16 4.16

त्मना कृण्वन्तो अर्वतः। सा०वे० २.१८१३ देखें- ’तना‘ इत्यादि।
त्मना च दस्मवर्चसाम्‌। ऋ०वे० ८.९४.८३
त्मना च ये मघवानो जुनन्ति। ऋ०वे० ७.२०.१०२.
त्मना तना सनुयाम त्वोताः। ऋ०वे० १०.१४८.१४. देखें- तना त्मना।
त्मना देवेषु विविदे मितद्रुः। ऋ०वे० ७.७.१४.
त्मना पान्ति शश्वतः। ऋ०वे० ५.५२.२४.
त्मना रिरिच्रे अभ्रान्‌ न सूर्यः। ऋ०वे० १०.७७.३२.
त्मना वहन्तो दुरो व्य्‌ ऋण्वन्‌। ऋ०वे० १.६९.१०१.
त्मना शतिनं पुरुरूपम्‌ इषणि। ऋ०वे० २.२.९४.
त्मना समत्सु हिनोत यज्ञम्‌। ऋ०वे० ७.३४.६१.
त्मना सहस्रपोषिणम्‌। ऋ०वे० ८.१०३.४४; सा०वे० १.५८४.
त्मनास्य हविषो यज। मै०सं० १.२.१५: २५.८; ३.९.७: १२६.१०. देखें-अस्य हविषस्‌ त्मना।
त्मने तोकाय तनयाय मृड। ऋ०वे० १.११४.६४.
त्मने तोकाय वरिवो दधन्तु। ऋ०वे० ७.६२.६२.
त्मन्या समञ्ञञ्‌ छमिता (मै०सं० श०) न देवः। वा०सं० २०.४५२; मै०सं० ३.११.१२: १४०.१४; का०सं० ३८.६२. देखें- ’आत्मन्य्‌ आ‘ इत्यादि।
त्यं सुतृप्तं विदित्वैव। तै०आ० १.१०.३१.
त्यं सु मेषं महया स्वर्विदम्‌। ऋ०वे० १.५२.११; सा०वे० १.३३७१; ऐ०ब्रा० ५.१६.१७; कौ०ब्रा० २५.३; २६.९. प्रतीकः त्यं सु मेषम्‌। आप०श्रौ०सू०
८.६.६; शा०श्रौ०सू० ९.८.३; १०.९.१२; ११.१३.२०.
त्यं ह्य्‌ अग्ने अग्निना। का०सं० १५.१२१. देखें- त्वं ह्य्‌ इत्यादि।
त्यं चिच्‌ चमसम्‌ असुरस्य भक्षणम्‌। ऋ०वे० १.११०.३३
त्यं चिच्‌ छर्धन्तं तविषीयमाणम्‌। ऋ०वे० २.३०.८३
त्यं चित्‌ पर्वतं गिरिम्‌। ऋ०वे० ८.६४.५१.
त्यं चिद्‌ अत्रिम्‌ ऋतजुरम्‌। ऋ०वे० १०.१४३.११. प्रतीकः त्यम्‌ चिद्‌ अत्रिम्‌। आ०श्रौ०सू० ४.१५.२. तुल०- बृहदा० ८.५५.
त्यं चिद्‌ अर्णं मधुपं शयानम्‌। ऋ०वे० ५.३२.८१.
त्यं चिद्‌ अश्वं न वाजिनम्‌। ऋ०वे० १०.१४३.२१. प्रतीकः त्यं चिद्‌ अश्वम्‌। शा०गृ०सू० १.१५.११.
त्यं चिद्‌ अस्य क्रतुभिर्‌ निषत्तम्‌। ऋ०वे० ५.३२.५१.
त्यं चिद्‌ इत्था कत्पयं शयानम्‌। ऋ०वे० ५.३२.६१; नि० ६.३.
त्यं चिद्‌ एषां स्वधया मदन्तम्‌। ऋ०वे० ५.३२.४१.
त्यं चिद्‌ घा दीर्घं पृथुम्‌। ऋ०वे० १.३७.१११.
त्यम्‌ नु मारुतं गणम्‌। ऋ०वे० ८.९४.१२१.
त्यम्‌ उ वः सत्रासाहम्‌। ऋ०वे० ८.९२.७१; सा०वे० १.१७०१; २.९९२१; ऐ०ब्रा० ५.५.४; कौ०ब्रा० २२.८; आप०श्रौ०सू० ६.४.१०; ८.८.२; ९.११.२१;
शा०श्रौ०सू० १०.५.२०; १५.८.८. प्रतीकः त्यम्‌ उ वः। शा०श्रौ०सू० ९.७.३
त्यम्‌ उ वो अप्रहणम्‌। ऋ०वे० ६.४४.४१; सा०वे० ३५.७१; ऐ० ब्रा० ५.४.१०; का०ब्रा० २३.२; आ०श्रौ०सू० ७.११.२२; शा०श्रौ०सू० १०.६.१४;
शा०गृ०सू० ६.४.४
त्यम्‌ ऊ षु गृणता नरः। नि० ७.२३ (ओथ के संस्करण में दुर्ग पृ० १००).
त्यम्‌ ऊ षु वाजिनं देवजूतम्‌। ऋ०वे० १०.१७८.११; अ०वे० ७.८५.११; सा०वे० १.३३२१; ऐ०ब्रा० ४.२०.२२; २९.१६; ३१.१४; ५.१.२२; ४.२३; ७.९. १२.१८; १६.२९; १८.२५; २०.२१; कौ०ब्रा० २५.८; ष०वि०ब्रा० ५.१; अद्‌०ब्रा० १; ऐ०आ० ५.३.२८; आ०श्रौ०सू० ७.१.१३; नि० १०.२८१ प्रतीकः
त्यम्‌ अ षु। शा०श्रौ०सू० ११.१४.२८; १२.११.१२; कौशि०सू० ५९.१४; ऋ० वि० ४.२३.२; सा०वि०ब्रा० २.१.५; ३.९.३. तुल०- बृहदा० ८.७७. तार्क्ष्य मंत्र की तरह निर्देशित। ऐ०आ० १.५.२.८; आप०श्रौ०सू० ८.६.१४; १२.२०; ९.१.१५; शा०श्रौ०सू० ११.१४.२८; १२.११.१२; ला०श्रौ०सू० १.६.१९.
त्यस्य चिन्‌ महतो निर्‌ मृगस्य। ऋ०वे० ५.३२.३१.
त्यागाश्‌ च तपसा सह। मा०श्रौ०सू० २.१३.६२. देखें- कीर्तिश्‌ च मणिना.
त्यागेनैके अमृतत्वम्‌ आनशुः। तै०आ० १०.१०.३२; महाना० उप० १०.५२.
त्यान्‌ नु क्षत्रियाँ (मै०सं० क्षत्रियं) अव। ऋ०वे० ८.६७.११; तै०सं० २.१.११.५१; मै०सं० ४.१२.११: १७७.५. प्रतीकः त्यान्‌ नु क्षत्रियान्‌। शा०श्रौ०सू० ९.२४.३; मा०श्रौ०सू० ५.१.८.१६; त्यान्‌ नु। ऋ० वि० २.३४.२. तुल०- बृहदा० ६.८७.
त्यान्‌ नु पूतदक्षसः। ऋ०वे० ८.९४.१०१.
त्यान्‌ नु ये वि रोदसी। ऋ०वे० ८.९४.१११.
त्या न्व्‌ अश्विना हुवे। ऋ०वे० ८.१०.३१.
त्रदं वाजस्य गोमतः। ऋ०वे० ८.४५.२८२; सा०वे० १.२०४२.
त्रय आहावास्‌ त्रेधा हविष्‌ कृतम्‌। ऋ०वे० १.३४.८२.
त्रय इन्द्रस्य सोमाः। ऋ०वे० ८.२.७१; ऐ०ब्रा० ५.१.१३; १२.७; २०.१०; कौ०ब्रा० २०.४; आ०श्रौ०सू० ७.१०.८; ८.१.१४; शा०श्रौ०सू० १०.४.६.
त्रय एनां महिमानः सचन्ते (शा०गृ०सू० सचन्ताम्‌)। तै०सं० ४.३.११.१४; मै०सं० २.१३.१०४: १६०.२; का०सं० ३९.१०४; शा०गृ०सू० ३.१२.३४;
आ०मं०पा० २.२०.३०४. देखें- महान्तो अस्यां।
त्रयः कृण्वन्ति भुवनेषु रेतः। ऋ०वे० ७.३३.७१; जै०ब्रा० २.२३६ (२४१)१.
त्रयः केशिन ऋतुथा वि चक्षते। ऋ०वे० १.१६४.४४१; अ०वे० ९.१०.२६१; नि० १२.२७१. तुल०- बृहदा० १.९५.
त्रयः कोशास उपसेचनासः। ऋ०वे० ७.१०४.४३
त्रयः कोशास श्चोतन्ति। ऋ०वे० ८.२.८१.
त्रयः पन्थानस्‌ सुकृता देवयाना, अक्षय्यः पदयक्ष्मिश्‌ च, ते विद्वांसोऽभिवहन्ति ब्राह्मणं, यत्र मृत्युर्‌ भवत्य्‌ अन्नम्‌ अस्य। जै०ब्रा० २.७३१२३४
(तृतीयांश).
त्रयः पवयो मधुवाहने रथे। ऋ०वे० १.३४.२१.
त्रयः पृश्नयः सर्वदेवत्याः। तै०सं० ५.६.२०.१; का०सं० अश्व० ९.१०.
त्रयः पोषास्‌ त्रिवृति श्रयन्ताम्‌। अ०वे० ५.२८.३१.
त्रयश्‌ च त्रिंशच्‌ च। का०सं० ३५.६; शा०श्रौ०सू० ८.२१.१.
त्रयश्‌ च त्री च शता (का०सं० शता च)। का०सं० ३५.६; शा०श्रौ०सू० ८.२१.१.
त्रयश्‌ च त्री च सहस्रा। का०सं० ३५.६; शा०श्रौ०सू० ८.२१.१.
त्रय स्कम्भास स्तभितास आरभे। ऋ०वे० १.३४.२३
त्रयस्‌ तपन्ति पृथिवीम्‌ अनूपाः। ऋ०वे० १०.२७.२३३; नि० २.२२३
त्रयस्‌ तस्थुर्‌ वृषभासस्‌ तिसृणाम्‌। ऋ०वे० ५.६९.२३
त्रयस्त्रिंशं शतं (ऐ०ब्रा० ०शच्‌ छतं) राजा। ऐ०ब्रा० ८.२३.६१; शत०ब्रा० १३.५.४.१२१.
त्रयस्त्रिंशच्‌ च वाजिनि। अ०वे० १९.४७.४४.
त्रयस्त्रिंशतम्‌ आ वह। ऋ०वे० १.४५.२४; कौ०ब्रा० २०.४.
त्रयस्त्रिंशतास्तुवत। वा०सं० १४.३१; तै०सं० ४.३.१०.३; मै०सं० २.८.६: १११.१; का०सं० १७.५; शत०ब्रा० ८.४.३.१९.
त्रयस्त्रिंशत्‌ तन्तवो ये वितत्निरे (मै०सं० यं वितन्वते; का०सं० । आ०श्रौ०सू० यान्‌ वितन्वते)। तै०सं० १.५.१०.४१; मै०सं० १.७.११: १०९.१;
१.८.९१: १३०.७; का०सं० ३४.१९१; आ०श्रौ०सू० ३.१४.१०१; शा०श्रौ०सू० १३.१२.१३१. प्रतीकः त्रयस्त्रिंशत्‌ तन्तवः। आप०श्रौ०सू० ९.८.१; १०.१४; १३.१०; २१.१७.११ (तृतीयांश); मा०श्रौ०सू० ३.४.९;-३.५.६; हि०गृ०सू० १.२६.१०; त्रयस्त्रिंशत्‌। का०सं० ३५.२; आप०श्रौ०सू० १४.१६.१; १७.१; २८.३ देखें- चतुस्त्रिंशत्‌.
त्रयस्त्रिंशद्‌ देवतास्‌ तान्‌ सचन्ते। अ०वे० १२.३.१६३
त्रयस्त्रिंशद्‌ देवतास्‌ त्रीणि च वीर्याणि। अ०वे० १९.२७.१०१.
त्रयस्त्रिंशद्‌ यानि च वीर्याणि। अ०वे० १९.३७.१३
त्रयस्त्रिंशद्‌ वीर्याणि। का०सं० ४०.३३
त्रयस्त्रिंशं ते अग्ने प्रतिष्ठानं तन्‌ मे अग्ने प्रतिष्ठानम्‌। का०सं० ३९.२; आप०श्रौ०सू० १६.३३.५.
त्रयस्त्रिंशं ते अग्ने प्रतिष्ठानं तेन माभि पाहि। का०सं० ३९.२.
त्रयस्त्रिंशन्‌ नितानाः। अ०वे० ६.१३९.१४.
त्रयस्त्रिंश (मै०सं० ०शः; का०सं० ०शस्‌) स्तोमः। वा०सं० १४.२६; तै०सं० ४.३.९.२; मै०सं० २.८.५:। का०सं० १७.४; शत०ब्रा० ८.४.२.१२.
त्रयस्त्रिंशासः स्वर्‌ आनशानाः। अ०वे० १९.५६.३४.
त्रयस्त्रिंशाः सुराधसः। वा०सं० २०.११२; मै०सं० ३.११.८२: १५१.७; का०सं० ३८.४२; शत०ब्रा० १२.८.३.२९; तै०ब्रा० २.६.५.७२; हि०गृ०सू०
२.१७.४२.
त्रयस्त्रिंशेन जगती। अ०वे० ८.९.२०३
त्रयस्त्रिंशेन सवनं तृतीयम्‌। गो०ब्रा० १.५.२३४.
त्रयस्त्रिंशेऽमृतं स्तुतम्‌ (वा०सं० ऽमृता स्तुतः)। वा०सं० २१.२८२; मै०सं० ३.११.१२२: १५९.२२; का०सं० ३८.११२; तै०ब्रा० २.६.१९.२२.
त्रयस्त्रिंशोऽसि तन्तूनाम्‌। तै०ब्रा० ३.७.४.१२१; आप०श्रौ०सू० १.१२.८१.
त्रयस्‌ त्रिधातवोऽपसः। वा०सं० २१.३७२; २८..८२; मै०सं० ३.११.२२: १४२.८; तै०ब्रा० २.६.७.४२; ११.६२.
त्रयस्‌ त्रिभिर्‌ उत्सिता येभिर्‌ आसन्‌। अ०वे० ६.११२.२२.
त्रयः सुपर्णा उपरस्य मायू। अ०वे० १८.४.४१.
त्रयः सुपर्णास्‌ त्रिवृता यद्‌ आयन्‌। अ०वे० ५.२८.८१.
त्रयाँ छक्रो वि मिमीते अध्वनः। अ०वे० ४.११.२२.
त्रया देवा एकादश। वा०सं० २०.१११; मै०सं० ३.११.८१: १५१.७; शत०ब्रा० १२.८.३.२८,२९; हि०गृ०सू० २.१७.४१. प्रतीकः त्रया देवाः।
का०श्रौ०सू० १९.५.८; ७.४; आप०श्रौ०सू० १९.१०.२. देखें- त्रयो देवा।
त्रयीः षड्‌ उर्वीर्‌ उरु नस्‌ कृणोत। का०सं० ४०.१०१. देखें- नीचे देवीः षड्‌।
त्रयो घर्मा अनु रेत आगुः। अ०वे० ८.९.१३२. देखें-अगला एक छो़डकर।
त्रयो घर्मास उषसं सचन्ते। ऋ०वे० ७.३३.७३; जै०ब्रा० २.२३६ (२४१)३
त्रयो घर्मासो अनु ज्योतिषागुः (मै०सं०। का०सं० रेतसागुः)। तै०सं० ४.३.११.१२; मै०सं० २.१३.१०२: १६०.५; का०सं० ३९.१०२; आ०मं०पा०
२.२०.३२२. देखें- पूर्व का एक छो़डकर।
त्रयोदश च मे पञ्चदश च मे। वा०सं० १८.२४; तै०सं० ४.७.११.१.
त्रयोदशभिर्‌ अस्तुवत। वा०सं० १४.२९; तै०सं० ४.३.१०.१; मै०सं० २.८.६: ११०.११; का०सं० १७.५; शत०ब्रा० ८.४.३.९.
त्रयोदश भौवनाः पञ्च मानवाः। अ०वे० ३.२१.५२.
त्रयोदशभ्यः स्वाहा। तै०सं० ७.२.११.१; १२.१; १४.१.
त्रयोदशा मासं यो निर्मिमीते। अ०वे० १३.३.८२.
त्रयोदशर्चेभ्यः स्वाहा। अ०वे० १९.२३.१०.
त्रयोदशाश्‌ चतुर्दशेषु श्रयध्वम्‌। तै०ब्रा० ३.११.२.२.
त्रयोदशेन द्वादशोपमासः। जै०ब्रा० १.५०२.
त्रयोदशो मास इन्द्रस्य गृहः। अ०वे० ५.६.४१
त्रयोदश्यां समाहितः। वि०स्मृ० ७८.५२४.
त्रयो दासा आञ्ञनस्य। अ०वे० ४.९.८१.
त्रयो देवा एकादश। का०सं० ३८.४१; तै०ब्रा० २.६.५.७१; गो०ब्रा० २.५.७. देखें- त्रया देवा।
त्रयोऽनड्‌वाहः सिनीवाल्यैः। तै०सं० ५.६१८.१; का०सं० अश्व० ९.८.
त्रयो मम तिस्रस्‌ तस्य योऽस्मान्‌ द्वेष्टि यं च वयं द्विष्मः। शत०ब्रा० १.५.४.१४. प्रतीकः त्रयो मम तिस्रस्‌ तस्य। आप०श्रौ०सू० ४.९.८.
त्रयो राजन्त्य्‌ असुरस्य वीराः। ऋ०वे० ३.५६.८२.
त्रयो राज्ञ आयवसस्य जिष्णोः। ऋ०वे० १.१२२.१५२.
त्रयो लोकाः प्रकम्पिताः। ऋ० खि० १.१९१.३२.
त्रयो लोकाः संमिता ब्राह्मणेन। अ०वे० १२.३.२०१. प्रतीकः त्रयो लोकाः। कौशि०सू० ६१.२७.
त्रयोऽवरपरं श्रिताः। अ०वे० ११.३.२०२.
त्रयो वरा यतमांस्‌ त्वं वृणीषे। अ०वे० ११.१.१०३ प्रतीकः त्रयो वराः। कौशि०सू० ६१.१५.
त्रयोविंशतिश्‌ च मे पञ्चविंशतिश्‌ च मे। वा०सं० १८.२४.
त्रयोविंशत्यास्तुवत। वा०सं० १४.३०; तै०सं० ४.३.१०.२; मै०सं० २.८.६: ११०.१५; का०सं० १७.५; शत०ब्रा० ८.४.३.१४.
त्रयोविंशाश्‌ चतुर्विंशेषु श्रयध्वम्‌। तै०ब्रा० ३.११.२.३.
त्रयो वेदोऽसि। ऐ०आ० ५.३.२.४.
त्रय्यै विद्यायै यशोऽसि। आ०मं०पा० २.१०.१ (आप०गृ०सू० ५.१३.१३).
त्रसदस्युर्‌ वधूनाम्‌। ऋ०वे० ८.१९.३६२.
त्रसदस्योर्‌ हिरणिनो रराणाः। ऋ०वे० ५.३३.८२.
त्राणम्‌ असि। आ०मं०पा० २.१७.३ (आप०गृ०सू० ७.१८.७).
त्राता तोकस्य तनये गवाम्‌ असि। ऋ०वे० १.३१.१२३; वा०सं० ३४.१३३
त्राता न इन्द्र एनसो महश्‌ चित्‌। ऋ०वे० ७.२०.१४; का०सं० १७.१८४.
त्राता नो बोधि ददृशान आपिः। ऋ०वे० ४.१७.१७१.
त्रातारं त्वा तनूनां हवामहे। ऋ०वे० २.२३.८१.
त्रातारम्‌ इन्द्रम्‌ अकृणोर्‌ अवध्यम्‌ (वा०सं०का० अयुध्यम्‌)। वा०सं० ८.४६२; १७.२४२; वा०सं०का०८.२.९२; तै०सं० ४.६.२.६२; मै०सं० २.१०.२२:
१३३.१४; का०सं० १८.२२; शत०ब्रा० ४.६.४.६२.
त्रातारम्‌ इन्द्रम्‌ अवितारम्‌ इन्द्रम्‌। ऋ०वे० ६.४७.१११; अ०वे० ७.८६.११; सा०वे० १.३३३१; वा०सं० २०.५०१; तै०सं० १.६.१२.५१; मै०सं०
४.९.२७१: १३९.१७; ४.१२.३१: १८२.१७; का०सं० १७.१८१; आप०श्रौ०सू० २.१०.४; ६.९.५; महाना० उप० २०.३१. प्रतीकः त्रात्रारम्‌ इन्द्रम्‌। मा०श्रौ०सू० १.११.६; २.१५.६; सा०वि०ब्रा० १.३.९; २.१.५; वृ०हा०सं० ८.३८; बृ०पा०सं० ९.१२४,२१५; त्रातारम्‌। मा०श्रौ०सू० ८.१३; –११.७.१; कौशि०सू० ५९.१४; १४०.६.
त्रातारो देवा अधि वोचता नः। ऋ०वे० ८.४८.१४१.
त्रातारो भूत पृतनास्व्‌ अर्यः। ऋ०वे० ७.५६.२२४; का०सं० ८.१७४.
त्रातारो विप्रस्य मावतः। ऋ०वे० १.१२९.१११
त्रातॄन्‌ देवान्‌ सवितारं भगं च। ऋ०वे० ६.५०.१४.
त्राध्वं कर्ताद्‌ अवपदो यजत्राः। ऋ०वे० २.२९.६४; वा०सं० ३३.५१४; मै०सं० ४.१२.६४: १९४.६.
त्राध्वं नो देवा निजुरो वृकस्य। ऋ०वे० २.२९.६३; वा०सं० ३३.५१३; मै०सं० ४.१२.६३ १९४.६.
त्रायतां मरुतां गणः। ऋ०वे० १०.१३७.५२. देखें- त्रायन्तां मरुतां।
त्रायध्वं नो अघविषाभ्यो वधात्‌। अ०वे० ६.९३.३१.
त्रायध्वं नो दुरेवाया अभिह्रुतः। ऋ०वे० १०.६३.११२.
त्रायन्तां विश्वा भूतानि। ऋ०वे० १०.१३७.५३; अ०वे० ४.१३.४३
त्रायन्ताम्‌ अस्मिन्‌ ग्रामे। अ०वे० ८.७.११३
त्रायन्ताम्‌ इमं देवाः। अ०वे० ४.१३.४१. देखें- त्रायन्ताम्‌ इह।
त्रायन्ताम्‌ इमं पुरुषम्‌। अ०वे० ८.७.२१.
त्रायन्ताम्‌ इह देवाः। ऋ०वे० १०.१३७.५१. तुल०- बृहदा० ८.५०. देखें- त्रायन्ताम्‌ इमं देवाः।
त्रायन्तां मरुतां गणाः। अ०वे० ४.१३.४२. देखें- त्रायतां मरुतां।
त्रायमाणां सहमानां सहस्वतीम्‌। अ०वे० ८.२.६३
त्रायमाणे द्विपाच्‌ च सर्वं नः। अ०वे० ६.१०७.१२.
त्रायमाणे विश्वजिते मा परि देहि। अ०वे० ६.१०७.२.
त्रायमाणोऽभिशस्तिपाः। अ०वे० ८.७.१४२.
त्रायसे पुरुषं त्वम्‌। अ०वे० ५.५.२२.
त्रायस्व नोऽवृकेभिर्‌ वरूथैः। ऋ०वे० ७.१९.७३; अ०वे० २०.३७.७३; तै०सं० १.६.१२.६३; मै०सं० ४.१२.३३: १८३.३.
त्रास्वोत नस्‌ तन्वो अप्रयुछन्‌। ऋ०वे० १०.७.७४; का०सं० २.१५४. तुल०- रक्षोत नस।
त्राहि मां विषसर्पतः। ऋ० खि० १.१९१.१०४.
त्रिः पार्थिवानि त्रैर्‌ उ दत्तम्‌ अद्‌भ्यः। ऋ०वे० १.३४.६२
त्रिः त्रि पृक्षो अस्मे अक्षरेव पिन्वतम्‌। ऋ०वे० १.३४.४४.
त्रिः प्रच्यावयतात्‌। शत०ब्रा० ३.८.३.३; का०श्रौ०सू० ६.८.१.
त्रिः प्रच्युतस्य हृदयम्‌ उत्तमं कुरुतात्‌। शत०ब्रा० ३.८.३.३; का०श्रौ०सू० ६.८.१.
त्रिंशच्‌ च देवा नव चासपर्यन्‌। ऋ०वे० ३.९.९२; १०.५२.६२; वा०सं० ३३.७२; तै०ब्रा० २.७.१२.३२.
त्रिंशच्छतं वर्मिण इन्द्र साकम्‌। ऋ०वे० ६.२७.६१.
त्रिंशति त्रयः परो ये। पं०वि०ब्रा० २४.१.९१. देखें- ये त्रिंशति
त्रिंशते स्वाहा। तै०सं० ७.२.१७.१; का०सं० अश्व० २.१,३,६,७.
त्रिंशत्‌ त्रयश्‌ च गणिनो रुजन्तः। तै०सं० १.४.११.११. प्रतीकः त्रिंशत्‌ त्रयश्‌ च। आप०श्रौ०सू० १२.१५.५.
त्रिंशत्‌ पदा न्यक्रमीत्‌। ऋ०वे० ६.५९.६४.। सा०वे० १.२८१४; वा०सं० ३३.९३४.
त्रिंशत्‌ स्वसार (मै०सं० ०रा) उपयन्ति निष्कृतम्‌। तै०सं० ४.३.११.२१; मै०सं० २.१३.१०१: १६१.७; का०सं० ३९.१०१; पा०गृ०सू० ३.३.५१.
त्रिंशद्‌ अस्या इत्यादि। देखें- त्रिंशद्‌ यस्या।
त्रिंशद्‌ धाम (मै०सं०। मा०श्रौ०सू० धामा) वि राजति। ऋ०वे० १०.१८९.३१; अ०वे० ६.३१.३१; २०.४८.६१; सा०वे० २.७२८१; आ०सं० ५.६१;
वा०सं० ३.८१; तै०सं० १.५.३.११; मै०सं० १.६.११: ८५.११; का०सं० ७.१३१; शत०ब्रा० २.१.४.२९१. प्रतीकः त्रिंशद्‌ धामा। मा०श्रौ०सू० १.५.२.२०. त्रिंशद्‌ यस्या (तै०ब्रा० अस्या) जघनं योजनानि। मै०सं० ३.८.४३: ९७.२; का०सं० ८.१७३; तै०ब्रा० २.४.२.७३
त्रिंणा एकत्रिंशेषु श्रयध्वम्‌। तै०ब्रा० ३.११.२.४.
त्रिंशिनो मासाः। तै०सं० ७.५.२०.१; का०सं० अश्व० ५.१७.
त्रिककुच्‌ छन्दः। तै०सं० ४.३.१२.२. देखें- त्रिककुप्‌ इत्यादि।
त्रिककुन्‌ नाम ते पिता। अ०वे० ४.९.८४.
त्रिककुप्‌ छन्दः। वा०सं० १५.४; मै०सं० २.८.७: १११.१४; का०सं० १७.६; शत०ब्रा० ८.५.२.४. देखें-त्रिककुच्‌ इत्यादि।
त्रिकद्रुकेभिः पतति (अ०वे० पवते)। ऋ०वे० १०.१४.१६१; अ०वे० १८.२.६१; का०सं० ४०.१११; तै०आ० ६.५.३१; आप०श्रौ०सू० १७.२१.८१.
त्रिकद्रुकेषु चेतनम्‌। ऋ०वे० ८.१३.१८१; ९२.२११; अ०वे० २०.११०.३१; सा०वे० २.७४१.
त्रिकद्रुकेषु पाहि सोमम्‌ इन्द्र। ऋ०वे० २.११.१७२.
त्रिकद्रुकेषु महिषो यवाशिरं तुविशुष्मः। ऋ०वे० २.२२.११; अ०वे० २०.९५.११; सा०वे० १.४५७१; २.८३६१; कौ०ब्रा० २७.२; शा०श्रौ०सू० १५.२.१;
तै०ब्रा० २.५.८.९१. प्रतीकः त्रिकद्रुकेषु महिषो यवाशिरम्‌। ऐ०ब्रा० ४.३.५; ऐ०आ० ५.१.१.७; आप०श्रौ०सू० ६.२.६; ८.१२.१६; १०.१०.४; १०.१०.४; त्रिकद्रुकेषु महिषः। शा०श्रौ०सू० १२.४.२३; वैता०सू० ३४.१९; त्रिकद्रुकेषु। सा०वि०ब्रा० १.७.२. निर्देशित जैसे अस्‌ त्रिकद्रुकीया (जाँचें- ऋक्‌)। शा०श्रौ०सू० १०.१३.७.
त्रिकद्रुकेष्व्‌ अपिबत्‌ सुतस्य। ऋ०वे० १.३२.३२; २.१५.१३; अ०वे० २.५.७२; तै०ब्रा० २.५.४.२२.
त्रिचक्रेण वहतुं सूर्यायाः। ऋ०वे० १०.८५.१४२; अ०वे० १४.१.१४२.
त्रिचक्रेण संसदम्‌ इछमानौ। तै०सं० ४.७.१५.४२; मै०सं० ३.१६.५२: १९१.८; का०सं० २२.१५२.
त्रिचक्रेण सुवृता यातम्‌ अर्वाक्‌। ऋ०वे० १.११८.२४; का०सं० १७.१८२.
त्रिणवत्रयस्त्रिंशाभ्यां शाक्वररैवते। वा०सं० १३.५८; तै०सं० ४.३.२.३; मै०सं० २.१७.१९: १०४.१४; का०सं० १६.१९; शत०ब्रा० ८.१.२.८.
त्रिणवत्रयस्त्रिंशाभ्यो नमः। । का०सं० अश्व० ११.५.
त्रिणवत्रयस्त्रिंशो त्वा स्तोमो पृथिव्यां श्रयताम्‌। वा०सं० १५.१४; तै०सं० ४.४.२.३; मै०सं० २.८.९: १४४.८; का०सं० १७.८; शत०ब्रा० ८.६.१.९.
त्रिणवत्रयस्त्रिंशौ स्तोमौ। वा०सं० १०.१४; तै०सं० १.८.१३.२; मै०सं० २.६.१०: ७०.२; का०सं० १५.७; शत०ब्रा० ५.४.१.७.
त्रिणव (मै०सं० ०वः; का०सं० ०वस्‌)। स्तोमः (का०सं० ३९.७, स्तोमस्‌ त्रयस्त्रिंशवर्तनिः वा०सं० १४.२५; तै०सं० ४.३.३.२; ९.१; मै०सं०
२.७.२०: १०५.१८; २.८.५: १०९.१४; का०सं० १७.४; ३९.७; शत०ब्रा० ८.४.२.९.
त्रिणवे मरुतः स्तुताः (मै०सं०। का०सं० स्तुतम्‌)। वा०सं० २१.२७२; मै०सं० ३.११.१२२: १५९.९; का०सं० ३८.११२. देखें- मरुतस्‌ त्रिणवे।
त्रिणवौ ते अग्ने अष्ठीवन्तो ताभ्यां माभि पाहि। का०सं० ३९.२.
त्रिणवौ ते अग्ने अष्ठीवन्तौ तो मे अग्ने अष्ठीवन्तौ। का०सं० ३९.२; आप०श्रौ०सू० १६.३३.५.
त्रित ऋभुक्षाः सविता चनो दधे। ऋ०वे० २.३१.६३
त्रित एतन्‌ मनुष्येषु मामृजे। तै०ब्रा० ३.७.१२.५२. देखें- तृत एनं।
त्रितः कूपेऽवहितः। ऋ०वे० १.१०५.१७१.
त्रितं वातम्‌ उषसम्‌ अक्तुम्‌ अश्विना। ऋ०वे० १०.६४.३४.
त्रितं जराय जुरताम्‌ अदाभ्याः। ऋ०वे० २.३४.१०४.
त्रितं जूती सपर्यत। ऋ०वे० ८.४१.६३
त्रितं नशन्त प्र शिषन्त इष्टये। ऋ०वे० १०.११५.४४.
त्रितस्‌ तद्‌ वेदाप्त्यः। ऋ०वे० १.१०५.९३
त्रितस्य नाम जनयन्‌ मधु क्षरद्‌ (सा०वे० क्षरन्‌)। ऋ०वे० ९.८६.२०३; सा०वे० २.१७२३
त्रिताय गा अजनयम्‌ अहेर्‌ अधि। ऋ०वे० १०.४८.२२.
त्रिताय च द्विताय च। ऋ०वे० ८.४७.१६३
त्रिताय तद्‌ विभावरि। ऋ०वे० ८.४७.१४३
त्रिताय त्वा (तै०सं० । का०सं० । मा०श्रौ०सू० स्वाहा)। वा०सं० १.२३; तै०सं० १.१.८.१; का०सं० १.८; शत०ब्रा० १.२.३.५; का०श्रौ०सू०
२.५.२६; मा०श्रौ०सू० १.२.४.३.
त्रिते तद्‌ विश्वम्‌ आप्त्ये। ऋ०वे० ८.४७.१३३
त्रिते दुष्वप्न्यं सर्वम्‌। ऋ०वे० ८.४७.१५३
त्रिते देवा अमृजतैतद्‌ एनः। तै०ब्रा० ३.७.१२.५१. देखें- तृते इत्यादि।
त्रितेषु विन्दद्‌ अमृतं निगूढम्‌। ऋ०वे० ६.४४.२३४.
त्रिते स्वप्नम्‌ अदधुर्‌ आप्त्ये नरः। अ०वे० १९.५६.४३
त्रितो दिवः सजोषा वातो अग्निः। ऋ०वे० ५.४१.४२.
त्रितो धर्ता दाधार त्रीणि। अ०वे० ५.१.१४.
त्रितो नपातम्‌ अपां सुवृक्ति। ऋ०वे० ५.४१.१०२.
त्रितो न यान्‌ पञ्च होतॄन्‌ अभिष्टये। ऋ०वे० २.३४.१४३
त्रितो बिभर्ति वरुणं समुद्रे। ऋ०वे० ९.९५.४४.
त्रिधातवः परमा अस्य गावः। ऋ०वे० ५.४७.४३
त्रिधातु गा अधि जयासि गोषु। ऋ०वे० ६.३५.२३
त्रिधातुना पतथो विर्‌ न पर्णैः। ऋ०वे० १.१८३.१४.
त्रिधातुना शर्मणा पातम्‌ अस्मान्‌। ऋ०वे० ८.४०.१२३
त्रिधातुभिर्‌ अरुषीभिर्‌ वयो दधे। ऋ०वे० ९.१११.२६; सा०वे० २.९४२६.
त्रिधातु मधु क्रियते सुकर्मभिः। ऋ०वे० ९.७०.८४.
त्रिधातुम्‌ उत्तमे पदे। ऋ०वे० ८.५१ (भाग० ३).४२.
त्रिधातु यद्‌ वरूथ्यम्‌। ऋ०वे० ८.४७.१०३
त्रिधातुर्‌ अर्को रजसो विमानः। आ०सं० ३.१२३ देखें- अर्कस्‌ त्रिधातू।
त्रिधातु राय आ सुवा वसूनि। ऋ०वे० ३.५६.६३
त्रिधातु वारणं मधु। ऋ०वे० ९.१.८३ देखें- त्रैधातु सारघं।
त्रिधातु शर्म वहतं शुभस्‌ पती। ऋ०वे० १.३४.६४.
त्रिधातुशृङ्गो वृषभो वयोधाः। ऋ०वे० ५.४३.१३२.
त्रिधातु सारघं मधु। जै०ब्रा० २.३९१ (३.२६)३ देखें- त्रिधातु वारणं।
त्रिधातूनि दाशुषे यछताधि। ऋ०वे० १.८५.१२२; तै०सं० १.५.११.५२; मै०सं० ४.१०.४२: १५३.३; का०सं० ८.१७२; तै०ब्रा० २.८.५.६२.
त्रिधात्व्‌ अस्य दंसना। ऋ०वे० ९.१०८.१२४.
त्रिधा बधो वृषभो रोरवीति। ऋ०वे० ४.५८.३३; वा०सं० १७.९१३; का०सं० ४०.७३; गो०ब्रा० १.२.१६३; तै०आ० १०.१०.२३; आप०श्रौ०सू० १७.४३;
महाना० उप० १०.१३; नि० १३.७३ देखें- ’त्रेधा‘ इत्यादि।
त्रिधा समक्तं नयतु प्रजानन्‌। ऋ०वे० २.३.१०३
त्रिधा ह श्यावम्‌ अश्विना विकस्तम्‌। ऋ०वे० १.११७.२४३
त्रिधा हितं पणिभिर्‌ गुह्यमानम्‌। ऋ०वे० ४.५८.४१; वा०सं० १७.९२१; का०सं० ४०.७१; तै०आ० १०.१०.३१; आप०श्रौ०सू० १७.१८.११; महाना०
उप० १०.२१.
त्रिनाके त्रिदिवे दिवः। ऋ०वे० ९.११३.९२.
त्रिनाभि चक्रम्‌ अजरम्‌ अनर्वम्‌। ऋ०वे० १.१६४.२३; अ०वे० ९.९.२३; १३.३.१८३; तै०आ० ३.११.९३; नि० ४.२७३
त्रिपञ्चशः क्रीडति व्रात एषाम्‌। ऋ०वे० १०.३४.८१.
त्रिपदाद्‌ धारयद्‌ देवः। तै०आ० १.८.३३
त्रिपदा या च षट्‌पदा (वा०सं० याश्‌ च षट्‌पदाः)। वा०सं० २३.३४२; तै०सं० ५.२.११.१२; मै०सं० ३.१२.२१२: १६७.५; का०सं० अश्व० १०.५२. त्रिपाजस्यो वृषभो विश्वरूपः। ऋ०वे० ३.५६.३१.
त्रिपाद्‌ अस्यामृतं दिवि। ऋ०वे० १०.९०.३४; अ०वे० १९.६.३४; आ०सं० ४.५४; वा०सं० ३१.३४; तै०आ० ३.१२.२४; छा०उप० ३.१२.६४.
त्रिपाद्‌ ऊर्ध्व उद्‌ ऐत्‌ पुरुषः। ऋ०वे० १०.९०.४१; आ०सं० ४.४१; वा०सं० ३१.४१; तै०आ० ३.१२.२१; देखें- त्रिभिः पद्‌भिर्‌।
त्रिपाद्‌ ब्रह्म पुरुरूपं वि तस्थे। अ०वे० ९.१०.१९३
त्रिबन्धुरेण इत्यादि। देखें- ’त्रैवन्धुरेण‘ इत्यादि।
त्रिबन्धुरो मनसा यातु युक्तः। तै०सं० २.८.७.७२. देखें- त्रिवन्धुरो इत्यादि।
त्रिबर्हिषि सदसि पिन्वते नॄन्‌। ऋ०वे० १.१८१.८२.
त्रिभिः काण्डैस्‌ त्रीन्‌ स्वर्गान्‌ अरुक्षत्‌। अ०वे० १२.३.४२४.
त्रिभिः पद्‌भिर्‌ द्याम्‌ अरोहत्‌। अ०वे० १९.६.२१. देखें- त्रिपाद्‌ ऊर्ध्व।
त्रिभिः पवित्रैर्‌ अपुपोद्‌ ध्य्‌ अर्कम्‌। ऋ०वे० ३.२६.८१.
त्रिभिर्‌ गुणेभिर्‌ आवृतम्‌। अ०वे० १०.८.४३२.
त्रिभिर्‌ देवैस्‌ त्रिंशता वज्रबाहुः। वा०सं० २०.३६३; मै०सं० ३.११.१३: १३९.१३; का०सं० ३८.६३; तै०ब्रा० २.६.८.१३
त्रिभिर्‌ व्रतैर्‌ अभि नो रक्षति त्मना। ऋ०वे० ४.५३.५४.
त्रिभिः शतैः सचमानाव्‌ अदिष्ट। ऋ०वे० ५.३६.६२.
त्रिभिष्‌ ट्‌वं देव सवितर्‌। ऋ०वे० ९.६७.२६१. देखें- बृहद्‌भिः सवितस।
त्रिभिः साप्तेभिर्‌ अवतं शुभस्‌ पती। ऋ०वे० ८.५९ (भाग० ११).५४.
त्रिभी रथैः शतपद्‌भिः षडश्वैः। ऋ०वे० १.११६.४४; तै०आ० १.१०.३४.
त्रिभ्यः शतेभ्यः स्वाहा। तै०सं० ७.२.१९.१; का०सं० अश्व० २.९.
त्रिभ्यः स्वाहा। तै०सं० ७.२.११.१; १२.१; १४.१; का०सं० अश्व० २.१,२, ४.
त्रिमूर्धानं सप्तरश्मिं गृणीषे। ऋ०वे० १.१४६.११; प्रतीकः त्रिमूर्धानम्‌। शा०श्रौ०सू० १४.५७.११.
त्रिमूर्धानं त्रिंसंदृशम्‌। मै०सं० ४.१२.५२: १९२.१२
त्रियविर्‌ इत्यादि तथा त्र्यविश्‌ इत्यादि। देखें- त्र्यओ।
त्रिर्‌ अग्निर्‌ बलभिद्‌ बलम्‌। मै०सं० ४.१२.५१: १९१.१३. प्रतीकः त्रैर्‌ अग्निर्‌ बलभित्‌। मा०श्रौ०सू० ५.२.५.१३.
त्रिर्‌ अद्य यज्ञं मधुना मिमिक्षतम्‌। ऋ०वे० १.३४.३२.
त्रिर्‌ अन्तरिक्षं सविता महित्वना। ऋ०वे० ४.५३.५१; कौ०ब्रा० २२.२.
त्रिरश्रिं हन्ति चतुरश्रिर्‌ उग्रः। ऋ०वे० १.१५२.२३
त्रिर्‌ अश्विना सिन्धुभिः सप्तमातृभिः। ऋ०वे० १.३४.८१.
त्रिर्‌ अस्मै सप्त धेनवो दुदुह्रे (सा०वे० स्विध्‌ दुदुह्रिरे)। ऋ०वे० ९.७०.११; सा०वे० १.५६०१; २.७७३१; सा०वि०ब्रा० ३.३.४.
त्रिर्‌ अस्य ता परमा सन्ति सत्या। ऋ०वे० ४.१.७१.
त्रिर्‌ अहन्‌ सत्यसवनः। शा०श्रौ०सू० ८.१८.२
त्रिर्‌ अह्नोः पवते वृषा। मै०सं० ४.१२.५१: १९१.१५. प्रतीकः त्रिर्‌ अह्नः। मा०श्रौ०सू० ५.२.५.१३.
त्रिर्‌ अह्नो नाम सूर्यस्य मन्वत। ऐ०ब्रा० १.२०.४४ (संदर्भ पृ० ४२१); आप०श्रौ०सू० ४.६.३४; शा०श्रौ०सू० ५.९.१६४.
त्रिर्‌ अह्नो भागं दधतीम्‌ अयातम्‌। ऋ०वे० १.११६.१९४.
त्रिरात्रं समिदाधानं भिक्षाचरणम्‌ अधःशय्यां गुरुशुश्रूषां देवकुलऽग्निहोत्रे चाकुर्वन वाग्यतोऽप्रमत्तोऽरण्ये कुलेऽग्निहोत्रे वोपवसस्व। शा०गृ०सू०
२.१२.६.
त्रिर्‌ आदित्येभ्यस्‌ परि। अ०वे० १९.३९.५२.
त्रिर्‌ आ दिवः सवितर्‌ वार्याणि। ऋ०वे० ३.५६.६१.
त्रिर्‌ आ दिवः सविता सोषवीति। ऋ०वे० ३.५६.७१.
त्रिर्‌ आ दिवो विदथे पत्यमानः (ऋ०वे० ३.५६.५४, ०नाः)। ऋ०वे० ३.५४.११२; ५६.५४.
त्रिर्‌ आ दिवो विदथे सन्तु देवाः। ऋ०वे० ३.५६.८४.
त्रिर्‌ आ साप्तानि सुन्वते। ऋ०वे० १.२०.७२; ऐ०ब्रा० ५.२१.१२.
त्रिर्‌ उत्तमा दूणशा रोचनानि। ऋ०वे० ३.५६.८१.
त्रिर्‌ उत्तराणि पप्रतुः। ऋ०वे० ८.४१.९३
त्रिर्‌ एकादशा इह मावत। तै०ब्रा० ३.७.५.१; आप०श्रौ०सू० ४.४.१.
त्रिर्‌ एकादशास्‌ त्रिस्‌ (का०सं० में छुटा हुआ।) त्रयस्त्रिंशाः। का०सं० ३८.१२; आप०श्रौ०सू० १६.१.३.
त्रिर्‌ जातो विश्वदेवेभ्यः। अ०वे० १९.३९.५३
त्रिर्‌ देवः पृथिवीम्‌ एष एताम्‌। ऋ०वे० ७.१००.३१; मै०सं० ४.१४.५१: २२१.९; तै०ब्रा० २.४.३.५१; आप०श्रौ०सू० १.६.१; ३.८.१. प्रतीकः त्रिर्‌
देवः। तै०ब्रा० २.५.५.४; ८.३.३.
त्रिर्‌ देवतात त्रिर्‌ उतावतं धियः। ऋ०वे० १.३४.५२.
त्रिर्‌ नक्तं याथस्‌ त्रिर्‌ व्‌ अश्विना दिवा। ऋ०वे० १.३४.२४.
त्रिर्‌ नान्द्यं वहतम्‌ अश्विना युवम्‌। ऋ०वे० १.३४.४३
त्रिर्‌ नो अश्विना दिव्यानि भेषजा। ऋ०वे० १.३४.६१.
त्रिर्‌ नो अश्विना यजता दिवेदिवे। ऋ०वे० १.३४.७१.
त्रिर्‌ नो रयिं वहतम्‌ अश्विना युवम्‌। ऋ०वे० १.३४.५१.
त्रिर्‌ भृगुभ्यो अङ्गिरोभ्यः। अ. वे. १९.३९.५१
त्रिर्‌ मानुषाः पर्य्‌ अश्वं नयन्ति। अ०वे० १९.१६२.४२; वा०सं० २५.२७२; तै०सं० ४.६.८.२२; मै०सं० ३.१६.१२: १८२.२; का०सं० अश्व० ६.४२.
त्रिर्‌ यद्‌ दिवः परि मुहूर्तम्‌ आगात्‌। ऋ०वे० ३.५३.८३; जै०उ०ब्रा० १.४४.६३,९.
त्रिर्‌ यातुधानः प्रसितिं त एतु। ऋ०वे० १०.८७.१११; अ०वे० ८.३.१११.
त्रिर्‌ वर्तिर्‌ यातं त्रिर्‌ अनुव्रते जने। ऋ०वे० १.३४.४१.
त्रिर्‌ वर्तिर्‌ यातम्‌ अश्विना। ऋ०वे० ८.३५.७४-९४.
त्रिर्‌ वसुभ्यो अवपथास्‌ त्री रुद्रेभ्यो अवपाथास्‌ त्रिर्‌ आदित्येभ्यो अवपथाः। का०सं० ३०.६. प्रतीकः त्रिर्‌ वसुभ्यो अवपथाः। का०सं० ३०.७. त्रिर्‌ वाजवतीर्‌ इषो अश्विना युवम्‌। ऋ०वे० १.३४.३३
त्रिवत्सं गां वयो दधत्‌। वा०सं० २८.२७६; तै०ब्रा० २.६.१७.२६. तुल०- त्रिवत्सो गोर्‌।
त्रिवत्सश्‌ च त्रिवत्सा च। मै०सं० २.११.६: १४३.१६. देखें- अगला।
त्रिवत्सश्‌ च मे त्रिवत्सा च मे। वा०सं० १८.२६; तै०सं० ४.७.१०.१; का०सं० १८.१२. देखें- पूर्व
त्रिवत्सा अनुष्टुभे। वा०सं० २४.१२; मै०सं० ३.१३.१७: १७२.१.
त्रिवत्सास्‌ तिस्रोऽङ्गिरसाम्‌। तै०सं० ५.६.१६.१; का०सं० अश्व० ९.६.
त्रिवत्सो गोर्‌ वयो दधुः। वा०सं० २१.१५४; मै०सं० ३.११.११४: १५८.५; का०सं० ३८.१०४; तै०ब्रा० २.६.१८.२४. तुल०- त्रिवत्सं.
त्रिवत्सो वयः। वा०सं० १४.१०; तै०सं० ४.३.३.२; ५.१; मै०सं० २.७.२०: १०५.९; २.८.२: १०८.१; का०सं० १७.२; ३९.७; शत०ब्रा० ८.२.४.१४. त्रिवन्धुरेण त्रिवृता। ऋ०वे० ८.८५.८१.
त्रिवन्धुरेण (का०सं० ०बन्धुरेण) त्रिवृता रथेन। ऋ०वे० १.११८.२१; का०सं० १७.१८१.
त्रिवन्धुरेण त्रिवृता सुपेशसा। ऋ०वे० १.४७.२१.
त्रिवन्धुरो मघवा विशसौभगः। ऋ०वे० १.१५७.३३; सा०वे० २.१११०३
त्रिवन्धुरो मनसा यातु युक्तः। ऋ०वे० ७.६९.२२; मै०सं० ४.१४.१०२: २२९.१३. देखें- त्रिबन्धुरो।
त्रिवन्धुरो वसुमाँ उस्रयामा। ऋ०वे० ७.७१.४२.
त्रिवन्धुरो वृषणा यस्‌ त्रिचक्रः। ऋ०वे० १.१८३.१२.
त्रिवन्धुरो वृषणा वातरंहाः। ऋ०वे० १.११८.१४.
त्रिवरूथं स्वस्तिमत्‌ (ऋ०वे० स्वस्तये)। ऋ०वे० ६.४६.९२; अ०वे० २०.८३.१२; सा०वे० १.२६६२; का०सं० ९.१९२.
त्रिवरूथं मरुतो यन्त नश्‌ छर्दिः। ऋ०वे० ८.१८.२१३
त्रिवरूथस्‌ त्रिबन्धुरः। वा०सं० २८.१९२; तै०ब्रा० २.६.१०.५२.
त्रिवरूथः सरस्वत्या। वा०सं० २१.५५२; मै०सं० ३.११.५२: १४७.१३; तै०ब्रा० २.६.१४.४२.
त्रिवरूथेन नहुषा शविष्ठ। ऋ०वे० ६.२६.७४.
त्रिवर्त ज्योतिः स्वभिष्ट्‌य्‌ अस्मे। ऋ०वे० ७.१०१.२४.
(ओं) त्रिविक्रमं तर्पयामि। बौ०ध०सू० २.५.९.१०.
त्रिविष्टपं त्रिदिवं नाकम्‌ उत्तमम्‌। गो०ब्रा० १.५.२५१.
त्रिविष्टिधातु प्रतिमाणम्‌ ओजसः। ऋ०वे० १.१०२.८१.
त्रिविष्ट्‌य्‌ एति प्रदिव उराणः। ऋ०वे० ४.६.४४.
त्रिवृतं स्तोमं त्रिवृत आप आहुः। अ०वे० १९.२७.३३
त्रिवृतं जिन्व। वैता०सू० २६.८; ला०श्रौ०सू० ५.११.३ (भाष्य). तुल०- अगला।
त्रिवृता त्रिवृते त्रिवृज्‌ जिन्व। मै०सं० २.८.८: ११२.१३; तुल०- पूर्व।
त्रिवृता स्तोमान्‌। तै०सं० ७.३.१४.१; का०सं० अश्व० ३.४.
त्रिवृते त्वा। वा०सं० १५.९; का०सं० १७.७; ३७.१७; पं०वि०ब्रा० १.१०.९; वैता०सू० २६.८; ला०श्रौ०सू० ५.११.३ (भाष्य) ।
त्रिवृते नमः। । का०सं० अश्व० ११.१.
त्रिवृतो रथंतरम्‌। वा०सं० १३.५४; तै०सं० ४.३.२.१; मै०सं० २.७.१९: १०४.१; का०सं० १९.१९; शत०ब्रा० ८.१.१.५.
त्रिवृत्‌ ते अग्ने शिरस्‌ तन्‌ मे अग्ने शिरः। का०सं० ३९.२; आप०श्रौ०सू० १६.३३.५.
त्रिवृत्‌ ते अग्ने शिरस्‌ तेन मा पाहि। का०सं० ३९.२; आप०श्रौ०सू० १६.३३.६.
त्रिवृत्‌ ते शिरः। वा०सं० १२.४; तै०सं० ४.१.१०.५; मै०सं० २.७.८: ८४.१६; ३.२.१: १५.४; का०सं० १६.८; शत०ब्रा० ६.७.२.६; मा०श्रौ०सू०
६.१.४; शा०गृ०सू० १.२२.१४.
त्रिवृत्‌ त्वा स्तोमः पृथिव्यां श्रयतु। वा०सं० १५.१०; तै०सं० ४.४.२.१; मै०सं० २.८.९:। का०सं० १७.८; शत०ब्रा० ८.६.१.५.
त्रिवृत्‌ पलाशे दर्भः। तै०ब्रा० ३.७.४.१११; आप०श्रौ०सू० १.६.१०१.
त्रिवृत्‌ स्तोम ऋग्‌वेदस्य। गो०ब्रा० १.५.२५१.
त्रिवृत्‌ स्तोमः (का०सं० ३९.७, स्तोमः पञ्चदशवर्तनिः)। वा०सं० १०.१०; १४.२४; तै०सं० १.८.१३.१; ४.३.३.१; ९.१; मै०सं० २.६.१०: ६९.१३;
२.७.२०: १०४.१७; २.८.५: १०९.९; ३.२.१०: ३१.५; का०सं० १५.७; १७.१४; ३९.७; शत०ब्रा० ५.४.१.३; ८.४.२.३.
त्रिवृत्‌ स्तोमैः। तै०सं० ७.४.१२.१; का०सं० अश्व० ४.१.
त्रिवृद्‌ असि। वा०सं० १५.९; तै०सं० ३.५.२.५; ४.४.१.३; ५.३.६.२; का०सं० १७.७; ३७.१७; गो०ब्रा० २.२.१४; पं०वि०ब्रा० १.१०.९; वैता०सू० २६.८; ला०श्रौ०सू० ५.११.३ (भाष्य) ।
त्रिवृद्‌ भुवनं यद्‌ रथवृक्‌। का०सं० ३५.१३३ देखें- अगला।
त्रिवृद्‌ यद्‌ भुवनस्य रथवृत्‌। तै०ब्रा० ३.७.१०.६३; आप०श्रौ०सू० १४.२९.१३ देखें- पूर्व
त्रिवृन्‌ नो विष्ठया (का०सं० त्रिवृद्‌ विष्ठया) स्तोमो तथानाम्‌ अह्नाम्‌ (मै०सं० अह्ना)। तै०सं० ४.४.१२.१३; मै०सं० ३.१६.४३; १८८.१; का०सं०
२२.१४३; आप०श्रौ०सू० ४.१२.२३
त्रिशताः शतसहस्राः। अ०वे० ११.५.२४।
त्रिशिले यं चतुःशिले। कौशि०सू० ३६.१८२।
त्रिशीर्षाणं सप्तरश्मिं जघन्वान्‌। ऋ०वे० १०.८.८३
त्रिशीर्षणं त्रिककुदम्‌। अ०वे० ५.२३.९१. देखें- विश्वरूपं चतुरक्षम्‌, तथा तुल०- द्विशीर्षं।
त्रिशुग्‌ घर्मो विभातु मे (का०सं० घर्मस्‌ सदम्‌ इन्‌ मे विभाति)। का०सं० ५.२३; तै०ब्रा० ३.७.९.४१; तै०आ० ४.२१.११. देखें- नीचे तिसृभिर्‌ घर्मो। त्रिशोकाय गिरिं पृथुम्‌। ऋ०वे० ८.४५.३०२।
त्रिश्‌ चिद्‌ अक्तोः प्र चिकितुर्‌ वसूनि। ऋ०वे० ७.११.३१।
त्रिश्‌ चिद्‌ विष्णुर्‌ मनवे बाधिताय। ऋ०वे० ६.४९.१३२
त्रिश्‌ चिन्‌ नो अद्या भवतं नवेदसा। ऋ०वे० १.३४.११. प्रतीकः त्रिश्‌ चिन्‌ नो अद्य। आप० श्रौ० सू० ४.१५.२; शा०श्रौ०सू० ६.६.१२. तुल०- ।
बृह०उप० का० ३.१०४।
त्रिश्रुद्‌ घर्मो विभातु मे। आप० श्रौ० सू० ५.१३.६३ देखें- नीचे तिसृभिर्‌ घर्मो।
त्रिषधस्थस्‌ ततरुषो न जंहः। ऋ०वे० ६.१२.२३।
त्रिषधस्थस्य जावतः। ऋ०वे० ८.९४.५३; सा०वे० २.११३६३
त्रिषधस्था सप्तधातुः। ऋ०वे० ६.६१.१२१।
त्रिषधस्थे बर्हिषि विश्ववेदसा। ऋ०वे० १.४७.४१।
त्रिषन्धिं दिव्य्‌ आश्रयन्‌। अ०वे० ११.१०.१०४।
त्रिषन्धिं देवा अभजन्त। अ०वे० ११.१०.११४।
त्रिषन्धे अरुणैः केतुभिः सह। अ०वे० ११.१०.२२।
त्रिषन्धे तमसा त्वम्‌। अ०वे० ११.१०.१९१।
त्रिषन्धे प्रेहि सेनया। अ०वे० ११.१०.१८३
त्रिषन्धेर्‌ आहुतिः प्रिया। अ०वे० ११.१०.५४।
त्रिसन्धेर्‌ इयं सेना। अ० वे० ११.१०.४३
त्रिषन्धेस्‌ ते चेतसि। अ०वे० ११.१०.२१।
त्रिषन्धेः सह सेनया। अ०वे० ११.१०.६४।
त्रिषन्धेः सेनया जिते। अ० वे० ११.१०.७४।
त्रिषप्ता निजरायवः। अ०वे० १.२७.१२।
त्रिषप्तासो मरुतः स्वादुसंमुदः। अ०वे० १३.१.३४. देखें- त्रिसप्तासो।
त्रिषुच्यवसो जुह्वो नाग्नेः। मै०सं० ४.१४.११२: २३२.१५. देखें- तृषु।
त्रिषु जातस्य मनांसि। ऋ०वे० ८.२.२१३।
त्रिषु पात्रेषु तं सोमम्‌। अ०वे० १०.१०.१२१।
त्रिषु पात्रेषु रक्षति। अ०वे० १०.१०.११४।
त्रिषु यद्‌ अन्ना वेविषद्‌ वितिष्ठसे। मै०सं० ४.११.४२: १७३.१. देखें- तृषु इत्यादि।
त्रिषु लोकेषु जागृहि। तै०ब्रा० १.२.१.२३३; आप०श्रौ०सू० ५.१४.५३।
त्रिष्टुग्‌ इत्यादि। देखें- त्रिष्टुब्‌ इत्यादि।
त्रिष्टुप्‌ छन्द इन्द्रियम्‌ (वा०सं०। का०सं० छन्द इहेन्द्रियम्‌)। वा०सं० २१.१७३; मै०सं० ३.११.११३: १५८.९; का०सं० ३८.१०३; तै०ब्रा० २.६.१८.३३;
तुल०- त्रिष्टुभं इत्यादि तथा त्रिष्टुभा।
त्रिष्टुप्‌ छन्दः। वा०सं० १४.१०,१८; तै०सं० ३.१.६.२; ४.३.१.१; ५.१; ७.१; मै०सं० २.७.२०: १०५.४; २.८.२: १०७.१९; २.८.३: १०८.१३; २.१३.१४:
१६३.१०; का०सं० १७.२; ३९.४,७; शत०ब्रा० ८.२.४.११; ३.३.६; आप० श्रौ० सू० १६.२८.१।
त्रिष्टुप्‌ त्वा छन्दसाम्‌ अवतु (का०सं० त्वा छन्दसावतु; वा०सं०। शत०ब्रा० त्वावतु)। वा०सं० १०.११; तै०सं० १.८.१३.१; मै०सं० २.६.१०: ६९.१४;
का०सं० १५.७; शत०ब्रा० ५.४.१.४।
त्रिष्टुब्‌ असि। मै०सं० १.२.७: १६.८; ३.९.५; १२१.९। मा०श्रौ०सू० १.७.१.४३।
त्रिष्टुब्‌ गायत्री छन्दांसि। ऋ०वे० १०.१४.१६३; अ०वे० १८.२.६३ देखें- गायत्री त्रिष्टुप्‌।
त्रिष्टुब्‌ (तै०सं० त्रिष्टुग्‌) ग्रैष्मी। वा०सं० १३.५५; तै०सं० ४.३.२.१; मै०सं० २.७.१९: १०४.४; का०सं० १६.१९; शत०ब्रा० ८.१.१.८।
त्रिष्टुब्‌ जगत्यै वा०सं०का०२.३.२; तै०ब्रा० ३.७.६.२; वैता०सू० १.१८; का०श्रौ०सू० २.१.१९; आप०श्रौ०सू० ३.१८.४; मा०श्रौ०सू० ५.२.१५.२।
त्रिष्टुब्‌ रुद्राणां पत्नी (मै०सं०। का०सं० ०ष्टुब्‌ रुद्राणाम्‌)। मै०सं० १.९.२: १३२.५; का०सं० ९.१०; गो०ब्रा० २.२.९; वैता०सू० १५.३. देखें- रुद्राणां
त्रिष्टुप्‌।
त्रिष्टुभ ऐडम्‌। तै०सं० ४.३.२.१. देखें- त्रिष्टुभः स्वारम्‌।
त्रिष्टुभं छन्द इहेन्द्रियम्‌ (तै०ब्रा० छन्द इन्द्रियम्‌)। वा०सं० २८.२९१; तै०ब्रा० २.६.१७.४१ तुल०- नीचे- त्रिष्टुप्‌ छन्द।
त्रिष्टुभं छन्दः प्रपद्ये। मै०सं० ४.९.२: १२२.१२. देखें- त्रिष्टुभं प्रपद्ये।
त्रिष्टुभं त्वचा प्रविशामि। का०सं० ३८.१४; आप०श्रौ०सू० १६.१९.१।
त्रिष्टुभं नुनुदेऽन्तरिक्षात्‌। जै०ब्रा० ४.३०९२. गायत्री त्रिवृतं का भाग।
त्रिष्टुभं प्रपद्ये। आप० श्रौ० सू० १.४.९. देखें- त्रिष्टुभं छन्दः।
त्रिष्टुभः स्वारम्‌। वा०सं० १३.५५; मै०सं० २.७.१९: १०४.४; का०सं० १६.१९; शत०ब्रा० ८.१.१.८. देखें- त्रिष्टुभ ऐडम्‌।
त्रिष्टुभा छन्दसेन्द्रियम्‌। वा०सं० २८.४०४; तै०ब्रा० २.६.२०.३४. तुल०- नीचे- त्रिष्टुप्‌ छन्द।
त्रिष्टुभे त्वा। शत०ब्रा० १.३.२.९।
त्रिष्टुभे नमः। । का०सं० अश्व० ११.१।
त्रिष्टुभौजः शुभितम्‌ उग्रवीरम्‌। तै०सं० ४.४.१२.२२; मै०सं० ३.१६.४२: १८८.४; का०सं० २२.१४२; आ० श्रौ० सू० ४.१२.२२।
त्रिष्‌ ट्‌वा देवा अजनयन्‌। अ० व० १९.३४.६१
त्रिष्ठं वां सूरे दुहिता रुंहत्‌ रथम्‌। ऋ०वे० १.३४.५४।
त्रिष्‌ फलीकर्तवै। आप०श्रौ०सू० १.२०.११।
त्रिष्‌ फलीक्रियमाणानाम्‌। तै०ब्रा० ३.७.६.२०१; आप०श्रौ०सू० १.२१.२१।
त्रिष्व्‌ आदित्यं द्रुपदेषु बद्धः। ऋ०वे० १.२४.१३२।
त्रिष्व्‌ आ रोचने दिवः। ऋ०वे० १.१०५.५२; ८.६९.३४; वा०सं० १२.५५४; तै०सं० ४.२.४.४४; ५.५.६.३; मै०सं० २.८.१४: १०६.६; ३.२.८: २८.१६;
का०सं० १६.१९४; २१.३; शत०ब्रा० ८.७.३.२१; तै०ब्रा० ३.११.६.२४. देखें- मध्य आ रोचने।
त्रिः षष्टिस्‌ त्वा मरुतो वावृधानाः। ऋ०वे० ८.९६.८१।
त्रिसत्तायां च पाटवः। कौशि०सू० १४१.३७२।
त्रिसप्तासो मरुतः स्वादुसंमुदः। तै०ब्रा० २.५.२.३४. देखें- त्रिषप्तासो।
त्रिसप्तैः शूर सत्वभिः। ऋ०वे० १.१३३.६ग्‌।
त्रिस्‌ ते अन्नं कृणवत्‌ सस्मिन्न्‌ अहन्‌। ऋ०वे० ४.१२.१२।
त्रिस्‌ ते नमः। तै०आ० ४.२८.१।
त्रिः सप्त कृत्व ऋषयः परेताः। अ०वे० १२.२.२९३ प्रतीकः त्रिः सप्त। कौशि०सू० ७१.१९; ८६.२२।
त्रिः सप्त नामाघ्न्या बिभर्ति। ऋ०वे० ७.८७.४२।
त्रिः सप्त परमं नाम जानन्‌। आ०सं० ३.५२. देखें- त्रिः सप्त मातुः।
त्रिः सप्त मयूर्यः। ऋ०वे० १.१९१.१४१।
त्रिः सप्त मातुः परमाणि विन्दन्‌। ऋ०वे० ४.१.१६२. देखें- त्रिः सप्त परमं।
त्रिः सप्त यद्‌ गुह्यानि त्वे इत्‌। ऋ०वे० १.७२.६१।
त्रिः सप्त विष्पुलिङ्गकाः। ऋ०वे० १.१९१.१२१।
त्रिः सप्त सख्युः पदे। ऋ०वे० ८.६९.७४; अ०वे० २०.९२.४४।
त्रिः सप्त सप्ततीनाम्‌। ऋ०वे० ८.४६.२६२।
त्रिः सप्त समिधः कृताः। ऋ०वे० १०.९०.१५२; अ०वे० १९.६.१५२; वा०सं० ३१.१५२; तै०आ० ३.१२.३२।
त्रिः सप्त सस्रा नद्यो महीर्‌ अपः। ऋ०वे० १०.६४.८१।
त्रिः सप्त सानु संहिता गिरीणाम्‌। ऋ०वे० ८.९६.२२; मै०सं० ३.८.३.ब्‌: ९५.७; का०सं० ९.१९२।
त्रिः सुप्राव्ये त्रेधेव शिक्षतम्‌। ऋ०वे० १.३४.४२।
त्रिः सौभगत्वं त्रिर्‌ उत श्रवांसि नः। ऋ०वे० १.३४.५३।
त्रिः स्म माह्नः श्नथयो वैतसेन। ऋ०वे० १०.९५.५१; नि० ३.२१।
त्रींर्‌ अक्तून्‌ परिदीयथः। ऋ०वे० ८.५.८३
त्रिंश्‌ च लोकान्‌ संवत्सरं च। तै०ब्रा० ३.१०.२.१ (चतुर्थांश)।
त्रीणि छन्दांसि कवयो वि येतिरे। अ०वे० १८.१.१७१।
त्रीणि जाना परि भूषन्त्य्‌ अस्य। ऋ०वे० १.९५.३१।
त्रीणि ज्योतींसि सचते (वैता०सू० दधते) स षोडशी (वा०सं०का० षोलशी)। वा०सं० ८.३६४; ३२.५४; वा०सं०का०८.११.१४; ३२.५४; पं०वि०ब्रा०
१२.१३.३२४; जै०ब्रा० १.२०५४; तै०ब्रा० ३.७.९.५४; तै०आ० १०.१०.२४; महाना० उप० ९.४४; शा०श्रौ०सू० ९.५.१४; वैता०सू० २५.१२४; आप० श्रौ० सू० १४.२.१३४; नृ०पू०उप० २.४१।
त्रीणि त आहुर्‌ दिवि बन्धनानि। ऋ०वे० १.१६३.४१; वा०सं० २९.१५१; तै०सं० ४.६.७.२१; का०सं० ४०.६१।
त्रीणि ते कुष्ठ नामानि। अ०वे० १९.३९.२१।
त्रीणि त्रितस्य धारया। ऋ०वे० ९.१०२.३१; सा०वे० २.३६५१।
त्रीणि नभ्यानि क उ तच्‌ चिकेत। ऋ०वे० १.१६४.४८२; अ०वे० १०.८.४२।
त्रीणि पदानि (तै०आ० । महाना० उप० पदा) निहिता गुहास्य (तै०आ० । महाना० उप० गुहासु)। अ०वे० २.१.२३; वा०सं० ३२.९३; तै०आ० १०.१.४३; महाना० उप० २.४३।
त्रीणि पदानि रूपो अन्व्‌ अरोहत्‌। अ०वे० १८.३.४०१. देखें- पञ्च पदानि।
त्रीणि पदान्य्‌ अश्विनोः। ऋ०वे० ८.८.२३१।
त्रीणि पदा वि चक्रमे। ऋ०वे० १.२२.१८१; ८.१२.२७२; अ०वे० ७.२६.५१; सा०वे० २.१०२०१; वा०सं० ३४.४३१; ऐ०ब्रा० १.२५.९; तै०ब्रा० २.४.६.११; आप० श्रौ० सू० ४.८.८; महाना० उप० २०.१४१; प्रतीकः त्रीणि पदा। वैता०सू० १५.१०; वासु०उप० ४।
त्रीणि प्रजाभ्यः। मा०गृ०सू० १.११.१८. देखें- त्रीणि रायसो, त्रीणि व्रताय, तथा रायस्पोषाय त्रिपदी।
त्रीणि मित्र धारयथो रजांसि। ऋ०वे० ५.६९.१२।
त्रीणि ये येमुर्‌ विदथानि धीतिभिः। ऋ०वे० ७.६६.१०३।
त्रीणि रजांसि दिवो अङ्ग तिस्रः। अ०वे० १३.३.२१२।
त्रीणि राजाना विदथे पुरूणि। ऋ०वे० ३.३८.६१।
त्रीणि रायस्पोषाय। पा०गृ०सू० १.८.१. देखें नीचे- त्रीणि प्रजाभ्यः।
त्रीणि वै वशाजातानि। अ०वे० १२.४.४७१।
त्रीणि व्रताय। तै०ब्रा० ३.७.७.११; आप० श्रौ० सू० १०.२२.१२; सा०मं०ब्रा० १.२.८; आ०मं०पा० १.३.९ (आ०गृ०सू० २.४.१६); हि०गृ०सू०
१.२१.१. देखें नीचे- त्रीणि प्रजाभ्यः।
त्रीणि व्रता विदथे अन्तर्‌ एषाम्‌। ऋ०वे० २.२७.८२; तै०सं० २.१.११.५२; मै०सं० ४.१४.१४२: २३९.२; का०सं० ११.१२२।
त्रीणि शता त्री सहस्राण्य्‌ (तै०ब्रा० ष०) अग्निम्‌। ऋ०वे० ३.९.९१; १०.५२.६१; वा०सं० ३३.७१; तै०ब्रा० २.७.१२.२१. प्रतीकः त्रीणि शता।
शा०श्रौ०सू० १४.५१.१२।
त्रीणि शतान्य अर्वताम्‌। ऋ०वे० ८.६.४७१; अ०वे० २०.१२७.३३; शा०श्रौ०सू० १२.१४.१.३३।
त्रीणि षष्टिशतानि यत्‌। आप० श्रौ० सू० ८.१३.३१४।
त्रीणि सरांसि पृश्नयः। ऋ०वे० ८.७.१०१।
त्रीण्य्‌ अन्तरिक्षाणि चतुरः समुद्रान्‌। अ०वे० १९.२७.३२।
त्रीण्य्‌ अप्सु त्रीण्य्‌ अन्तः समुद्रे। ऋ०वे० १.१६३.४२; वा०सं० २९.१५२; तै०सं० ४.६.७.२२; का०सं० ४०.६२।
त्रीण्य्‌ अमृतस्य पुष्पाणि। जै०उ०ब्रा० ४.३.१३ देखें- त्रेधामृतस्य।
त्रीण्य्‌ अहश्‌ चैकं तावद्‌ अस्य। गो०ब्रा० १.५.२३२।
त्रीण्य्‌ आत्मनेऽकुरुत। शत०ब्रा० १४.४.३.११,८; बृह०उप० १.५.११,८।
त्रीण्य्‌ आयूंषि तव जातवेदः। ऋ०वे० ३.१७.३१; तै०सं० ३.२.११.२१; मै०सं० ४.११.११: १६१.१२; ४.१२.५: १९२.८; का०सं० २.१५१; १२.४. प्रतीकः
त्रीण्य्‌ आयूंषि। मा०श्रौ०सू० ५.२.५.१५।
त्रीण्य्‌ आयूंषि तेऽकरम्‌ (जै०उ०ब्रा० आयूंसि मेऽकृणोः)। अ०वे० ५.२८.७४; जै०उ०ब्रा० ४.३.१४।
त्रीण्य्‌ उष्ट्रस्य नामानि। अ०वे० २०.१३२.१३।
त्रीण्य्‌ एक उरुगायो वि चक्रमे। ऋ०वे० ८.२९.७१. तुल०- त्रेधा विष्णुर्‌।
त्री धन्व योजना सप्त सिन्धून्‌। ऋ०वे० १.३५.८२; वा०सं० ३४.२४२।
त्रीन्‌ घर्मान्‌ अभि वावशाना। अ०वे० ९.१.८३ तुल०- सृक्वाणं घर्मम्‌।
त्रीन्‌ नाकांस्‌ त्रीन्‌ समुद्रान्‌। अ०वे० १९.२७.४१।
त्रीन्‌ परिधींस्‌ तिस्रः समिधः। तै०ब्रा० ३.७.४.९१; आप० श्रौ० सू० १.६.११।
त्रीन्‌ ब्रध्नांस्‌ त्रीन्‌ वैष्टपान्‌। अ०वे० १९.२७.४२।
त्रीन्‌ मातरिश्वनस्‌ त्रीन्‌ सूर्यान्‌। अ०वे० १९.२७.४३।
त्रीन्‌ युक्तां अष्टाव्‌ अरिधायसो गाः। ऋ०वे० १.१२६.५२।
त्रीन्‌ वरान्‌ वृणीष्व। कौशि०सू० ६१.१५. तुल०- वरं वृणीष्व।
त्रीन्‌ समुद्रान्‌ समसृपत्‌ स्वर्गान्‌ (मै०सं० ०गः)। वा०सं० १३.३११; मै०सं० २.७.१६१: १००.६; शत०ब्रा० ७.५.१.९. देखें- संसर्प।
त्रीन्‌ स मूर्घ्नो असुरश्‌ चक्र आरभे। ऋ०वे० ९.७३.१३।
त्री यश्‌ छता महिषाणाम्‌ अघो माः। ऋ०वे० ५.२९.८१।
त्री रजांसि परिभूस्‌ त्रीणि रोचना। ऋ०वे० ४.५३.५२।
त्री रोचना दिव्या धारयन्त। ऋ०वे० २.२७.९१; ५.२९.१२; मै०सं० ४.१२.११: १७७.११।
त्री रोचना वरुण त्रींर्‌ उत द्यून्‌। ऋ०वे० ५.६९.११।
त्री षधस्था पुनानः कृणुते हरिः। ऋ०वे० ९.१०३.२३।
त्री षधस्था सिन्धवस्‌ त्रिः कवीनाम्‌। ऋ०वे० ३.५६.५१।
त्री ष पवित्रा हृद्य्‌ अन्तर्‌ आ दधे। ऋ०वे० ९.७३.८२।
त्री सरांसि मघवा सोम्यापाः। ऋ०वे० ५.२९.८२।
त्री साकम्‌ इन्द्रो मनुषः सरांसि। ऋ०वे० ५.२९.७३।
त्रेताया अदिनवदर्शम्‌। तै०ब्रा० ३.४.१.१६. देखें-अगला एक।
त्रेतायानाम्‌। तै०सं० ४.३.३.१; मै०सं० २.७.२०: १०५.५; का०सं० ३९.७।
त्रेतायै कल्पिनम्‌। वा०सं० ३०.१८. देखें- पूर्व का एक छो़डकर।
त्रेधा जातं जन्मनेदं हिरण्यम्‌। अ०वे० ५.२८.६१।
त्रेधा तिष्ठन्ति विषिता रुशन्तः। अ०वे० ४.१६.६२. तुल०- अन्तरा द्यावापृथिवी विचृत्ताः।
त्रेधा देवानां जनिमानि विद्म। अ०वे० १३.३.२१४।
त्रेधा नि दधे पदम्‌ (अ०वे० । मै०सं० पदा)। ऋ०वे० १.२२.१७२; अ०वे० ७.२६.४२; सा०वे० १.२२२२; २.१०१९; वा०सं० ५.१५२; तै०सं०
१.२.१३.१२; मै०सं० १.२.९२: १८.१७; ४.१.१२२: १६.४; का०सं० २.१०२; शत०ब्रा० ३.५.३.१३२; नि० १२.१९२।
त्रेधा बद्धो वरत्रया। अ०वे० २०.१३५.१३२; शा०श्रौ०सू० १२.१६.१.३२; आ०गृ०सू० २.९.४२।
त्रेधा बद्धो वृषभो रोरवीति। मै०सं० १.६.२३: ८७.१८. देखें- ’त्रिधा‘ इत्यादि।