‌ न पात्रा प्रथमान्य्‌ अस्मै। ऋ०वे० ८.१०३.६३; सा०वे०१.४४३; २.९३३३
मधोर्‌ मदस्य धारया। ऋ०वे० ९.२३.१२।
मधोर्‌ मदाय बृहतीम्‌ ऋतज्ञाम्‌। ऋ०वे० ५.४३.६३
मधोर्‌ मदाय मरुतः समन्यवः। ऋ०वे० २.३४.५४।
मधोर्‌ मधु श्वात्र्यं सोमम्‌ आशिरम्‌। ऋ०वे० १०.४९.१०४।
मधोश्‌ चकानश्‌ चारुर्‌ मदाय। अ०वे० २.५.१४ सा०वे०२.३०२४. देखें-मध्वश्‌ इत्यादि।
मधोः संभक्ता अमृतस्य भक्षः। अ०वे० ८.७.१२४।
मधौ न मक्ष आसते। ऋ०वे० ७.३२.२२; सा०वे०२.१०२६२।
मध्य आपस्य तिष्ठति। सा०वे०२.१००६२; जै०ब्रा० २.१४४२।
मध्य आ बर्हिर्‌ ऊतये यजत्र। ऋ०वे० ३.१४.२४।
मध्य आरोचने दिवः। सा०वे०१.३६८२. देखें-त्रिष्व्‌ आ।
मध्य आरोधने दिवः। ऋ०वे० १.१०५.११२।
मध्यतःकारिणां चमसाध्वर्यवो वषट्‌कृतानुवषट्‌कृताञ्‌ (मा०श्रौ०सू० ०ते) जुहुत। आप०श्रौ०सू० १२.२३.४; मा०श्रौ०सू० २.४.१.२१।
मध्यं तद्‌ अस्य यद्‌ वैश्यः। अ०वे० १९.६.६३ देखें-ऊरू तद्‌।
मध्यं त्वा सर्वस्य वेद। हि०गृ०सू० १.२३.१।
मध्यंदिन उदिता सूर्यस्य। ऋ०वे० ५.६९.३२; ७६.३२; सा०वे०२.११०४२।
मध्यंदिनस्य तेजसा मध्यम्‌ सन्नस्य प्राशिषम्‌। कौ०सू०२२.३।
मध्यमं सक्थ्य्‌ उद्यतम्‌। अ०वे० २०.१३६.५४।
मध्यम्‌ अन्तं च रक्षसे। ऋ०वे० ६.४३.२२।
मध्यमस्याम्‌ अवमस्याम्‌ उत स्थः। ऋ०वे० १.१०८.१०२; नि० १२.३१२।
मध्यमस्यां परमस्याम्‌ उत स्थः। ऋ०वे० १.१०८.९२।
मध्यम्‌ अहम्‌ अस्य जनपदस्य भूयासम्‌। हि०गृ०सू० १.२३.१।
मध्यम्‌ एतद्‌ अनडुहः। अ०वे० ४.११.८१।
मध्या कर्तोर्‌ न्य्‌ अधाच्‌ छक्म धीरः। ऋ०वे० २.३८.४२।
मध्या कर्तोर्‌ विततं संजभार। ऋ०वे० १.११५.४२; अ०वे० २०.१२३.१२; वा०सं० ३३.३७२; मै०सं० ४.१०.२२: १४७.१; तै०ब्रा० २.८.७.१२; नि०
४.११२।
मध्यात्‌ त्वा पात्व्‌ अर्जुनम्‌। अ०वे० ५.२८.९२।
मध्या यत्‌ कर्त्वम्‌ अभवद्‌ अभीके। ऋ०वे० १०.६१.६१।
मध्याय स्वाहा। तै०सं० ७.२.२०.१; का०सं०अ० २.१०; तै०ब्रा० ३.८.१६.४।
मध्यायुव उप शिक्षन्ति यज्ञैः। ऋ०वे० १.१७३.१०४।
मध्ये छन्दसः परि यन्ति भास्वतीः। तै०सं० ४.३.११.३४; मै०सं० २.१३.१०४: १६१.९; का०सं०. ३९.१०४; पा०गृ०सू० ३.३.५४।
मध्ये जहुर्‌ दुरेवासः समुद्रे। ऋ०वे० ७.६८.७२।
मध्ये तस्थुर्‌ महो दिवः। ऋ०वे० १.१०५.१०२।
मध्ये ताल्प्यस्य तिष्ठात्‌। आप०मं०पा० २.१५.३३
मध्ये दिवस्‌ तरणिं भ्राजमानम्‌। अ०वे० १३.२.३६२।
मध्ये दिवः स्वधया मादयन्ते ( ऋ०वे० १.१०८.१२२; मादयेथे)। ऋ०वे० १.१०८.१२२; १०.१५.१४२; अ०वे० १८.२.३५२; वा०सं० १९.६०२।
मध्ये दिवो ( मै०सं० ३.४.४, दिव्यो) निहितः पृश्निर्‌ अश्मा। ऋ०वे० ५.४७.३३; वा०सं० १७.६०३; तै०सं० ४.६.३.४; ५.४.६.५.; मै०सं० २.१०.५३:
१३७.१५; ३.४.४: ४८.१६; का०सं०. १८.३३; २१.८, १२; श०ब्रा० ९.२.३.१८।
मध्ये देवानाम्‌ आसीना। हि०गृ०सू० १.१५.७३
मध्येन घ्नन्तो यन्तु। अ०वे० ८.८.१३३
मध्येन यक्ष्मं बाधते। अ०वे० १९.३६.२३
मध्ये निषत्तो रण्वो दुरोणे। ऋ०वे० १.६९.४२।
मध्ये पोषस्य तृम्पताम्‌ (मै०सं० पुष्यताम्‌)। शा०गृ०सू० ३.३.१३; मा०गृ०सू० २.११.१२३ देखें-अगला।
मध्ये पोषस्व तिष्ठन्तीम्‌। आ०गृ०सू० २.८.१६३ देखें-पूर्व का।
मध्ये युवाजरो विस्रुहा हितः। ऋ०वे० ५.४४.३४।
मध्ये वसिष्व तुविनृम्णोरर्वोः। ऋ०वे० ८.७०.१०३
मध्ये वसोर्‌ दीदिहि जातवेदः। तै०ब्रा० १.२.१.२१४ आप०श्रौ०सू० ५.१४.५४।
मध्ये सीद। का०श्रौ०सू० ३९.६; आप०श्रौ०सू० १६.३१.१।
मध्ये होता दुरोणे बर्हिषो राट्‌। ऋ०वे० ६.१२.११।
मध्ये ह्रदस्य नो गृहाः। अ०वे० ६.१०६.२३
मध्ये ह्रदस्य प्लवस्व। ऋ०वे०खि० ७.१०३.१३; अ०वे० ४.१५.१४३; नि० ९.७३
मध्व ऊर्मिं दुहते सप्त वाणीः। ऋ०वे० ८.५९ (वा-११).३२।
मध्व ऊ षु मधूयुवा। ऋ०वे० ५.७३.८१।
मध्वः क्षरन्ति धीतयः। ऋ०वे० ८.५० (वा-२).४२।
मध्वः पवन्त ऊर्मयः। ऋ०वे० ९.७.८२. देखें-मधोः इत्यादि।
मध्वः पवस्व धारया। ऋ०वे० ९.२.९२. देखें-मधोः इत्यादि।
मध्वः पात रत्नधा इन्द्रवन्तः। ऋ०वे० ४.३४.६४।
मध्वः पिबतम्‌ अश्विना। ऋ०वे० ७.७४.३२; वा०सं० ३३.८८२; आ०श्रौ०सू० ४.७.४४; शा०श्रौ०सू० ८.१५.११४. देखें-मधोः इत्यादि।
मध्वः पिबतं मधुपेभिर्‌ आसभिः। ऋ०वे० १.३४.१०२; ४.४५.३१।
मध्वः पिबन्ता उषसः सचेथे। ऋ०वे० १.१८०.१४।
मध्वः पिबन्ति गौर्यः। ऋ०वे० १.८४.१०२; अ०वे० २०.१०९.१२; मै०सं० ४.१४.१४२: २३८.५. देखें-मधोः इत्यादि।
मध्वः पीत्वा सचेवहि। ऋ०वे० ८.६९.७३; अ०वे० २०.९२.४३
मध्वः पुनन्ति धारया पवित्रैः। ऋ०वे० ३.३६.७४।
मध्वः पुनानाः कविभिः पवित्रैः। ऋ०वे० ३.३१.१६३
मध्वः प्रति प्रभर्मणि। ऋ०वे० ८.८२.१३
मध्वन्तमानां इत्यादिः देखें-मधुन्तमानां इत्यादि।
मध्वर्णसो नद्यश्‌ चतस्रः। ऋ०वे० १.६२.६४।
मध्वश्‌ चकानश्‌ चारुर्‌ मदाय। शा०श्रौ०सू० ९.५.२४; आ०श्रौ०सू० ६.३.१४. देखें-मधोश्‌ इत्यादि।
मध्व ( अ०वे० ०वः) श्चोतन्त्य्‌ अभितो विरप्शम्‌। ऋ०वे० ४.५०.३४; ७.१०१.४४; अ०वे० २०.८८.३४।
मध्वः सिञ्चन्ति हर्म्यस्य सक्षणिम्‌। ऋ०वे० ९.७१.४२।
मध्वः सिञ्चन्तो अद्रयः। ऋ०वे० ८.५३ (वा-५).३२।
मध्वः सुजिह्व पायय। ऋ०वे० १.१४.७३
मध्वः सुतस्य स दिवि प्रियो नरा। ऋ०वे० ८.८७.१३
मध्वः सूदं पवस्व वस्व उत्सम्‌। ऋ०वे० ९.९७.४४१।
मध्वः सोमस्य पीतये। ऋ०वे० १.४७.९४; ८.८५.१३-९३
मध्वः सोमस्याश्विना मदाय। ऋ०वे० १.११७.११।
मध्वः स्वादिष्ठम्‌ ईं पिब। ऋ०वे० ८.४९ (वा-१).४२।
मध्वा देवा ओषधीः सं पिपृक्त ऋ०वे० ३.५४.२१२; का०सं०. १३.१५२।
मध्वाद्य देवो देवेभ्यो देवयानान्‌ पथो अनक्तु। मै०सं० ४.१३.२: २००.३; का०सं०. १५.१३; तै०ब्रा० ३.६.२.१।
मध्वा नो अत्र पितरा शिशीताम्‌। ऋ०वे० १०.१२.४४; अ०वे० १८.१.३१४।
मध्वा पृञ्चे नद्यः। अ०वे० ६.१२.३१।
मध्वा मदेम सह नू समानाः। ऋ०वे० ३.५८.६४।
मध्वा माध्वी मधु वां प्रूषायन्‌। ऋ०वे० ४.४३.५३
मध्वा यज्ञं समञ्जाथे। वा०सं० ३३.३३३, ७३३; शा०श्रौ०सू० ७.१०.१२३
मध्वा यज्ञं नक्षति ( वा०सं०। तै०सं० नक्षसे) प्रीणानः ( अ०वे० प्रै०)। अ०वे० ५.२७.३१; वा०सं० २७.१३१; तै०सं० ४.१.८.११; मै०सं० २.१२.६३:
१४९.१७; का०सं०. १८.१७४।
मध्वा यज्ञं मिमिक्षतम्‌। ऋ०वे० १.४७.४२।
मध्वा यज्ञं मिमिक्षति। ऋ०वे० १.१४२.३२।
मध्वा यज्ञं मिमिक्ष नः। ऋ०वे० ९.१०७.६४; सा०वे०१.५१९४।
मध्वा यज्ञः सम्‌ अज्यते। ऋ०वे० १.१८८.२२।
मध्वा रजांसि सुक्रतू। ऋ०वे० ३.६२.१६३; सा०वे०१.२२०३; २.१३३; वा०सं० २१.८; तै०सं० १.८.२२.३३; मै०सं० ४.११.२३: १६६.१२; का०सं०.
४.१६३
मध्वा रजांसीन्द्रियम्‌। मै०सं० ३.११.३३: १४३.१२; का०सं०. ३८.८३; तै०ब्रा० २.६.१२.१३ देखें-अध्वा इत्यादि।
मध्वा सम्‌ अङग्‌धि धारया। ऋ०वे० ९.५.१०२।
मध्वा समञ्जन्‌ घृतवत्‌ कराथ। कौ०सू०२.३६।
मध्वा समञ्जन्‌ पथिभिः सुगेभिः। वा०सं० २८.१०४; तै०ब्रा० २.६.७.६४।
मध्वा समञ्जन्‌ स्वदया सुजिह्व। ऋ०वे० १०.११०.२२; अ०वे० ५.१२.२२; वा०सं० २९.२६२; मै०सं० ४.१३.३२: २०१.१०; का०सं०. १६.२०२; तै०ब्रा० ३.६.३.१२; नि० ८.६२।
मध्वा संपृक्ताः कितवस्य बर्हणा। ऋ०वे० १०.३४.७४।
मध्वा संपृक्ताः सारघेण धेनवः। ऋ०वे० ८.४.८३; सा०वे०२.९५६३
मध्वा संपृक्तौ यजुषा समक्तौ। तै०ब्रा० ३.१.२.१०४।
मध्वा होतारो अञ्जते। ऋ०वे० ८.७२.९३
मध्व्‌ इत्य्‌ आकर्षैः कुशैर्‌ यथा। का०श्रौ०सू० १३.३.२१४. देखें-नीचे आकर्श्ये।
मध्वो अंशुः पवत इन्द्रियाय। ऋ०वे० ९.८९.६४।
मध्वो अग्रं दिविष्टिषु। ऋ०वे० ४.४७.१२; सा०वे०२.९७८२; वा०सं० २७.३०२; तै०ब्रा० २.४.७.६२।
मध्वो न मक्षः सवनानि गछथः। ऋ०वे० ४.४५.४४।
मध्वो रसं सधमादे। ऋ०वे० ९.६२.६३ देखें-मधो इत्यादि।
मध्वो रसं सुगभस्तिर्‌ गिरिष्ठाम्‌। ऋ०वे० ५.४३.४३
मध्वो रातस्य धिष्ण्या। ऋ०वे० ८.५.१४३
मध्वो वाजस्य सातये। ऋ०वे० ९.७.९२; सा०वे०२.४८६२।
मध्वो वो नाम मारुतं यजत्राः। ऋ०वे० ७.५७.११; ऐ०ब्रा० ५.१६.६. प्रतीकः मध्वो वो नाम। आ०श्रौ०सू० ८.८.९।
मन आयुः। तै०ब्रा० ३.१०.५.१।
मन आर्त्विज्यं करोतु। आप०श्रौ०सू० २.१५.१; २४.११.२।
मन इन्‌ नौ सहासति। अ०वे० ७.३६.१४।
मन इवापूर्वं वायुर्‌ इव श्लोकभूर्‌ भूयासम्‌। ऐ०आ० ५.१.१.१८।
मन उपवक्ता। मै०सं० १.९.१: १३१.२; तै०आ० ३.१.१; शा०श्रौ०सू० १०.१४.४।
मन उपावधीः। आप०श्रौ०सू० १०.२.११।
मनऋङ्गा मनन्या न जग्मी। ऋ०वे० १०.१०६.८४।
मनः पश्चाद्‌ अणु यछन्ति रश्मयः। ऋ०वे० ६.७५.६४; वा०सं० २९.४३४; तै०सं० ४.६.६.३४; मै०सं० ३.१६.३४: १८६.४; का०सं०अ० ६.१४; नि०
९.१६४।
मनः प्रपद्ये। आ०श्रौ०सू० १.४.९।
मनवे च विवेदिथ। ऋ०वे० ८.१५.५२; अ०वे० २०.६१.२२; सा०वे०२.२३१२।
मनवे तल्पम्‌। तै०ब्रा० २.२.५.३; तै०आ० ३.१०.३।
मनवे शसद्‌ अव्रतान्‌। ऋ०वे० १.१३०.८४।
मनश्‌ चन्द्रमसे तै०ब्रा० ३.४.१.१८।
मनश्‌ चन्द्रो दधातु मे। अ०वे० १९.४३.४४।
मनश्‌ च मा पितृयज्ञश्‌ च यज्ञो दक्षिणत उदञ्चम्‌ (जांचें- उभौ कामप्रौ भूत्वा क्षित्या सहाविशताम्‌)। वै०सू० १२.१. प्रतीकः मनश्‌ च मा
पितृयज्ञश्‌ च यज्ञो दक्षिणत उदञ्चम्‌ उभौ गो०ब्रा० १.३.२२।
मनश्‌ च शक्वरीश्‌ च। तै०सं० ३.४.४.१; पा०गृ०सू० १.५.९।
मनश्‌ च हृदयं च ते। सा०मं०ब्रा० १.३.८४।
मनश्चिन्‌ मनसस्‌ पतिः। ऋ०वे० ९.११.८३; सा०वे०२.७९८३
मनश्‌ चिन्‌ मे हृद आ प्रत्य्‌ अवोच४। ऋ०वे० ८.१००.५३
मनश्‌ छन्दः। वा०सं० १४.१९; १५.४; तै०सं० ४.३.७.१; १२.२; मै०सं० २.८.३: १०८.१५; २.८.७: १११.१३; का०सं०. १७.३, ६; श०ब्रा० ८.५.२.३।
मनः श्रेयसि-श्रेयसि। तै०ब्रा० २.५.१.२३
मनःषष्ठानि मे हृदि। अ०वे० १९.९.५२।
मनसः कामम्‌ आकूतिम्‌। ऋ०वे०खि० ५.८७.१०१; वा०सं० ३९.४१; श०ब्रा० १४.३.२.१९; का०श्रौ०सू० २६.७.४९. प्रतीकः मनसः कामम्‌ रिग०वि० २.१८.५. देखें-अगला।
मनसश्‌ चित्तम्‌ आकूतिम्‌। तै०ब्रा० २.४.६.६१. देखें-पूर्व का।
मनसश्‌ चित्तेदम्‌। तै०ब्रा० २.५.१.११।
मनसस्पत इमं देव यज्ञं (का०सं०. देवयज्ञं स्वाहा वाचि) स्वाहा वाते धाः। वा०सं० २.२१; ८.२१; का०सं०. १.१२; ४.१२; श०ब्रा० १.९.२.२८; ४.४.४.१३. देखें-
अगले दो तथा मनसस्पते सुधात्व्‌।
मनसस्पत इमं नो दिवि देवेषु यज्ञम्‌, स्वाहा दिवि स्वाहा पृथिव्यां स्वाहान्तरिक्षे स्वाहा वाते धां स्वाहा। अ०वे० ७.९७.८. प्रतीकः मनसस्पते वै०सू०
४.१३; कौ०सू०६.४. देखें-नीचे पूर्व का।
मनसस्पत इमं नो देव देवेषु यज्ञं स्वाहा वाचि स्वाहा वाते धाः। तै०सं० १.१.१३.३; ४.४४.३. देखें-नीचे पूर्व का एक छो़डकर।
मनसस्पतिना ते हुतस्य प्राश्नाम्य्‌ ऊर्ज उदानाय (श०ब्रा० होतस्याश्नामीषे प्राणाय)। श०ब्रा० १.८.१.१४; शा०श्रौ०सू० १.१०.२. देखें-अगला। मनसस्पतिना ते होतस्योर्जेऽपानाय प्राश्नामि। आ०श्रौ०सू० १.७.२. देखें-पूर्व का।
मनसस्पते तन्वा मा पाहि घोरात्‌। कौ०सू०११७.२३
मनसस्पते सुधात्व्‌ इमं यज्ञं दिवि देवेषु वाते धाः स्वाहा। मै०सं० १.१.१३: ९.५; १.३.३८: ४५.१; ४.१.१४: २०.११. देखें-नीचे मनसस्पत इमं देव।
मनसः संभृतं चक्षुषो वा। का०सं०. ४०.१३२. देखें-मनसो वा सं०।
मनसा कृतं मनः करोति मनस एवेदं सर्वं यो मा कारयति तस्मै स्वाहा। बौ०ध०सू० ३.४.२।
मनसाग्निभ्यः प्रहिणोमि भक्षम्‌। आप०श्रौ०सू० ५.२५.२०१।
मनसा ते वाचं प्रतिगृणामि। आप०श्रौ०सू० १२.३.१७।
मनसा त्वान्वारोहामि। मै०सं० २.७.१६: ९९.४; का०सं०. ३९.९. आप०श्रौ०सू० १६.२३.१०।
मनसा त्वा भक्षयामि। कौ०ब्रा० १२.५; शा०श्रौ०सू० ६.१८.१४।
मनसा त्वोपतिष्ठे। शा०श्रौ०सू० २.१३.२।
मनसा दुर्विचिन्तितम्‌। महा०ना०उप० ४.७२; बौ०ध०सू० ३.६.५२; वि०स्मृ०.४८.१९२।
मनसा पुत्रम्‌ इच्छन्ती। अ०वे० ११.९.८२।
मनसा मा भूतेनाविश। तै०सं० १.६.२.२; १०.५; का०सं०. ४.१४; ३१.१५; मा०श्रौ०सू० १.४.१.२२।
मनसा मे मनो दीक्षतां स्वाहा। आप०श्रौ०सू० १०.८.७. देखें-अगला तथा मनो मे मनसा।
मनसा मे मनो दीक्षतां प्रजापतये समष्टवा उ। जै०ब्रा० २.६४ (६५); आप०श्रौ०सू० १०.१०.६. देखें-नीचे पूर्व का।
मनसा यत्‌ प्रणीतं च। मा०गृ०सू० २.१३.६३
मनसा वाचा हस्ताभ्याम्‌। तै०आ० १०.२४.१२; २५.१२; महा०ना०उप० १४.३२, ४२।
मनसा वा येऽवदन्न्‌ ऋतानि। अ०वे० ७.१.१२; शा०श्रौ०सू० १५.३.७२।
मनसा सं कल्पयति। अ०वे० १२.४.३११; श०ब्रा० ३.४.२.७१।
मनसा सविताददात्‌। ऋ०वे० १०.८५.९४; अ०वे० १४.१.९४।
मनसा हृदयेन च। अ०वे० ३.२०.९४; सा०मं०ब्रा० २.२.८२।
मनसा होमैर्‌ हरसा घृतेन। अ०वे० ६.९३.२१।
मनसि मे चक्षुर्‌ अथाश्‌ चक्षुषी मे मनः। जै०ब्रा० १.१६७ (भ्रष्ट)।
मनसे चेतसे धिये। अ०वे० ६.४१.११; कौ०सू०५४.११।
मनसे त्वा। वा०सं० ६.२५; ३७.१९; तै०सं० १.३.१३.१; ६.४.३.१; मै०सं० १.३.१: २९.४; ४.५.३: ६६.७; ४.९.६: १२६.७; का०सं०. ३.९; श०ब्रा०
३.९.३.४; १४.१.४.१४; तै०आ० ४.७.२; ५.६.६; वै०सू० ३३.२७; मा०श्रौ०सू० २.३.१.२२।
मनसे नमः। का०सं०. २६.१२; का०सं०अ० ११.६; आप०श्रौ०सू० २०.१.१७।
मनसे स्वाहा। वा०सं० २२.२३; तै०सं० ७.३.१५.१; मै०सं० ३.१२.९: १६३.८; का०सं०अ० ३.५; श०ब्रा० १४.९.३.४; तै०ब्रा० ३.८.११.१; १२.४.५; तै०आ० ४.५.१; १५.१; बृ०उप० ६.३.४।
मनसैवानुद्रष्टव्यम्‌। श०ब्रा० १४.७.२.२२३; बृ०उप० ४.४.२२३
मनसैवाप्तव्यम्‌ (का०उप० मनसैवेदम्‌ आप्तव्यम्‌)। श०ब्रा० १४.७.२.२१५; बृ०उप० ४.४.२१५; का०उप० ४.११२।
मनसोऽनु प्रवाय्यम्‌। अ०वे० ६.१०५.१४।
मनसो ये मनो विदुः। श०ब्रा० १४.७.२.२१३; बृ०उप० ४.४.२१३
मनसो रेतः प्रथमं यद्‌ आसीत्‌। ऋ०वे० १०.१२९.४२; अ०वे० १९.५२.१२; तै०ब्रा० २.४.१.१०२; ८.९.५२; तै०आ० १.२३.१२; नृ०पू०त०उप० १.१२।
मनसो वशे सर्वम्‌ इदं बभूव। तै०ब्रा० ३.१२.३.३१।
मनसो वाचं संतनु तै०ब्रा० १.५.७.१; आप०श्रौ०सू० १६.३२.३।
मनसो वा प्रयुती देवहेडनम। ्‌ ऋ०वे० १०.३७.१२२; तै०आ० १०.६०२; वै०सू० २३.१२२; मा०श्रौ०सू० २.५.४.९२।
मनसो वा संभृतं चक्षुषो वा। वा०सं० १८.५८२; तै०सं० ५.७.७.१२; श०ब्रा० ९.५.१.४५. देखें-मनसः सं०।
मनसोऽसि विलायकः। वा०सं० २०.३४४।
मनसो हविर्‌ असि प्रजापतेर्‌ वर्णः। तै०सं० ३.४.२.२. प्रतीकः मनसो हविर्‌ असि। तै०सं० ३.४.३.७; आप०श्रौ०सू० १९.१७.१४. देखें-तपसो
इत्यादि।
मनस्कं पतयिष्णुकम्‌। अ०वे० ६.१८.३२।
मनस्‌ त आप्यायताम्‌। वा०सं० ६.१५; श०ब्रा० ३.८.२.९. प्रतीकः मनस्‌ ते का०श्रौ०सू० ६.६.५।
मनस्‌ तनूषु बिभ्रतः (ला०श्रौ०सू० तै०ब्रा० ३.७.१४.३२; आप०श्रौ०सू० १४.३२.२२, पिप्रतः)। ऋ०वे० १०.५७.६२; वा०सं० ३.५६२; तै०ब्रा० २.४.२.७२; ३.७.१४.३२; ला०श्रौ०सू० ३.२.१०२; आप०श्रौ०सू० ६.१६.१२२; १४.३२.२२; कौ०सू०८९.१२।
मनस्‌ तिष्ठतु जानती। ऋ०वे० १.१३४.१५।
मनस्‌ ते मयि जुहोम्य्‌ असौ स्वाहा। कौ०ब्रा०उप० २.४।
मनस्‌ ते मयि दधे। कौ०ब्रा०उप० २.१५।
मनस्‌ त्वाष्टु। वा०सं० ७.३, ६; तै०सं० १.४.२.१; ३.१; ६.४.५.४; मै०सं० १.३.४: ३१.१०; ४.५.५: ७०.२०; का०सं०. ४.१ (द्वितीयांश); २७.१, २;
श०ब्रा० ४.१.१.२२; २.२१; आप०श्रौ०सू० १२.१०.१५।
मनस्‌ त्वा हास्यति। आप०श्रौ०सू० १०.२.११।
मनस्यां हृदयाद्‌ अधि। हि०गृ०सू० १.१५.६२. देखें-आ मनस्यां
मनस्विने स्वाहा। तै०सं० ७.५.१२.१; का०सं०अ० ५.३।
मनस्विनोभानुचरतो नु सं दिवम्‌। तै०ब्रा० २.८.९.२४।
मनः संधत्तं तन्‌ मे जिन्वतम्‌। तै०ब्रा० १.१.१.३; आप०श्रौ०सू० १२.२२.८; मनः संधत्तम्‌ मा०श्रौ०सू० २.४.१.११।
मना असिः देखें-मना३
मनानग्‌ रेतो जहतुर्‌ वियन्ता। ऋ०वे० १०.६१.६३
मनामहे चारु देवस्य नाम। ऋ०वे० १.२४.१२, २२।
मनायुर्‌ वा भवति वस्त उस्राः। ऋ०वे० ४.२५.२२।
मनायै तन्तुं प्रथमम्‌। कौ०सू०१०७.१, २१।
मनासि (का०सं०. मना असि)। वा०सं० ४.१९; तै०सं० १.२.४.१; ६.१.७.४ (द्वितीयांश); मै०सं० १.२.४: १३.३; ३.७.५: ८१.१५; ४.२.५: २६.१४;
का०सं०. २.५; २४.३; श०ब्रा० ३.२.४.१६; आप०श्रौ०सू० ४.१०.४; १०.२२.८; मा०श्रौ०सू० २.१.३.३५; ९.५.१; नि० ५.५।
मनीषाणां प्रार्पणः सोमगोपाः। ऋ०वे० १०.४५.४२; वा०सं० १२.२२२; तै०सं० ४.२.२.३२; मै०सं० २.७.९२: ८६.११; का०सं०. १६.९२; आप०मं०पा०
२.११.२७२।
मनीषिणः प्र भरध्वं मनीषाम्‌। ऋ०वे० १०.१११.११. तुल०- बृ०दे०.८.३८।
मनीषिणः सुवानस्य प्रयसः। ऋ०वे० २.१९.१२।
मनीषिणो दीक्षिताः श्रद्दधानाः। गो०ब्रा० १.५.२४१।
मनीषिणो मनसा पृछतेद्‌ उ तत्‌। ऋ०वे० १०.८१.४३; वा०सं० १७.२०३; तै०सं० ४.६.२.५३; मै०सं० २.१०.२३: १३३.५; का०सं०. १८.२३; तै०ब्रा०
२.८.९.६३
मनीषिणो मनसा विब्रवीमि वः। तै०ब्रा० २.८.९.७३
मनीषिणो वद पक्षाः पतन्ति, यत्रामृतं विद्यते नोत मृत्युस्‌, तत्र विद्वांसः कवयः क्षियन्त््य, एवं विद्वांसो यजमान मृत्युः। जै०ब्रा० २.७४१२३४।
मनीषिभिः पवते पूर्व्यः कविः। ऋ०वे० ९.८६.२०१; सा०वे०२.१७२१।
मनुजातं घृतप्रुषम्‌। ऋ०वे० १.४५.१४; सा०वे०१.९६४।
मनुना कृता स्वधया वितष्टा। तै०सं० १.१.२.१२; मै०सं० १.१.२२: १.६; ४.१.२: २.१७; का०सं०. १.२२; ३१.१; तै०ब्रा० ३.२.२.२२।
मनुना दृष्टां घृतपदीम्‌। तै०ब्रा० ३.७.५.६१; आ०श्रौ०सू० ३.१.७१।
मनुप्रीतासो जनिमा विवस्वतः। ऋ०वे० १०.६३.१२।
मनुराजाय मर्कटः। मै०सं० ३.१४.११: १७४.८. देखें-नीचे पुरुषराजाय।
मनुर्‌ भव जनया दैव्यं जनम्‌। ऋ०वे० १०.५३.६४; तै०सं० ३.४.२.२४; ३.७; का०सं०. १३.११४, १२; ऐ०ब्रा० ३.३८.६।
मनुर्‌ यज्ञनीः। तै०सं० ३.३.२.१।
मनुर्‌ वैवस्वतो राजा (आ०श्रौ०सू० शा०श्रौ०सू० मनुर्‌ वैवस्वतः) तस्य मनुष्या विशस्‌ त इम आसते ऋचो (शा०श्रौ०सू० ऋचोवेदो) वेदः सो
ऽयम्‌ श०ब्रा० .१३.४.३.३; आ०श्रौ०सू० १०.७.१; शा०श्रौ०सू० १६.२.१-३।
मनुर्हितं सदम्‌ इद्‌ राय ईमहे। ऋ०वे० ३.२.१५४।
मनुवत्‌ (जांचें- आ च वक्षत्‌)। का०श्रौ०सू० ३.२.१३; आप०श्रौ०सू० २.१६.१२।
मनुष्यकृतस्त्यैनसोऽवयजनम्‌ असि (तै०आ० महा०ना०उप० आ०श्रौ०सू०बौ०ध०सू० असि स्वाहा)। वा०सं० ८.१३; तै०सं० ३.२.५.७; पं०वि०ब्रा० १.६.१०; तै०आ० १०.५९; महा०ना०उप० १८.१; आ०श्रौ०सू० ६.१२.३; शा०श्रौ०सू० ८.९.१; आप०श्रौ०सू० १३.१७.९; मा०श्रौ०सू० २.५.४.८;
बौ०ध०सू० ४.३.६. प्रतीकः मनुष्यकृतस्य वै०सू० २३.१२।
मनुष्यराजाय मर्कटः। वा०सं०२४.३०. देखें-नीचे पुरुषराजाय।
मनुष्यलोकाय प्रकरितारम्‌। वा०सं०३०.१२; तै०ब्रा० ३.४.१.८।
मनुष्याः पशवश्‌ च ये। तै०आ० ८.३.१२; तै०उप० २.३.१२।
मनुष्याणां पयो हितम्‌। तै०ब्रा० ३.७.४.१६४; आप०श्रौ०सू० १.१३.४४।
मनुष्यान्‌ अन्तरिक्षम्‌ अगन्‌ यज्ञस्‌ ततो मा द्रविणम्‌ अष्टु। वा०सं०८.६०; श०ब्रा० ४.५.७.८. देखें-नीचे अन्तरिक्षं तृतीयं, तथा तुल०- अगला।
मनुष्यान्‌ जनम्‌ अगन्‌ यज्ञः। मै०सं० १.४.४: ५१.१४. तुल०- पूर्व का।
मनुष्यास्‌ ते गोप्तारः। तै०सं० ४.४.५.१; मै०सं० २.८.१४: ११७.८।
मनुष्येभ्यो हन्ता। तै०आ० १०.६७.२; महा०ना०उप० १९.२।
मनुष्वच्‌ छंभू आ गतम्‌। ऋ०वे० १.४६.१३३
मनुष्वत्‌ त्वा नि धीमहि। ऋ०वे० ५.२१.११; का०सं०. २.९१; १७.१३१; ३९.१३१; तै०ब्रा० ३.११.६.३१; आप०श्रौ०सू० ७.७.११; १६.३५.५१;
मा०श्रौ०सू० १.७.३.४३१।
मनुष्वत्‌ सम्‌ इधीमहि। ऋ०वे० ५.२१.१२; का०सं०. २.९२; ७.१३.२; ३९.१३२; तै०ब्रा० ३.११.६.३२; आप०श्रौ०सू० ७.७.१२; १६.३५.५२; मा०श्रौ०सू०
१.७.३.४३२।
मनुष्वद्‌ अग्न आहूत। ऋ०वे० ८.४३.१३२।
मनुष्वद्‌ अग्न इह यक्षि देवान्‌। ऋ०वे० ७.११.३३
मनुष्वद्‌ अग्निं मनुना समिद्धम्‌। ऋ०वे० ७.२.३३
मनुष्वद्‌ अग्ने अङ्गिरस्वद्‌ अङ्गिरः। ऋ०वे० १.३१.१७१।
मनुष्वद्‌ अङ्गिरस्तम। ऋ०वे० ८.४३.२७२।
मनुष्वद्‌ इद्धाग्नयः। ऋ०वे० ८.२७.७४।
मनुष्वद्‌ इन्द्र सवनं जुषाणः। ऋ०वे० ४.३२.५१।
मनुष्वद्‌ देव धीमहि प्रचेतसम्‌। ऋ०वे० १.४४.११३ देखें-वनुष्वद्‌।
मनुष्वद्‌ दैव्यम्‌ अष्टमम्‌। ऋ०वे० २.५.२३
मनुष्वद्‌ यज्ञं सुधिता हवींषि। ऋ०वे० १०.७०.८३
मनुष्वद्‌ यज्ञं प्र तिरेमम्‌ अद्य। ऋ०वे० ३.१७.२४।
मनुष्वद्‌ वृक्तबर्हिषे रराणा। ऋ०वे० १०.६१.१५३
मनुष्वद्‌ वृक्तबर्हिषो यजध्यै। ऋ०वे० ६.६८.१२।
मनुस्‌ तोक्मेव रोहतु। ऋ०वे० १०.६२.८२।
मनुः स्वायंभुवोऽब्रवीत्‌। नि० ३.४४।
मनुनाम्‌ उदकं गृहे। तै०आ० १.४.३२।
मनै नु बभ्रूणाम्‌ अहम्‌। ऋ०वे० १०.९७.१३; वा०सं०१२.७५३; का०सं०. १३.१६३; १६.१३३; श०ब्रा० ७.२.४.२६; नि० ९.२८३ देखें-मन्दामि. तथा
मन्वे नु।
मनो अस्ति श्रुतं बृहत्‌। ऋ०वे० ५.३९.३२; सा०वे०२.५२४२।
मनो अस्या अन आसीत्‌। ऋ०वे० १०.८५.१०१; अ०वे० १४.१.१०१।
मनो गायत्र्यै (तै०ब्रा० आप०श्रौ०सू० ०त्रियै)। वा०सं०का० २.३.२; तै०ब्रा० ३.७.६.२; का०श्रौ०सू० २.१.१९; आप०श्रौ०सू० ३.१८.४. देखें-मनो वाचे।
मनो गृभायौषधे। अ०वे० २.३०.४४।
मनो जगाम दूरकम्‌। ऋ०वे० १०.५८.१२-१२२।
मनो जगाम दूरगाः। पं०वि०ब्रा० १.५.१८२।
मनोजवसं वृषणं सुवृक्तिम्‌। तै०सं० २.४.७.१२; का०सं०. ११.१३२; मा०श्रौ०सू० ५.२.६.१९२।
मनोजवसः सुकृतः सुकृत्याः। तै०ब्रा० ३.१.१.६२।
मनोजवसा वृषणा मदच्युता। ऋ०वे० ८.२२.१६१।
मनोजवसा वृषणा स्वस्ति। ऋ०वे० १.११७.१५४।
मनोजवसो वः पितृभिर्‌ दक्षिणत उपदधताम्‌। तै०आ० १.२०.१. देखें-नीचे पितरस्‌ त्वा मनोजवा।
मनोजवा अयमानः। ऋ०वे० ८.१००.८१; सूपर्ण्‌.३१.९१. तुल०- बृ०दे०.६.१२०।
मनोजवा अवर इन्द्र आसीत्‌। ऋ०वे० १.१६३.९२; वा०सं०२९.२०२; तै०सं० ४.६.७.४२; का०सं०अ० ६.३२।
मनोजवा अश्विना वातरंहाः। ऋ०वे० ५.७७.३३
मनोजवास्‌ त्वा पितृभिर्‌ (का०सं०. पितरो) दक्षिणतः पातु (का०सं०. पान्तु)। वा०सं०५.११; तै०सं० १.२.१२.२; का०सं०. २.९; श०ब्रा०
३.५.२.६. देखें-नीचे पितरस्‌ त्वा मनोजवा।
मनो जविष्ठं पतयत्स्व्‌ अन्तः। ऋ०वे० ६.९.५२।
मनोजवेभिर्‌ इषिरैः शयध्यै। ऋ०वे० ६.६२.३३
मनोजवेष्व्‌ असमा बभूवुः। ऋ०वे० १०.७१.७२; नि० १.९२।
मनो जिन्व। वै०सू० ३३.२७. तुल०- मनो मे जिन्व।
मनोजुवं वाजे अद्या हुवेम। ऋ०वे० १०.८१.७२; वा०सं० ८.४५२; १७.२३२; का०सं०. २१.१३२; श०ब्रा० ४.६.४.५२. देखें-मनोयुजं इत्यादि।
मनोजुवा स्वतवः पर्वतेन। ऋ०वे० ६.२२.६२; अ०वे० २०.३६.६२।
मनोजुवो यन्‌ मरुतो रथेष्व्‌ आ। ऋ०वे० १.८५.४३
मनोजुवो वृषणो यं वहन्ति। ऋ०वे० १.१८६.५४।
मनोजुवो वृषणो वीतपृष्ठाः। ऋ०वे० १.१८१.२३
मनो ज्योतिर्‌ ( वा०सं० श०ब्रा० ला०श्रौ०सू० जूतिर्‌) जुषताम्‌ आज्यस्य ( तै०सं० तै०ब्रा० वै०सू० आज्यम्‌; आ०श्रौ०सू० आज्यं मे)। वा०सं०
२.१३१; वा०सं०का० २.३.१११; तै०सं० १.५.३.२१; १०.२१; ६.३.३१; मै०सं० १.७.११: १०९.४; ४.८.९: ११८.७; का०सं०. ३४.१९१; तै०ब्रा० ३.७.६.१६१; श०ब्रा० १.७.४.२२; आ०श्रौ०सू० २.५.१४१; वै०सू० ४.३; ला०श्रौ०सू० ४.१२.१; का०श्रौ०सू० २५.१०.२२१. प्रतीकः मनो ज्योतिर्‌ जुषताम्‌ आप०श्रौ०सू० ३.३.२; ५.२७.१३; ६.२६.७; ९.८.१; १३.८; १७.२; १४.१६.१; १७.१; २८.२; मनो ज्योतिः मा०श्रौ०सू० २.३.६.३; ३.५.१; बृ०पा०ध०सू० ९.१११।
मनोतरा रयीणाम्‌। ऋ०वे० १.४६.२२; ८.८१२२; सा०वे०२.१०७९२।
मनोतायै हविषोऽवदीयमानस्यानुब्रूहि। तै०सं० ६.३.१०.३; का०श्रौ०सू० ६.८.९; आप०श्रौ०सू० ७.२४.१; मा०श्रौ०सू० १.८.५.१७. प्रतीकः मनोतायै
हविषः। शा०श्रौ०सू० ५.१९.१३. तुल०- मै०सं० ३.१०.२: १३२.११६६; श०ब्रा० ३.८.३.१४।
मनो दक्षम्‌ उत क्रतुम्‌। ऋ०वे० १०.२५.१२; सा०वे०१.४२२२।
मनो दानाय चोदयन्‌। ऋ०वे० ८.९९.४४; अ०वे० २०.५८.२४; सा०वे०२.६७०४।
मनो दानाय सूरयः। ऋ०वे० १.४८.४२।
मनो दीक्षाम्‌ उपैमि। शा०श्रौ०सू० ५.४.४।
मनोधृतः सुकृतस्‌ तक्षत द्याम्‌। ऋ०वे० ३.३८.२२।
मनो धेहि। तै०आ० ४.२.५।
मनो न येषु हवनेषु तिग्मम्‌ (आप०श्रौ०सू० जुह्वत)। ऋ०वे० १०.६१.३१; वा०सं० ७.१७१; श०ब्रा० ४.२.१.१२१; आप०श्रौ०सू० १२.१४.१५१. प्रतीकः
मनो न येषु का०श्रौ०सू० ९.६.१४।
मनो न योऽध्वनः सद्य एति। ऋ०वे० १.७१.९१।
मनो नाम देवतावरोधनी। कौ०ब्रा०उप० २.३।
मनो नामासि। मा०गृ०सू० १.४.२।
मनो निविष्टम्‌ अनुसं विशस्व। अ०वे० १८.३.९३
मनोऽनुज्ञाय। स्विध०३.८.२।
मनोन्मनाय नमः। तै०आ० १०.४४.१; महा०ना०उप० १७.२।
मनो न्व्‌ आ हुवामहे (वै०सू० ०हि; वा०सं० श०ब्रा० का०श्रौ०सू०कौ०सू० ह्वा०)। ऋ०वे० १०.५७.३१; वा०सं० ३.५३१; वा०सं०का० ३.७.३१;
तै०सं० १.८.५.२१; का०सं०. ९.६१; ३६.१३; मै०सं० १.१०.३: १४३.१५; ऐ०ब्रा० ३.११.२०; श०ब्रा० २.६.१.३९१; आ०श्रौ०सू० २.७.८; शा०श्रौ०सू० ३.१७.३, ४; वै०सू० २०.९; ला०श्रौ०सू० ५.२.१११; का०श्रौ०सू० ५.९.२२; आप०श्रौ०सू० १.१०.५; कौ०सू०८९.११. प्रतीकः मनो नु शा०श्रौ०सू० १६.१३.१४।
मनो ब्रह्मा। मा०श्रौ०सू० १.८.१.१. तुल०- मनो हविः।
मनो भिया मे अमतेर्‌ इद्‌ अद्रिवः। ऋ०वे० ५.३६.३२।
मनो भृग्वङ्गिरसां स्मृतम्‌। गो०ब्रा० १.५.२५४।
मनो मन्युः स्वराद्‌ भामः। वा०सं० २०.६२; मै०सं० ३.११.८२: १५२.१; का०सं०. ३८.४१; तै०ब्रा० २.६.५.४२।
मनो मे जिन्व। तै०सं० १४.१७; तै०सं० ४.३.६.२. देखें-मनो मे पिन्व, तथा तुल०- मनो जिन्व।
मनो मे तर्पयत। वा०सं० ६.३१; तै०सं० ३.१.८.१; मै०सं० १.३.२: ३०.८; श०ब्रा० ३.९.४.७।
मनो मे त्वयि दधानि। कौ०ब्रा०उप० २.१५।
मनो मे धाः। तै०आ० ४.५.४।
मनो मेधाम्‌ अग्निं प्रयुजं स्वाहा। वा०सं० ११.६६; तै०सं० ४.१.९.१; मै०सं० २.७.७: ८२.७; का०सं०. १६.७; श०ब्रा० ६.६.१.१६।
मनो मे पिन्व। मै०सं० २.८.३: १०८.११; का०सं०. १७.३. देखें-मनो मे जिन्व।
मनो मे मनसा दीक्षताम्‌। कौ०ब्रा० ७.४ (द्वितीयांश); शा०श्रौ०सू० ५.४.१. देखें-मनसा मे।
मनो मे वाचि प्रतिष्ठितम्‌। मा०गृ०सू० १.४.४, ८।
मनो मे हार्दि यछ। (वा०सं०का० हार्दि यछ)। वा०सं० ६.२१; वा०सं०का० ६.५.१; तै०सं० १.३.११.१; ६.४.१.४; का०सं०. ३.८; श०ब्रा० ३.८.५.५;
आप०श्रौ०सू० ७.२६.१२. प्रतीकः मनो मे का०श्रौ०सू० ६.९.११. देखें-मनो हार्दिं।
मनो यजुः प्रपद्ये। वा०सं० ३६.१; शा०श्रौ०सू० ६.२.२।
मनो यज्ञेन कल्पताम्‌। ( मै०सं० कल्पते)। वा०सं० १८.२९; २२.३३; तै०सं० १.७.९.२; ४.७.१०.२; मै०सं० १.११.३: १६३.१५; का०सं०. १४.१; १८.१२।
मनो यत्रा वि तद्‌ दधुर विचेतसः। ऋ०वे० ८.१३.२०३
मनो यद्‌ अस्य गुष्पितम्‌ (आप०श्रौ०सू० गुल्फितम्‌)। मै०सं० १.२.२५: ११.८; आप०श्रौ०सू० १०.१०.३३; १३.७.१६५।
मनोयुजं वाजे अद्या हुवेम। तै०सं० ४.६.२.६२; मै०सं० २.१०.२२: १३३.१८; का०सं०. १८.२२; ३०.५२. देखें-मनोजुवं इत्यादि।
मनो यो अस्य घोरम्‌ आविवासात्‌। ऋ०वे० ७.२०.६२।
मनोर्‌ अश्वासि। वा०सं० ३७.१२; श०ब्रा० १४.१.३.२५. प्रतीकः मनोर्‌ अश्वा का०श्रौ०सू० २६.३.८. देखें-अगला।
मनोर्‌ अश्वासि भूरिपुत्रा ( मै०सं० ०पुत्रा सूपसदना)। मै०सं० ४.९.३: १२४.५; तै०आ० ४.५.४; ५.४.८; आप०श्रौ०सू० १५.७.७. प्रतीकः मनोः
मा०श्रौ०सू० ४.२.२०. देखें-पूर्व का।
मनो राजानम्‌ इह वर्धयन्तः। तै०ब्रा० ३.१२.३.४३
मनो रुहाणा अति यन्त्य्‌ आपः। ऋ०वे० १.३२.८२।
मनोर्‌ देवा यज्ञियासः। ऋ०वे० ८.३०.२३
मनोर्‌ नपातो अपसो दधन्विरे। ऋ०वे० ३.६०.३२।
मनोर्‌ यजत्रा अमृता ऋतज्ञाः। ऋ०वे० ७.३५.१५२; १०.६५.१४२; अ०वे० १९.११.५२।
मनोर्‌ विश्वस्य घेद्‌ इमे। ऋ०वे० ८.४७.४३
मनोवाक्कायकर्माणि मे शुध्यन्ताम्‌। तै०आ० १०.६६।
मनो वाचे। मा०श्रौ०सू० ५.२.१५.२. देखें-मनो गायत्र्यै।
मनोवाता अध नु धर्मणि ग्मन्‌। ऋ०वे० ३.३८.२४।
मनो वा ब्रह्मसंशितम्‌। अ०वे० १९.९.४२।
मनो वाव सर्वं-सर्वं मे भूयात्‌। ला०श्रौ०सू० १.२.५।
मनोष्‌ ट्‌वा ग्रामण्यो व्रतेनादधे। मै०सं० १.६.१: ८६.८; १.६.२: ८७.४; १.६.५: ९४.१९; प्रतीकः मनोष्‌ ट्‌वा ग्रामण्यः का०श्रौ०सू० ४.९.४; मनोष्‌
ट्‌वा मा०श्रौ०सू० १.५.३.१४. देखें-मनोस्‌ त्वा।
मनोऽसि प्रजापत्यम्‌। तै०सं० १.६.२.२; १०.५; का०सं०. ४.१४; ३१.१५; आप०श्रौ०सू० ४.९.४; मा०श्रौ०सू० १.४.१.२२।
मनोस्‌ त्वा ग्रामण्यो व्रतपते (का०सं० में छूटा हुआ) व्रतेनादधामि (का०सं०. ०दधे)। का०सं०. ८.४; तै०ब्रा० १.१.४.८; आप०श्रौ०सू० ५.११.७. देखें-मनोष्‌ ट्‌वा।
मनोहनं जहि जातवेदः। अ०वे० ५.२९.१०२।
मनोऽहम्‌ अस्मि वाक्‌ त्वम्‌। आप०मं०पा० १.३.१४ (आप०गृ०सू० २.४.१७)।
मनो हविः। तै०आ० ३.६.१. तुल०- मनो ब्रह्मा।
मनो हार्दिं यछ। मै०सं० १.२.१८: २८.३; ३.१०.७ (द्वितीयांश): १३९.४, ६; मा०श्रौ०सू० १.८.६.७. देखें-मनो मे हार्दि।
मन्त्रं ये वारं नर्या अतक्षन्‌। ऋ०वे० ७.७.६२।
मन्त्रं वदत्य उक्थ्यम्‌ (नृ०प०उप० उक्थम्‌)। ऋ०वे० १.४०.५२; का०सं० ३४.५७२; मै०सं० १.६.२२: ८८.१५; का०सं० ७.१४२; ऐ०आ० १.२.१.६२;
आप०श्रौ०सू० ५.१९.३२; नृ०प०उप० २.४२।
मन्त्रं वोचेम कुविद्‌ अस्य वेदत्‌। ऋ०वे० २.३५.२२; का०सं०. १२.१५२।
मन्त्रं वोचेमाग्नये। ऋ०वे० १.७४.१२; सा०वे०२.७२९२; वा०सं० ३.११२; तै०सं० १.५.५.१२; मै०सं० १.५.१२: ६५.६; का०सं०. ६.९२; श०ब्रा०२.३.४.१०।
मन्त्रतः कर्मतो वा। आप०श्रौ०सू० ३.११.२२।
मन्त्रं देवा अनेहसम्‌। ऋ०वे० १.४०.६२।
मन्त्रम्‌ अखर्वं सुधितं सुपेशसम्‌। ऋ०वे० ७.३२.१३१; अ०वे० २०.५९.४१।
मन्त्रयन्ते दिवो अमुष्य पृष्ठे। ऋ०वे० १.१६४.१०३; अ०वे० ९.९.१०३
मन्त्रश्रुत्यं चरामसि। ऋ०वे० १०.१३७.७३; सा०वे०१.१७६३
मन्त्रान्‌ नानार्थान्‌ बहुधा जनासः। गो०ब्रा० १.५.२५२।
मन्त्रेषु ब्राह्मणे चैव। शा०गृ०सू० १.२.५३