18 6.18

मघवन्‌ मन्युमत्तमः। ऋ०वे० ४.३०.७२।
मघवन्‌ मातथा इव। ऋ०वे० १.८२.१२; सा०वे०१.४१६२।
मघवन्‌ वन्दिषीमहि। ऋ०वे० १.८२.३२; वा०सं० ३.५२२; श०ब्रा० २.६.१.३८२. देखें-मघवन्‌ मन्द्‌०। मघवन्‌ वृत्रहत्याय। ऋ०वे० ८.८९.५२; सा०वे०२.७७९२; आ०सं०.२.७२।
मघवा गोमतीर्‌ अनु। ऋ०वे० ५.६१.१९२।
मघवानं शचीपते। ऋ०वे० ४.३१.७२।
मघवाना सुवीराव्‌ अनपच्युता। ऋ०वे० ८.२६.७३
मघवानो अरासत। ऋ०वे० ५.७९.६४।
मघवानो वि रप्शन्ते (शा०श्रौ०सू० ०शते)। अ०वे० २०.१२८.५४; शा०श्रौ०सू० १२.२०.२.५४।
मघस्य मेध्यातिथे। ऋ०वे० ८.१.३०४।
मघा च धृष्णो दयसे वि सूरीन्‌। ऋ०वे० ६.३७.४४।
मघा नक्षत्रम्‌। तै०सं० ४.४.१०.१; मै०सं० २.१३.२०: १६५.१७; का०सं०. ३९.१३।
मघाभिर्‌ गावो गृह्यन्ते। आप०गृ०सू० १.३.१३ देखें-नार्चे अघासु।
मघाभ्यः स्वाहा। तै०ब्रा० ३.१.४.८।
मघा विप्रेभ्यो ददतं शृणोमि। ऋ०वे० ५.३२.१२२।
मघासु यज्ञं सुकृतं जुषन्ताम्‌। तै०ब्रा० ३.१.१.७४।
मघासु हन्यन्ते गावः। अ०वे० १४.१.१३३; कौ०सू०७५.५. देखें-नीचे अघासु।
मघैर्‌ मघोनि सुश्रियः। ऋ०वे० ५.७९.४३
मघैर्‌ मघोनो अति शूर दाशसि। ऋ०वे० ८.२४.२३; अ०वे० १८.१.३८३
मघोन आ पवस्व नः। ऋ०वे० ९.८.७१; सा०वे०२.५३४१।
मघोनःस्म वृत्रहत्येषु चोदय। ऋ०वे० ७.३२.१५१; सा०वे०२.१०३३१।
मघोनां विश्वेषां सुदानवः। ऋ०वे० ८.१९.३४३
मघोनाम्‌ आयुः प्रतिरन्‌ महि श्रवः। ऋ०वे० ९.८०.२३
मघोनां मंहिष्ठा तुविशुष्मा। ऋ०वे० ६.६८.२३
मघोनीर्‌ वीरवत्‌ पत्यमानाः। ऋ०वे० ६.६५.३३
मघोनो रक्ष तन्वश्‌ च वन्द्य। ऋ०वे० १.३१.१२२; वा०सं० ३४.१३२।
मघोनो हृदो वरथस्‌ तमांसि। ऋ०वे० ५.३१.९४।
माङ्गलिकेभ्यः स्वाहा। अ०वे० १९.२३.२८।
मज्जन्त्य्‌ अविचेतसः। ऋ०वे० ९.६४.२१३
मज्जन्वते स्वाहा। तै०सं० ७.५.१२.२; का०सं०अ० ५.३।
मज्जभ्यः स्वाहा। वा०सं० ३९.१० (द्वितीयांश); तै०सं० ७.३.१६.२; का०सं०अ० ३.६।
मज्जानम्‌ अस्य निर्‌ जहि। अ०वे० १२.५.७०२।
मज्जानं मृत्योर्‌ जुहोमि मज्जभिर्‌ मृत्युं वासये वा०ध०सू० २०.२६।
मज्जा मज्जोपमा कृता। श०ब्रा० १४.६.९.३२४; बृ०उप० ३.९.३२४।
मज्जा मज्ज्ञा सं धीयताम्‌। अ०वे० ४.१२.४१।
मणिः कृणोतु देवजाः। अ०वे० १०.६.३१२।
मणिं विष्कन्धदूषणम्‌। अ०वे० २.४.१३; ३.९.६४।
मणिं सहस्रवीर्यम्‌। अ०वे० ८.५.१४५ तुल०- मणिः सहस्र०।
मणिं हस्ताद्‌ आददाना मृतस्य। तै०आ० ६.१.३१।
मणिं हिरण्यं पृथिवी दधातु मे। अ०वे० १२.१.४४२।
मणिं क्षत्रस्य वर्धनम्‌। अ०वे० १९.३०.४३
मणिना रूपाणि। तै०सं० ७.३.१४.१; का०सं०अ० ३.४।
मणिं फालं घृतश्चुतम्‌। अ०वे० १०.६.६२-१०२।
मणिर्‌ दुर्णामचातनः। अ०वे० १९.३६.१४।
मणिः श्रैष्ठ्‌याय मूर्धतः। अ०वे० १०.६.३१६, ३२४।
मणिस्‌ ते अस्तु पुरेता पुरस्तात्‌। अ०वे० १०.३.२२।
मणिः सहस्रवीर्यः। अ०वे० २.४.२३ तुल०- मणिं सहस्र०।
मणे प्रत्यमुचं शिवम्‌। अ०वे० १०.६.३४२।
मणे श्रैष्ठ्‌याय जिन्वतात्‌। अ०वे० १०.६.३४४।
मण्डाकको ह वः पिता। हि०गृ०सू० २.७.२२ (द्वितीयांश). देखें-मन्थाकको।
मण्डूका इरिणानु। अ०वे० ४.१५.१२५
मण्डूका इवोदकात्‌। ऋ०वे० १०.१६६.५५
मण्डूका उदकाद्‌ इव। ऋ०वे० १०.१६६.५५।
मण्डूकाञ्‌ जम्भ्येभिः। (का०सं०अ० जम्भैः)। तै०सं० ५.७.११.१; का०सं०अ० १३.१; तै०ब्रा० ३.९.११.१; आप०श्रौ०सू० २०.२१.९। मण्डूकानां वग्नुर्‌ अत्रा समेति। ऋ०वे० ७.१०३.२४।
मण्डूकि ताभिर्‌ आगहि। वा०सं० १७.६४; तै०सं० ४.६.१.२१; मै०सं० २.१०.१४: १३१.१०; का०सं०. १७.१७४; श०ब्रा० ९.१.२.२७४।
मण्डूको मूषिका तित्तिरिस्‌ ( मै०सं० ०रस्‌) ते सर्पाणाम्‌। वा०सं० २.४.३६; मै०सं० ३.१४.१७: १७६.३।
मण्डूको यद्‌ अभिवृष्टः कनिष्कन्‌। ऋ०वे० ७.१०३.४३
मण्डूक्य्‌ अप्सु शं भुवः। अ०वे० १८.३.६०३ देखें-अगला।
मण्डूक्या सु सं गम (तै०आ० गमय)। ऋ०वे० १०.१६.१४३; तै०आ० ६.४.१३
मण्या रूपाणि। का०सं०. ३५.१५।
मययः सोमपाम्‌ उरुम्‌। ऋ०वे० ३.४१.५१; अ०वे० २०.२३.५१।
मतस्ने वायव्यैर्‌ न मिनाति पित्तम्‌। वा०सं० १९.८५४; मै०सं० ३.११.९४: १५३.१२; का०सं०. ३८.३४; तै०ब्रा० २.६.४.३४।
मतिः कवीनाम्‌। मै०सं० ४.९.६: १२६.५; तै०आ० ४.७.४; ५.६.८।
मतिं वसिष्ठ मीढुषे भरस्व। ऋ०वे० ७.८८.१२।
मतिं विप्रस्य वर्धयद्‌ विवक्षसे। ऋ०वे० १०.२५.१०४।
मतिं कवीनाम्‌ ऋषभं जनानाम्‌। आप०श्रौ०सू० २१.१२.३२।
मतिं तर्पयामि श्रद्धामेधे धारणां च। शा०गृ०सू० ४.९.३।
मतिर्‌ उदितयः कुतः। अ०वे० १०.२.१०४।
मतिर्‌ नामासि। मा०गृ०सू० १.४.२।
मतिश्‌ च मे सुमतिश्‌ च मे ( वा०सं० मे यज्ञेन कल्पन्ताम्‌)। वा०सं० १८.११; तै०सं० ४.७.२.२; मै०सं० २.११.३: १४१.८; का०सं०. १८.८।
मती जुष्टो धिया हितः। ऋ०वे० ९.४४.२१।
मतीनां च साधनम्‌। ऋ०वे० १०.२६.४३; नि० ६.२९।
मती विप्राः सम्‌ अस्वरन्‌। ऋ०वे० ९.६३.२१३
मत्यै श्रुताय चक्षसे। अ०वे० ६.४१.१३ तुल०- महे श्रोत्राय।
मत्सद्‌ अहिं वृत्रम्‌ अपां जिन्वद्‌ उदार्यम्‌ उद्यान्‌ दिवि समुद्रं पर्वतां इह। आ०श्रौ०सू० ६.२.११।
मत्सद्‌ यथा सौमनसाय देवम्‌। ऋ०वे० ६.४४.१६३
मत्सरा मादयिष्णवः। ऋ०वे० १.१४.४२।
मत्सरासः प्रसुपः (सा०वे० ०सुतः) साकम्‌ ईरते। ऋ०वे० ९.६९.९२; सा०वे०२.७२०२।
मत्सरासस्‌ तदोकसः। ऋ०वे० १.१५.१३
मत्सरासः स्वर्विदः। ऋ०वे० ९.२१.१३; १०७.१४४. देखें-अगला लेकिन एक।
मत्सरासो जर्हृषन्त प्रसाहम्‌। ऋ०वे० ६.१७.४४।
मत्सरासो मदच्युतः। सा०वे०१.५१८४; २.२०६४. देखें-पूर्व का एक छो़डकर।
मत्सि द्यावापृथिवी देव सोम। ऋ०वे० ९.९७.४२४; सा०वे०२.६०४४।
मत्सि नो वस्यष्टिये। ऋ०वे० १.१७६.११; शा०श्रौ०सू० ११.११.१७; १८.१८.५।
मत्सि महाम्‌ इन्द्रम्‌ इन्दो मदाय। ऋ०वे० ९.९०.५४।
मत्सि मित्रावरुणा पूयमानः। ऋ०वे० ९.९७.४२२; सा०वे०२.६०४२।
मत्सि वायुम्‌ इष्टये राधसे नः ( ऋ०वे० च)। ऋ०वे० ९.९७.४२१; सा०वे०२.६०४१; पं०वि०ब्रा० १५.१.३।
मत्सि शर्धो मारुतं मत्सि देवान्‌। ऋ०वे० ९.९०.५३; ९७.४२३; सा०वे०२.६०४३
मत्सि सोम वरुणं मत्सि मित्रम्‌। ऋ०वे० ९.९०.५१।
मस्तीन्द्रम्‌ इन्दो पवमान विष्णुम्‌। ऋ०वे० ९.९०.५२।
मत्स्यं न दीन उदनि क्षियन्तम्‌। ऋ०वे० १०.६८.८२; अ०वे० २०.१६.८२; नि० १०.१२२।
मत्स्य्‌ अपायि ते महः। ऋ०वे० १.१७५.११; सा०वे०२.७८२१; आ०श्रौ०सू० ८.५.१२; शा०श्रौ०सू० ११.११.१६; १२.४.९; १८.११.२।
मत्स्यः सांमदो राजा (आ०श्रौ०सू० शा०श्रौ०सू० मत्स्यः सांमदस्‌) तस्योदकेचरा (शा०श्रौ०सू० ०कचरा) विशस्‌ त इम आसत इतिहासो
(आ०श्रौ०सू० आसते पुराणविद्या; शा०श्रौ०सू० आसत इतिहासवेदो) वेदः सोऽयम्‌। श०ब्रा० १३.४.३.१२; आ०श्रौ०सू० १०.७.८; शा०श्रौ०सू० १६.२.२२-
२४।
मत्स्वा न इन्द्र गोमतः। ऋ०वे० ८.३.१२; सा०वे०१.२३९२; २.७७१२।
मत्स्वा मदं पुरुवारं मघाय। ऐ०आ० ५.२.१.१०२।
मत्स्वा विवस्वतो मती। ऋ०वे० ८.६.३९३
मत्स्वा सुतस्य गोमतः। ऋ०वे० ८.१३.१४२; ९२.३०३; अ०वे० २०.६०.३३; सा०वे०२.१७६३
मत्स्वा सुशिप्र मन्दिभिः। ऋ०वे० १.९.३१; अ०वे० २०.७१.९१।
मत्स्वा सुशिप्र (सा०वे० ०प्रिन्‌) हरिवस्‌ तद्‌ (सा०वे० तम्‌) ईमहे। ऋ०वे० ८.९९.२२; सा०वे०२.१६४१।
मथव्यान्‌ स्तोकान्‌ अप यान्‌ रराध। अ०वे० २.३५.२३ देखें-मधव्यौ।
मथिते व्याहृतीर्‌ जुहुयात्‌। कौ०सू०७३.४३
मथीद्‌ यद्‌ ईं विष्टो। ( ऋ०वे० १.७१.४१, विभृतो) मातरिश्वा। ऋ०वे० १.७१.४१; १४८.११; मै०सं० ४.१४.१५१: २४०.१४. प्रतीकः मथीद्‌ यद्‌ ईम्‌। शा०श्रौ०सू० १४.५७.१३, १४।
मथीर्‌ उग्रो न शवसा। ऋ०वे० १.१२७.११६।
मथ्नन्तो दाशा भृगवः। ऋ०वे० १.१२७.७३
मथ्ना रजांस्य्‌ अश्विना वि घोषैः। ऋ०वे० १.१८१.५४।
मथ्यमानायानुब्रूहि। आ०श्रौ०सू० ७.१३.१।
मथ्रा नेमिं नि वावृतुः। ऋ०वे० ८.४६.२३३
मदं यो अस्य रंह्यं चिकेतति। ऋ०वे० १०.१४७.४२।
मदच्युतः कृशनावतो अत्यान्‌। ऋ०वे० १.१२६.४३
मदच्युतम्‌ अहये हन्तवा उ। ऋ०वे० ८.९६.५२।
मदच्युतम्‌ औशानं नभोजाम्‌। ऋ०वे० १०.३०.९३
मदच्युत्‌ क्षेति सादने। ऋ०वे० ९.१२.३१; सा०वे०२.५४८१।
मदथा वृक्तबर्हिषः। ऋ०वे० ८.७.२०२।
मदन्ति देवगोपाः। ऋ०वे० ८.४६.३२ ५
मदन्ति देवा उभयानि हव्या। अ०वे० ७.१०९.२४।
मदन्ति देवीर्‌ अमृता ऋतावृतः (मा०श्रौ०सू० आप०श्रौ०सू० ०वृधः) वै०सू० १३.२०; आप०श्रौ०सू० ११.१.९; मा०श्रौ०सू० २.२.१.११. प्रतीकः
मदन्ति। श०ब्रा० ३.४.३.२२; का०श्रौ०सू० ८.२.१२. छन्दोबद्ध।
मदन्ति वीरा विदथेषु घृष्वयः। ऋ०वे० १.८५.१४।
मदन्तीः। का०श्रौ०सू० ८.२.२३।
मदन्तीन्द्रगोपाः। ऋ०वे० ८.४६.३२४।
मदन्तो गीर्भिर्‌ अध्वरे सुते सचा। ऋ०वे० ३.५३.१०२।
मदन्त्य्‌ एत्य्‌ अस्मद्‌ आ। ऋ०वे० ५.५६.३२।
मदन्‌ विश्वे कवितमं कवीनाम्‌। ऋ०वे० ६.१८.१४२; मै०सं० ४.१२.३२: १८३.४; का०सं०. ८.१६२।
मदं मदिष्ठ वीतये। ऋ०वे० ९.६.९२।
मदः शविष्ठ चेतति। ऋ०वे० ८.१२.१२; अ०वे० २०.६३.७२; सा०वे०१.३९४२।
मदा अर्षन्ति रघूजा इव त्मना। ऋ०वे० ९.८६.१२।
मदा उरवस्‌ तरुत्राः। ऋ०वे० ८.१६.४२।
मद्‌ आदित्या अधि सर्वे तपन्ति। तै०ब्रा० २.८.८.४४।
मदा मोद इव। आप०श्रौ०सू० १३.१३.८, १०; १५.१४।
मदा मोद इवोम्‌ अथ। आप०श्रौ०सू० १४.३.४।
मदा मोदैव। आ०श्रौ०सू० ५.२०.६; का०श्रौ०सू० १०.६.५; मा०श्रौ०सू० २.५.१।
मदा य इन्द्र गिर्वणः। ऋ०वे० ८.४९ (वा.१).३२।
मदाय क्रत्वे अपिबो विरप्शिन्‌। ऋ०वे० ६.४०.२२।
मदाय क्रत्वे अस्थिरन्‌। ऋ०वे० १.१३५.१६।
मदाय देववीतये। ऋ०वे० ९.६.६२
मदाय द्युक्ष सोमपाः। ऋ०वे० ८.३३.१५४; ६६.६२।
मदाय परि षिच्यसे। ऋ०वे० ९.११.८२ सा०वे०२.७९८२।
मदाय बर्हणा गिरा। ऋ०वे० ९.१०.४२; सा०वे०१.४८५२; २.४७२२।
मदाय रसो अच्युतः। वा०सं० २०.२७४; तै०सं० १.२.६.१४।
मदाय वाजदा युवम्‌। ऋ०वे० १.१३५.५६।
मदाय सोमं परमे व्योमन्‌। ऋ०वे० ३.३२.१०२।
मदाय हरयः सुतम्‌। ऋ०वे० ८.४६.७४।
मदाय हर्यताय ते। ऋ०वे० १.१३०.२४।
मदावती नाम ते माता। अ०वे० ६.१६.२२।
मदितमो इत्यादिः देखें-मदिन्तमो मत्सर इन्द्रियो।
मदिन्तमस्य धारया। ऋ०वे० ९.६२.२२३; सा०वे०२.४११३
मदिन्तमानां त्वा पत्मन्न्‌ आधूनोमि। वा०सं० ८.४८; श०ब्रा० ११.५.९.८।
मदिन्तमासः परि कोशम्‌ आसते। ऋ०वे० ९.८६.१४।
मदिन्तमो मत्सर इन्द्रपानः। ऋ०वे० ९.९६.१३४; सा०वे०१.५३२४।
मदिन्तमो (मा०श्रौ०सू० मदितमो) मत्सर इन्द्रियो रसः। ऋ०वे० ९.८६.१०४; सा०वे०२.३८१४; पं०वि०ब्रा० १३.७.४; आप०श्रौ०सू० २०.१३.४४;
मा०श्रौ०सू० ९.२.३४।
मदुघानां त्वा पत्मन्न्‌ आधूनोमि। मै०सं० १.३.३६: ४२.१४. तुल०- मधुन्तमानां।
मदुघान्‌ मधुमत्तरः। अ०वे० १.३४.४२।
मदे चिद्‌ अस्य प्र रुजन्ति भामाः। ऋ०वे० ५.२.१०३; तै०सं० १.२.१४.७३
मदेथ मदैवो ३ ओ३ ओथा (आ०श्रौ०सू० ओओओ३म्‌ ओथा; वै०सू० ओओ३था) मोदैव। आ०श्रौ०सू० ७.११.१५, १७; शा०श्रौ०सू० १२.१३.४; वै०सू० ३२.१८।
मदे दृढा अवासृजः। ऋ०वे० ६.४३.३२।
मदेन सह गच्छति। ऋ०वे० ९.९८.७४; सा०वे०१.५५२४;२.६७९४।
मदेनेन्द्रं यजमानाः स्वर्काः। मै०सं० ३.११.७४: १५०.१७. देखें-मदेमेन्द्रं।
मदेनेषितं मदम्‌। ऋ०वे० ८.१.२११।
मदेम तत्र परमे व्योमन्‌। अ०वे० ७.५.३३
मदे-मदे अनुमदन्ति विप्राः। ऋ०वे० १०.१२०.४२; अ०वे० २०.१०७.७२. देखें-रणे-रणे इत्यादि।
मदे-मदे ववक्षेथा सुकृत्वने। ऋ०वे० ८.१३.७३
मदे-मदे हि नो ददिः (तै०ब्रा० ददुः)। ऋ०वे० १.८१.७१; अ०वे० २०.५६.४१; मै०सं० ४.१२.४१: १८९.१५; का०सं०. १०.१२१; तै०ब्रा० २.४.४.७१;
आ०श्रौ०सू० ७.४.३. प्रतीकः मदे-मदे हि शा०श्रौ०सू० १२.४.१२।
मदे मधोर्‌ मदस्य मदिरस्य मदैवो३म्‌ ओथामो दैवोम्‌ आ०श्रौ०सू० ८.४.३।
मदेम शतहिमाः सुवीराः। ऋ०वे० ६.४.८४; १०.७२; १२.६४; १३.६४; १७.१५२; २४.१०४; अ०वे० १९.१२.१४; २०.६३.३४; १२४.६४; सा०वे०१.४५४२; मै०सं० १.६.१४: ८६.६; का०सं०. ७.१२४।
मदेमेन्द्रं यजमानाः स्वर्काः। वा०सं० १९.३२४; का०सं०. ३८.२४; श०ब्रा० १२.८.१.२; तै०ब्रा० २.६.३.१४. देखें-मदेनेन्द्रं।
मदेवोदेति (स देव उदेति?) सूर्य्योऽस्तम्‌ ऊद्‌ उप गच्छति मां सर्वे देव अन्वायत्ता माम्‌ उ नात्येति किं चन जै०ब्रा० २.२८ (२७) १२३४।
मदेषु गाय गिरा महा विचेतसम्‌। ऋ०वे० ८.४६.१४२; सा०वे०१.२६५२।
मदेषु वृषन्न्‌ उशिजो यद्‌ आविथ। ऋ०वे० १.१३१.५२; अ०वे० २०.७५.३२।
मदेषु शिप्रम्‌ इत्यादिः देखें-मदे सुशिप्रम्‌।
मदेषु सर्वधा असि। ऋ०वे० ९.१८.१३-७३; सा०वे०१.४७५३; २.४४३३, ४४४३, ४४५३
मदेषूग्रा इषणन्त भुर्वणि। ऋ०वे० १.१३४.५२।
मदे सुतस्य विष्णवि। ऋ०वे० ८.३.८२; अ०वे० २०.९९.२२; सा०वे०२.९२४२; वा०सं० ३३.९७२।
मदे सुतस्य शवसाभिनच्‌ छिरः। ऋ०वे० १.५२.१०४।
मदे सुतस्य सोम्यस्यान्धसः। ऋ०वे० १०.५०.७४।
मदे सुशिप्रम्‌ (सा०वे० मदेषु शिप्रम्‌) अन्धसः। ऋ०वे० ८.६६.२२; सा०वे०२.३८२।
मदे सुशिप्रा महभिः पृणध्वम्‌। ऋ०वे० ७.३७.१४।
मदे सोमस्य दृंहितान्य्‌ ऐरयत्‌। ऋ०वे० २.१७.१४।
मदे सोमस्य पिप्रतोः। ऋ०वे० १.४६.१२३
मदे सोमस्य मूरा अमूरः। ऋ०वे० ४.२६.७४; नि० ११.२४।
मदे सोमस्य रण्यानि चक्रिरे। ऋ०वे० १.८५.१०४।
मदे सोमस्य रोचना। ऋ०वे० ८.१४.७२; अ०वे० २०.२८.१; ३९.२२; सा०वे०२.९९०२; ऐ०ब्रा० ६.७.४२; गो०ब्रा० २.५.१३२।
मदे सोमस्य वोचत। ऋ०वे० ८.३२.१३
मदे सोमस्यौशिजो हुवन्यति। ऋ०वे० १.११९.९२।
मदे हि ष्मा ददाति नः। ऋ०वे० ८.१.२१४।
मदो न यः सोम्यो बोधिचक्षाः। मै०सं० ४.१२.२१: १८२.१।
मदो य इन्द्रपातमः। ऋ०वे० ९.९९.३२; सा०वे०२.९८२२।
मदो यो देववीतमः। ऋ०वे० ९.६३.१६३; ६४.१२२।
मदो राजन्न्‌ अदुछुनः। ऋ०वे० ९.६१.१७२; सा०वे०२.२४०२।
मदो वृषन्‌ स्वभिष्टिर्‌ दास्वान्‌। ऋ०वे० ६.३३.१२।
मद्गुर्‌ हंसस्‌ तेजोवृषः। मै०उप० ६.३४२।
मद्यम्‌ इन्द्राय जभ्रिरे। मै०सं० ३.११.४४: १४५.२; का०सं०. ३८.९४. देखें-मघम्‌ इत्यादि।
मद्र्यग्‌ इन्द्रम्‌ इयम्‌ ऋच्यमाना। ऋ०वे० ६.३८.२४।
मधवे त्वा। वा०सं० ७.३०; मै०सं० १.३.१६: ३६.९; का०सं०. ४.७; श०ब्रा० ४.३.१.१४; का०श्रौ०सू० ९.१३.२; आप०श्रौ०सू० १२.२६.१२;
मा०श्रौ०सू० २.४.२.२.३।
मधवे स्वाहा। वा०सं० २२.३१; मै०सं० ३.१२.१३: १६४.५; मा०श्रौ०सू० १.७.२.७।
मधव्यौ स्तोकाव्‌ ( मै०सं० ०का) अप तौ रराध। तै०सं० ३.२.८.२३; मै०सं० २.३.८३: ३७.१. देखें-मथव्यान्‌।
मधाव्‌ आ धावता मधु। ऋ०वे० ९.११.५३; सा०वे०२.७९५३
मधु करिष्यामि मधु जनयिष्यामि मधु भविष्यति भद्रं भद्रम्‌ इषम्‌ ऊर्जम्‌ जै०ब्रा० १.८८. तुल०- मधु जनिष्ये तथा अन्नं करिष्यामि।
मधु क्षरन्ति। तै०आ० १०.१५.१ (पाठ-भेद); महा०ना०उप०१३.१; १५.३. देखें-अगला।
मधु क्षरन्ति तद्रसम्‌। तै०आ० १०.१५.१. देखें-पूर्व का।
मधु क्षरन्ति सिन्धवः। ऋ०वे० १.९०.६२; वा०सं० १३.२७२; तै०सं० ४.२.९.३२; मै०सं० २.७.१६२: ९९.१८; का०सं०. ३९.३२; श०ब्रा० १४.९.३.११२;
तै०आ० १०.१०.२२; ४९.१२; बृ०उप०६.३.११२; महा०ना०उप० ९.८२; १७.७२; कौ०सू०९१.१२।
मधुछन्दाः शृणोतन। ऐ०ब्रा० ७.१७.७१; शा०श्रौ०सू० १५.२६१।
मधु छन्दो भनति रेभ इष्टौ। ऋ०वे० ६.११.३४।
मधु जनिष्ये ( अ०वे० ०षीय)। अ०वे० ९.१.१४१; तै०सं० ३.३.२.२; तै०आ० ४.१.१; शा०श्रौ०सू० १.५.९. तुल०- मधु करिष्यामि।
मधुजिह्वं हविष्कृतम्‌। ऋ०वे० १.१३.३३; सा०वे०२.६९९३
मधुजिह्वः स्वाहोतः। ऋ०वे० १.४४.६२।
मधु त्वा मधुला करोतु ( मै०सं० कृणोतु)। मै०सं० ४.९.१: १२१.६; तै०आ० ४.२.५; ५.२.१३; आप०श्रौ०सू० १५.२.२, ६. प्रतीकः मधु त्वा
मा०श्रौ०सू० ४.१.१३. तुल०- अगला तथा मधु मे।
मधु त्वा मधुला चकार। ऋ०वे० १.१९१.१०५-१२५, १३५ तुल०- पूर्व का।
मधु द्यूर्‌ अस्तु नः पिता। ऋ०वे० १.९०.७३; वा०सं० १३.२८३; तै०सं० ४.२.९.३३; मै०सं० २.७.१६३: ९९.२१; का०सं०. ३९.३३; श०ब्रा० १४.९.३.१२; तै०आ० १०.१०.२३; ४९.१३; बृ०उप० ६.३.१२३; महा०ना०उप०९.९३; १७.७३; कौ०सू०९१.१३
मधुधारम्‌ अभि यम्‌ ओजसातृणत्‌। ऋ०वे० २.२४.४२; नि० १०.१३२।
मधुधारा व्युन्दती। अ०वे० १८.४.५७४; तै०आ० ६.१२.१४।
मधु नक्तम्‌ उतोषसः। (का०सं०. ०षसा; तै०सं० तै०आ० ०षसि)। ऋ०वे० १.९०.७१; वा०सं० १३.२८१; तै०सं० ४.२.९.३१; मै०सं० २.७.१६१:
९९.२०; का०सं०. ३९.३१; श०ब्रा० १४.९.३१२१; तै०आ० १०.१०.२१; ४९.११; बृ०उप० ६.३.१२१; महा०ना०उप०९.९१; १७.७१; कौ०सू०९१.११।
मधुनाङ्‌तं शुभस्‌ पती। अ०वे० ६.६९.२२; ९.१.१९२।
मधुना त्वा खनामसि। अ०वे० १.३४.१२।
मधुना मधुमतीः पृच्यन्ताम्‌। का०सं०. १.८३ तुल०- मधुमतीर्‌ मधु०।
मधु नो द्यावापृथिवी मिमिक्षताम्‌। ऋ०वे० ६.७०.५१।
मधुन्तमानां (वा०सं०का० मध्वन्त०) त्वा पत्मन्न्‌ आधूनोमि। वा०सं० ८.४८; वा०सं०का० ८.२२.२; श०ब्रा० ११.५.९.८. तुल०- मदुघानां।
मधु परुष्णी शीपाला। अ०वे० ६.१२.३३
मधुपर्कः। शा०श्रौ०सू० ४.२१.६; हि०गृ०सू० १.१३.७; आ०गृ०सू० ५.१३.१०।
मधुपर्के यथा यशः। अ०वे० १०.३.२१२।
मधुपूर्‌ असि। अ०वे० १८.३.३७।
मधुपृचं धनसा जोहवीमि। ऋ०वे० २.१०.६४।
मधुपृष्ठं घोरम्‌ अयासम्‌ अश्वम्‌। ऋ०वे० ९.८९.४१।
मधु प्र जातम्‌ अन्धसः। ऋ०वे० ९.१८.२२; सा०वे०२.४४४२।
मधुप्रतीक आहुतः। ऋ०वे० १०.११८.४२।
मधु प्रियं भरथो यत्‌ सरड्‌भ्यः। ऋ०वे० १.११२.२१३
मधुप्सरसो नोऽवन्तु यज्ञम्‌। ऋ०वे० ४.३३.३४।
मधु ब्रुवन्तो अभि संचरन्ति। ऋ०वे० ८.४८.१४।
मधुभागो मधुना सं सृजाति। अ०वे० ६.११६.२२।
मधुमँ अस्तु सूर्यः देखें-मधुमां अस्तु सूर्यः।
मधुमतीं वाचम्‌ उदेयम्‌। अ०वे० १६.२.२।
मधुमतीं देवेभ्यो वाचम्‌ उद्यासं शुश्रूषेण् यां मनुष्येभ्यः। तै०सं० ३.३.२.२; तै०आ० ४.१.१. देखें-अगला।
मधुमतीम्‌ अद्य देवेभ्यो वाचं वदिष्यामि चारुं मनुष्येभ्यः। शा०श्रौ०सू० १.५.९. देखें-पूर्व का।
मधुमतीर्‌ ओषधीर्‌ द्याव आपः। ऋ०वे० ४.५७.३१; अ०वे० २०.१४३.८१; मै०सं० ४.११.११: १६०.५; आ०श्रौ०सू० ९.११.१६. प्रतीकः मधुमतीर्‌ ओषधीः वै०सू० २७.३०; शा०गृ०सू० १.१२.९; मधुमतीः आ०गृ०सू० ४.७.२६।
मधुमतीर्‌ न (मै०सं० मा०श्रौ०सू० ना) इषस्‌ कृधि। वा०सं० ७.२; तै०सं० १.४.२.१; ३.१; ६.४.५.४; मै०सं० १.३.४: ३१.८; का०सं०. ४.१
(द्वितीयांश); २७.१, २; श०ब्रा० ४.१.१.१३; मा०श्रौ०सू० २.३.३.१४. प्रतीकः मधुमतीः का०श्रौ०सू० ९.४.२३।
मधुमतीर्‌ मधुमतीभिः पृच्यन्ताम्‌। वा०सं० १०.४१; श०ब्रा० ५.३.४.२७. प्रतीकः मधुमतीः का०श्रौ०सू० १५.४.४६. देखें-नीचे देवीर्‌ आपः सं और तुल०- मधुना मधु०।
मधुमती स्थ। अ०वे० १६.२.२।
मधुमत्‌ पर्णं मधुमत्‌ पुष्पम्‌ आसाम्‌। अ०वे० ८.७.१२३
मधुमत्‌ पार्थिवां रजः। ऋ०वे० १.९०.७२; वा०सं० १३.२८२; तै०सं० ४.२.९.३२; मै०सं० २.७.१६२: ९९.२०; का०सं०. ३९.३२; श०ब्रा०
१४.९.३.१२२; तै०आ० १०.१०.२२; ४९.१२; बृ०उप० ६.३.१२२; महा०ना०उप० ९.९२; १७.७२; कौ०सू०९१.१२।
मधुमत्‌ पुनर्‌ आयनम्‌। ऋ०वे० १०.२४.६२. देखें-मधुमन्‌ मे नि०।
मधुमत्या नः कशया मिमिक्षतम्‌। ऋ०वे० १.१५७.४२।
मधुमद्‌ घृतवत्‌ पिन्वमानाः। का०सं०. १.३३; ३१.२।
मधुमद्‌ वां सिन्धवो मित्र दुह्रे। ऋ०वे० ५.६९.२२।
मधु मधु मधु। वा०सं० ३७.१३; मै०सं० ४.९.४: १२५.१; तै०आ० ४.५.७; मा०श्रौ०सू० ४.२.२६ (द्वितीयांश). प्रतीकः मधु मधु श०ब्रा० १४.१.३.३०; तै०आ० ५.४.११; का०श्रौ०सू० २६.४.२; आप०श्रौ०सू० १५.८.६; मा०श्रौ०सू० ११.९.३; बृ०प०ध-सू० ५.२५९; कर्मप० १.३.७।
मधु मनिष्ये। तै०सं० ३.३.२.२; तै०आ० ४.१.१; शा०श्रौ०सू० १.५.९।
मधुमन्तं चमू सुतम्‌। ऋ०वे० १०.२४.१२।
मधुमन्तं तनूनपात्‌। ऋ०वे० १.१३.२१; १४२.२२; सा०वे०२.६९८१।
मधुमन्तं पयस्वन्तम्‌। वा०सं० ६.३०४; मै०सं० १.३.३२: ३०.१४; ४.५.४२: ६८.१२; का०सं०. ३.१०२; श०ब्रा० ३.९.४.३।
मधुमन्तं भक्षं करोमि। पं०वि०ब्रा० १.६.१२. प्रतीकः मधुमन्तम्‌ ला०श्रौ०सू० २.११.१८।
मधुमन्तो घृतश्चुतः। ऋ०वे० ७.९६.५२; अ०वे० १८.३.६८४; ४.२५४, ४२४; तै०सं० ३.१.११.३२; मै०सं० ४.१०.१२: १४२.११; का०सं०. १९.१४२; नि०
१०.२४२।
मधुमन्‌ नो भवत्व्‌ अन्तरिक्षम्‌। ऋ०वे० ४.५७.३२; अ०वे० २०.१४३.८२; मै०सं० ४.११.१२: १६०.५।
मधुमन्‌ मध्यं वीरुधां बभूव। अ०वे० ८.७.१२२।
मधुमन्‌ मूलं मधुमद्‌ अग्रम्‌ आसाम्‌। अ०वे० ८.७.१२३
मधुमन्‌ मे निक्रमणम्‌। अ०वे० १.३४.३१. देखें-मधुमत्‌ पुनर्‌।
मधुमन्‌ मे परायणम्‌। ऋ०वे० १०.२४.६१; अ०वे० १.३४.३२।
मधुमां अस्तु वायवे। ऋ०वे० ९.६३.३३
मधुमां (मै०सं० ०मं) अस्तु सूर्यः। ऋ०वे० १.९०.८२; वा०सं० १३.२९२; तै०सं० ४.२.९.३२; मै०सं० २.७.१६२: १००.१; का०सं०. ३९.३२; श०ब्रा०
१४.९.३.१३२; तै०आ० १०.१०.२२; ४९.१२; बृ०उप० ६.३.१३२; महा०ना०उप० ९.१०२; १७.७२; कौ०सू०९१.१२।
मधुमांसे (जांचें- वर्जय)। गो०गृ०सू० ३.१.२३।
मधु माधुचीभ्याम्‌। वा०सं० ३७.१८; मै०सं० ४.९.६: १२६.१२; श०ब्रा० १४.१.४.१३।
मधु माध्वीभ्याम्‌। वा०सं० ३७.१८; मै०सं० ४.९.६: १२६.१२; श०ब्रा० १४.१.४.१३।
मधुमान्‌ तन्वे तव। ऋ०वे० ८.१७.६२; अ०वे० २०.४.३२।
मधुमान्‌ देववीतये। मै०सं० ४.९.६: १२६.१३।
मधुमान्‌ द्रप्सः परि वारम्‌ अर्षति। ऋ०वे० ९.६९.२४; सा०वे०२.७२१४।
मधुमान्‌ नो वनस्पतिः। ऋ०वे० १.९०.८१; वा०सं० १३.२९१; तै०सं० ४.२.९.३१; मै०सं० २.७.१६१: १००.१; का०सं० ३९.३१; श०ब्रा०
१४.९.३.१३१; तै०आ० १०.१०.२१; ४९.११; बृ०उप०६.३.१३१; महा०ना०उप० ९.१०१; १७.७१; कौ०सू०९१.११।
मधु मेतु माम्‌। तै०आ० १०.४८.१; महा०ना०उप० १७.६।
मधु मे मधुला करः। अ०वे० ५.१५.१४-११४. तुल०- मधुत्वा।
मधु रेतो माधवः पात्व्‌ अस्मान्‌। मै०सं० ३.१६.४: १८७.१४; का०सं०. २२.१४२; आ०श्रौ०सू० ४.१२.२२. देखें-मधोर्‌ अतो।
मधु लाजैर्‌ न मासरम्‌। वा०सं० २१.३२६; मै०सं० ३.११.२६: १४१.११; तै०ब्रा० २.६.११.३६।
मधु वंशिषीय। अ०वे० ९.१.१४२. देखें-मधु वनिष्ये।
मधु वक्ष्यामि। तै०सं० ३.३.२.२; तै०आ० ४.१.१।
मधु वदिष्यामि। तै०सं० ३.३.२.२; तै०आ० ४.१.१।
मधु वनिष्ये। शा०श्रौ०सू० १.५.९. देखें-मधु वंशिषीय।
मधु वाता ऋतायते। ऋ०वे० १.९०.६१; वा०सं० १३.२७१; तै०सं० ४.२.९.३१; ५.२.८.६; मै०सं० २.७.१६१: ९९.१८; का०सं०. ३९.३१; श०ब्रा०
७.५.१४; १४.९.३.१११; तै०आ० १०.१०.२१; ४९.११; बृ०उप०६.३.१११; महा०ना०उप० ९.८१; १७.७१; आप०श्रौ०सू० १६.२५.१; मा०श्रौ०सू० ६.१.७; ११.९.२ (द्वितीयांश); आ०गृ०सू० १.२४.१५; कौ०सू०९०.२५; ९१.११; ११८.१; मा०गृ०सू० १.९.१४. प्रतीकः मधु वाताः वै०सू० २९.१; का०श्रौ०सू० १७.४.२७; य०ध०सं०.१.२३८; वृ०हा०सं०.८.२९; मधु ऋ०वि० १.२१.१. तुल०- पा०गृ०सू० १.३.२१; गो०ध०सू० १५.२८; आ०ध०सू० २.७.१७.२२; बौ०ध०सू० २.८.१४.५; व०ध०सू० २८.१३; य०ध०सं०.१.२१९; बृ०दे०.३.१२३।
मधु शविष्ठ सोम्यम्‌। ऋ०वे० ८.३३.१३२।
मधु शष्पैर्‌ (मै०सं० मधुशष्पैर्‌) न तेज इन्द्रियम्‌। वा०सं० २१.२९४; मै०सं० ३.११.२४: १४१.३; तै०ब्रा० २.६.११.१४।
मधुश्‌ च माधवश्‌ च। तै०सं० १.४.१४.१; आप०मं०पा० १.१०.८ (आप०गृ०सू० ३.८.१०). प्रतीकः मधुश्‌ च आप०श्रौ०सू० १२.२६.११; १४.२८.४।
मधुश्‌ च माधवश्‌ च वासन्तिकाव्‌। (वा०सं०का० । मै०सं० का०सं०. ०का) ऋतू। वा०सं० १३.२५; वा०सं०का० १४.२.११; तै०सं० ४.४.११.१;
मै०सं० २.८.१२: ११६.३; का०सं०. १७.१०; ३५.९; श०ब्रा० ७.४.२.२९. प्रतीकः मधुश्‌ च माधवश्‌ च का०श्रौ०सू० १७.४.२४; आप०श्रौ०सू० ८.२.१८; १६.२४.९; २०.२०.५; मा०श्रौ०सू० ६.१.८।
मधुश्चुतं घृतम्‌ इव सुपूतम्‌। ऋ०वे० ४.५७.२३; तै०सं० १.१.१४.३३; का०सं०. ४.१५३; ३०.४३; मा०श्रौ०सू० ७.२.६३; आप०मं०पा० २.१८.४८३; नि०
१०.१६३
मधुश्चुतः शुचयो याः पावकाः। ऋ०वे० ७.४९.३३; तै०सं० ५.६.१.१३; मै०सं० २.१३.१३: १५१.१३।
मधुश्चुता मधुदुघे मधुव्रते। ऋ०वे० ६.७०.५२।
मधुश्चुम्‌ मधुला मधुः। अ०वे० ७.५६.२२।
(ओं) मधुसूदनं तर्पयामि। बौ०ध०सू० २.५.९.१०।
मधु स्वाद्म दुदुहे जेन्या गौः। ऋ०वे० ३.३१.११४।
मधु हविर्‌ ( मै०सं० मधुहविर्‌) असि। मै०सं० ४.९.७: १२७.११:। तै०आ० ४.८.४; ५.७.७; आप०श्रौ०सू० १५.१०.३; मा०श्रौ०सू० ४.३.१५. तुल०- हुतं हविर्‌
मधु होतम्‌ इन्द्रतमे अग्नौ (ला०श्रौ०सू० ऽग्नौ)। वा०सं० ३८.१६; श०ब्रा० १४.२.२.४२; ला०श्रौ०सू० ५.७.६. प्रतीकः मधु हुतम्‌ का०श्रौ०सू० २६.६.२०. देखें-हुतं हविर्‌
मधु हे मध्व्‌ इदं मधु। हि०गृ०सू० १.२४.६१।