श्रौतयागशाला

मानानि

  • 1 अङ्गुलम् ~= 3/4 of an inch
  • 1 पादः = 15 अङ्गुलानि
  • 1 प्रक्रमः = 2 पादौ
  • 1 प्रादेशः = 12 अङ्गुलानि
  • 1 अरत्नी = 2 प्रादेशाः
  • 1 पुरुषः = 5 अरत्न्यः

वेदी-परिचयः

चित्राणि

चित्राणि

- [Subhash](https://www.facebook.com/profile.php?id=100006278775898)अस्य [पत्रात्](http://arxiv.org/pdf/0902.4850.pdf)।

प्राचीनवंशा / प्राग्वंशा (-यजमानस्य शाला)

  • तत्र पश्चिमे गार्हपत्याग्निः वर्तुलाकृतिकुण्डे।
    • सा सयजमानपत्नी।
  • मध्ये “अन्तर्वेदी”।
  • पूर्वे आहवनीयाग्निः - चतुष्काकृतिकुण्डे गार्हपत्यवेदीसमगात्रे। तत्र ५ चितयो भवन्ति।
    • सा सयजमाना।
  • दक्षिणे दक्षिणाग्निः/ अनवाहार्यपाचनाग्निः
  • उत्करः - अवकरपात्रमिव।

कुण्डानाम् स्थापने मानम्

  • Baudhayana Maharishi suggests: divide distance between Ahavaniya & Garhapatya (AG) into 3 equal parts.
  • कात्यायनस्य समीपवर्ती परिहारः
    • AD = 7a/9 & GD = (7/18)a
      AD = (18/25)a & GD = (12/25)a

पूर्वे महावेदी

मानम्

  • त्रिम्̇शत् पदानि पश्चात् तिरश्ची भवति षट्त्रिम्̇शत् प्राची चतुर्विम्̇शतिः पुरस्तात् तिरश्ची
    (30 padas on west, 24 padas on east, 36 on vertical) (रविकुमारः)

  • Agnidhra (Square). Side = 5 aratnis
    Catvala (Square). Side = 36 angulas
    Dhisniyas (Circle). Dia = 2 pradesas
    Havirdhana (Square). Side = 10 prakramas

  • Marjaliya ( Square) Side = 5 aratnis
    Sadas (Rectangle) L = 12 prakramas, B = 10 prakramas
    Pragvamsa(Rectangle) L = 16 prakramas, B = 12 prakramas
    ….
    Mahavedi(Iso. Trapezium) Face = 24 padas, Base = 30 padas, Altitude = 36 padas

भागपरिचयः

  • सदस्, यत्र ऋत्विज उपविशन्ति।

    • तत्र ६ धिष्ण्य-कुण्डानि
    • मध्य उदुम्बरस्तम्भः।
  • ततः पूर्वे, वेदीमध्ये हविर्धानगृहम् - अत्रैव सोमशकट आयात्।

  • आग्नीधृ-मार्जालीययोर् धीष्णकुण्डे उत्तरदक्षिणसीमयोर् निर्दिष्टे स्थाने।

  • ततः पूर्वे उत्तरवेदी

  • ततः पूर्वे यूपः सपशुः सीम्नि। पशुस् तु वेद्या बहिः।

उत्तरवेदी

  • ऊर्ध्वम् अस्तीति हेतोर् उत्तरवेदी।

चितयः

syena (Hawk Bird Shape)
prauga (Triangle)
ubhayataPrauga (Rhombus)
rathachakra (Circle)
smashAnacit (Iso. Trap)
dronacit (Trough)