विश्वास-प्रस्तुतिः
अथ प्रग्रहाः॥४.१॥
Whitney
Now the pragrahas.
मूलम्
अथ प्रग्रहाः॥४.१॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
नावग्रहः॥४.२॥
Whitney
No former member of a compound is pragraha.
मूलम्
नावग्रहः॥४.२॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
अन्ताः॥४.३॥
Whitney
Only a final is pragraha.
मूलम्
अन्ताः॥४.३॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
इतिपरो ऽपि॥४.४॥
Whitney
It is followed by iti.
मूलम्
इतिपरो ऽपि॥४.४॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
ऊकारः॥४.५॥
Whitney
A long ū is pragraha.
मूलम्
ऊकारः॥४.५॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
ओकारो ऽसाँहितो ऽकारव्यञ्जनपरः॥४.६॥
Whitney
Also an which is not the product of euphonic combination, if followed by a or a consonant.
मूलम्
ओकारो ऽसाँहितो ऽकारव्यञ्जनपरः॥४.६॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
समहदथपित्पूर्वश्च॥४.७॥
Whitney
As also, when preceded by s, m, h, d, th, and pit.
मूलम्
समहदथपित्पूर्वश्च॥४.७॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
अथैकारेकारौ॥४.८॥
Whitney
Now follow cases of e and ī.
मूलम्
अथैकारेकारौ॥४.८॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
अस्मे॥४.९॥
Whitney
asme is pragraha.
मूलम्
अस्मे॥४.९॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
त्वे इत्यनिंग्यान्तः॥४.१०॥
Whitney
Also tve, when not the final member of a separable compound.
मूलम्
त्वे इत्यनिंग्यान्तः॥४.१०॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
देवते- उभे- भागधे- ऊर्ध्वे- विशाखे- शृङ्गे- एने- मेध्ये- तृण्णे- तृद्ये- कनीनिके- पार्श्वे- शिवे- चोत्तमे- एवोत्तरे- शिप्रे- रथंतरे- वत्सरस्यर्ऊपे- विर्ऊपे- विषुर्ऊपे- सदोहविर्धाने- अधिषवणे- अहोरात्रे- धृतव्रते- स्तुतशस्त्रे- ऋक्सामे- अक्तेअर्पिते- रैवते- पूर्ते- प्रत्ते- विधृते- अनृते- अछिद्रे- बहुले- पूर्वजे- कृणुध्वँसदने॥४.११॥
Whitney
Also devate, ubhe, bhāgadhe, ūrdhve, viśākhe, śṛṅge, ene, medhye, tṛṇṇe, tṛdye, kanīnike, pārśve, śive, cottame, evottare, śipre, rathaṃtare, vatsarasya rūpe, virūpe, viṣurūpe, sadohavirdhāne, adhiṣavaṇe, ahorātre, dhṛtavrate, stutaśastre, ṛksāme, akte arpite, raivate, pūrte, pratte, vidhṛte, anṛte, achidre, bahule, pūrvaje, kṛṇudhvam̐ sadane.
मूलम्
देवते- उभे- भागधे- ऊर्ध्वे- विशाखे- शृङ्गे- एने- मेध्ये- तृण्णे- तृद्ये- कनीनिके- पार्श्वे- शिवे- चोत्तमे- एवोत्तरे- शिप्रे- रथंतरे- वत्सरस्यर्ऊपे- विर्ऊपे- विषुर्ऊपे- सदोहविर्धाने- अधिषवणे- अहोरात्रे- धृतव्रते- स्तुतशस्त्रे- ऋक्सामे- अक्तेअर्पिते- रैवते- पूर्ते- प्रत्ते- विधृते- अनृते- अछिद्रे- बहुले- पूर्वजे- कृणुध्वँसदने॥४.११॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
अमी- चक्षुषी- कार्ष्णी- देवताफल्गुनी- मुष्टी- धी- नाभी- वपाश्रपणी- अहनी- जन्मनी- सुम्निनी- सामनी- वैष्णवी- ऐक्षवी- दर्वी- द्यावापृथिवी॥४.१२॥
Whitney
Also amī, cakṣuṣī, kārṣṇī, devatā phalgunī, muṣṭī, dhī, nābhī, vapaāśrapaṇī, ahanī, janmanī, sumninī, sāmanī, vaiṣṇavī, aikṣavī, darvī, dyāvāpṛthivī.
मूलम्
अमी- चक्षुषी- कार्ष्णी- देवताफल्गुनी- मुष्टी- धी- नाभी- वपाश्रपणी- अहनी- जन्मनी- सुम्निनी- सामनी- वैष्णवी- ऐक्षवी- दर्वी- द्यावापृथिवी॥४.१२॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
पूर्वश्च॥४.१३॥
Whitney
As also, the preceding word.
मूलम्
पूर्वश्च॥४.१३॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
न रुन्धे नित्यम्॥४.१४॥
Whitney
But not rundhe, in any case.
मूलम्
न रुन्धे नित्यम्॥४.१४॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
हरीसहुरीसहूतीकल्पयन्तीआपृषतीआहुती॥४.१५॥
Whitney
Also harī, sahurī, sahūtī, kalpayantī, ā pṛṣatī, and āhutī are pragraha.
मूलम्
हरीसहुरीसहूतीकल्पयन्तीआपृषतीआहुती॥४.१५॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
पूर्वश्च॥४.१६॥
Whitney
As also, the preceding word.
मूलम्
पूर्वश्च॥४.१६॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
वाससीतपसीरोदसी॥४.१७॥
Whitney
Also vāsasī, tapasī, and rodasī.
मूलम्
वाससीतपसीरोदसी॥४.१७॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
परश्च॥४.१८॥
Whitney
As also, the following word.
मूलम्
परश्च॥४.१८॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
व्यचस्वतीभिरिष्यन्तीनःपृथिवी॥४.१९॥
Whitney
Also vyacasvatī, bhariṣyantī, and naḥ pṛthivī.
मूलम्
व्यचस्वतीभिरिष्यन्तीनःपृथिवी॥४.१९॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
येअप्रथेतामुर्वीतेअस्ययंक्रन्दसीछन्दस्वतीतेआचरन्तीअन्तरैतासु॥४.२०॥
Whitney
Also in the verses beginning ye aprathetām, urvī, te asya, yaṃ krandasī, chandasvatī, te ācarantī, and antarā.
मूलम्
येअप्रथेतामुर्वीतेअस्ययंक्रन्दसीछन्दस्वतीतेआचरन्तीअन्तरैतासु॥४.२०॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
नोपस्थे॥४.२१॥
Whitney
But not upasthe.
मूलम्
नोपस्थे॥४.२१॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
इरावतीप्रभृत्या दाधार॥४.२२॥
Whitney
Also in the passage beginning with irāvatī, and ending with dādhāra.
मूलम्
इरावतीप्रभृत्या दाधार॥४.२२॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
पूर्वजेप्रभृत्यायम्॥४.२३॥
Whitney
And in the passage beginning with pūrvaje and ending with ayam.
मूलम्
पूर्वजेप्रभृत्यायम्॥४.२३॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
इमे गर्भमुपैवरसेनपरः॥४.२४॥
Whitney
Also ime, when followed by garbham, upa, and eva rasena.
मूलम्
इमे गर्भमुपैवरसेनपरः॥४.२४॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
क्र्ऊरमापःसजूर्ब्रह्मजैतेषु च॥४.२५॥
Whitney
As also, in the sections beginning with krūram, āpaḥ, sajūḥ, and brahmaja.
मूलम्
क्र्ऊरमापःसजूर्ब्रह्मजैतेषु च॥४.२५॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
पूर्णे॥४.२६॥
Whitney
As also pūrṇe.
मूलम्
पूर्णे॥४.२६॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
दृढे॥४.२७॥
Whitney
Also dṛdhe is pragraha.
मूलम्
दृढे॥४.२७॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
घ्नीचक्रे पपरे॥४.२८॥
Whitney
Also ghnī and cakre, when followed by p.
मूलम्
घ्नीचक्रे पपरे॥४.२८॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
न्वती॥४.२९॥
Whitney
Also nvatī.
मूलम्
न्वती॥४.२९॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
पपरो न॥४.३०॥
Whitney
But not when followed by p.
मूलम्
पपरो न॥४.३०॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
समीची॥४.३१॥
Whitney
samīcī is pragraha.
मूलम्
समीची॥४.३१॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
नपरो न॥४.३२॥
Whitney
But not when followed by n.
मूलम्
नपरो न॥४.३२॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
ची यत्प्रपरः॥४.३३॥
Whitney
cī is pragraha, when followed by yat or pra.
मूलम्
ची यत्प्रपरः॥४.३३॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
आन्मही॥४.३४॥
Whitney
Also ān mahī.
मूलम्
आन्मही॥४.३४॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
पती श्रुतिः॥४.३५॥
Whitney
Also the combination of sounds patī.
मूलम्
पती श्रुतिः॥४.३५॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
ग्नी॥४.३६॥
Whitney
Also gnī.
मूलम्
ग्नी॥४.३६॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
न हिपरः॥४.३७॥
Whitney
But not when followed by hi.
मूलम्
न हिपरः॥४.३७॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
वीड्द्वारौकृष्णश्चरावोयदापरः॥४.३८॥
Whitney
Also an ī or e followed by vīḍ, dvārau, kṛṣṇaḥ, carāvaḥ, and yadā.
मूलम्
वीड्द्वारौकृष्णश्चरावोयदापरः॥४.३८॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
न ज्ञे ऽह्ने नित्यम्॥४.३९॥
Whitney
But not jñe and ahne, under any circumstances.
मूलम्
न ज्ञे ऽह्ने नित्यम्॥४.३९॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
आकारैकारपूर्वस्तु बहुस्वरस्य ते थे॥४.४०॥
Whitney
te and the, however, are pragraha in a word of more than two syllables, if preceded by ā or e.
मूलम्
आकारैकारपूर्वस्तु बहुस्वरस्य ते थे॥४.४०॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
न शार्याते॥४.४१॥
Whitney
But not śāryāte.
मूलम्
न शार्याते॥४.४१॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
ते मापातंनमएनमभिवायुर्गर्भमुपाहस्तुपरः॥४.४२॥
Whitney
te is pragraha when followed by mā pātam, namaḥ, enam abhi, vāyuḥ, garbham, upa, ahas, and tu.
मूलम्
ते मापातंनमएनमभिवायुर्गर्भमुपाहस्तुपरः॥४.४२॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
अनुदात्तो न नित्यम्॥४.४३॥
Whitney
But not when unaccented, under any circumstances.
मूलम्
अनुदात्तो न नित्यम्॥४.४३॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
एते तनुवौवैसमेवहियज्ञपदिष्टक्परः॥४.४४॥
Whitney
ete is pragraha when followed by tanuvau, vai sam, eva, hi, yajña, pad, and iṣṭak.
मूलम्
एते तनुवौवैसमेवहियज्ञपदिष्टक्परः॥४.४४॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
परश्च द्वयोः॥४.४५॥
Whitney
As also, the letter following the two last mentioned.
मूलम्
परश्च द्वयोः॥४.४५॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
स्थःपरः॥४.४६॥
Whitney
Also one followed by sthaḥ.
मूलम्
स्थःपरः॥४.४६॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
परश्चोभयोः॥४.४७॥
Whitney
As also, one following them both.
मूलम्
परश्चोभयोः॥४.४७॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
सोमायस्वैतस्मिन्॥४.४८॥
Whitney
Also in the section beginning somāya sva.
मूलम्
सोमायस्वैतस्मिन्॥४.४८॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
द्वे॥४.४९॥
Whitney
Also dve.
मूलम्
द्वे॥४.४९॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
परश्च॥४.५०॥
Whitney
As also, the following word.
मूलम्
परश्च॥४.५०॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
एकव्यवेतो ऽपि॥४.५१॥
Whitney
Likewise the next but one.
मूलम्
एकव्यवेतो ऽपि॥४.५१॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
गमयतोभवतोऽनूकारात्परंतनूयदकरोत्कुर्यादिष्टिष्वब्र्ऊतांप्रवर्तास्ताँस्तभ्नीतांवाचयतिबिभृतस्ताग्निंगायत्रंताभ्यामेवोभाभ्यामवान्तरंपर आ षष्ठात्॥४.५२॥
Whitney
Before, and within six words of, gamayataḥ, bhavataḥ (except when it follows ū), tanū yāt, akarot, kuryāt (in iṣṭi passages), abrūtām, pra varta, āstām, stabhnītām, vācayati, bibhṛtas ta, agniṃ gāyatram, tābhyām eva, ubhābhyām, and avāntaram.
मूलम्
गमयतोभवतोऽनूकारात्परंतनूयदकरोत्कुर्यादिष्टिष्वब्र्ऊतांप्रवर्तास्ताँस्तभ्नीतांवाचयतिबिभृतस्ताग्निंगायत्रंताभ्यामेवोभाभ्यामवान्तरंपर आ षष्ठात्॥४.५२॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
न ग्रामीवर्चसीमिथुनीमासेलोकेधत्ते॥४.५३॥
Whitney
But not grāmī, varcasī, mithunī, māse, loke, dhatte.
मूलम्
न ग्रामीवर्चसीमिथुनीमासेलोकेधत्ते॥४.५३॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
अते समानपदे नित्यमवे चावे च॥४.५४॥
Whitney
Nor ate, in a single word, nor ave, under any circumstances.
मूलम्
अते समानपदे नित्यमवे चावे च॥४.५४॥