वाचनम्
सर्वाष् टीकाः
Murali Krishnamurthy Kopalle Murthy - Intro
Book V : Sundara Kanda - Book Of Beauty
Ravana sends Jambumali, son of Prahasta, to capture Hanuma. Jambumali attacks Hanuma with his numerous arrows. Hanuma hurls a big rock towards Jambumali, but it fails to kill him. Then, Hanuma throws a big sal tree towards Jambumali and the latter succumbs to it.
स्रोतः: valmikiramayan.net
भागसूचना
मारुतियु प्रहस्तन मग जम्बुमालियन्नु संहरिसिदुदु
विश्वास-प्रस्तुतिः
सन्दिष्टो राक्षसेन्द्रेण प्रहस्तस्य सुतो बली ।
जम्बुमाली महादंष्ट्रो निर्जगाम धनुर्धरः ॥
सर्वाष् टीकाः
मूलम्
संदिष्टो राक्षसेन्द्रेण प्रहस्तस्य सुतो बली ।
जम्बुमाली महादंष्ट्रो निर्जगाम धनुर्धरः ॥
अनुवाद (कन्नड)
राक्षसेन्द्रनाद रावणनिन्द अप्पणॆ पडॆदु, बलिष्ठनू, उद्दवाद कोरॆदाडॆगळुळ्ळवनू आद प्रहस्तन मग जम्बुमालियु धनुर्धारियागि हनुमन्तनन्नु ऎदुरिसलु हॊरटनु. ॥1 ॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
रक्तमाल्याम्बरधरः स्रग्वी रुचिरकुण्डलः ।
महान् विवृत्तनयनश्चण्डः समरदुर्जयः ॥
सर्वाष् टीकाः
मूलम्
रक्तमाल्याम्बरधरः स्रग्वी रुचिरकुण्डलः ।
महान् विवृत्तनयनश्चण्डः समरदुर्जयः ॥
अनुवाद (कन्नड)
अवनु कॆम्पाद वस्त्रवन्नू, मालॆगळन्नू धरिसिद्दनु. कत्तिनल्लि हूविन हारवन्नु तॊट्टिद्दनु. अवन कर्णकुण्डलगळु मनोहरवागिद्दवु. तीक्ष्णवाद स्वभाववुळ्ळवनू, युद्धदल्लि जयिसलु असाध्यनू, अगलवाद कण्णुगळुळ्ळवनू आगिद्दनु. ॥2 ॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
धनुः शक्रधनुःप्रख्यं महद्रुचिरसायकम् ।
विस्फारयानो वेगेन वज्राशनिसमस्वनम् ॥
सर्वाष् टीकाः
मूलम्
धनुः शक्रधनुःप्रख्यं महद्रुचिरसायकम् ।
विस्फारयानो वेगेन वज्राशनिसमस्वनम् ॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
तस्य विस्फारघोषेण धनुषो महता दिशः ।
प्रदिशश्च नभश्चॆव सहसा समपूर्यत ॥
सर्वाष् टीकाः
मूलम्
तस्य विस्फारघोषेण धनुषो महता दिशः ।
प्रदिशश्च नभश्चॆव सहसा समपूर्यत ॥
अनुवाद (कन्नड)
अवन धनुस्सु इन्द्रन धनुस्सिनन्ते इत्तु. हॆच्चाद शक्तिवुळ्ळ बाणगळन्नु प्रयोगिसुववनू आद अवनु वज्रायुध मत्तु सिडिलुगळिगॆ समानवागि धनुष्टङ्कार माडि अतीवेगवागि मारुतिय कडॆगॆ धाविसिदनु. आ दॊड्डदाद धनुष्टङ्कारद शब्दवु ऎण्टु दिक्कुगळन्नू, भूम्याकाशवन्नू क्षणमात्रदल्लि तुम्बिबिट्टितु. ॥3-4 ॥
Murali Krishnamurthy Kopalle Murthy
पदच्छेदः
1; 2; 3. jambumaalii = Jambumali; mahaadamSTraH = the one with great tusks; dhanurdharaH = wielder a bow; raktamaalyaambaradharaH = the one who wears crimson garlands and clothes; sragvii = wearing a chaplet; ruchikuNDalaH = the one who wears charming ear-rings; mahaan = having a gigantic body; vivR^ttanayanaH = having round and open eyes; chaNTDaH = a demon causing diseases; balii = a strong demon; prahastasya sutaH = and the so of Prahasta; sandiSTaH = commanded; raakSasendreNa = by Ravana; nirjagaama = started; visphaaraaNaH = stretching; vegena = with rashness; mahat dhanuH = his big bow; shakradhanuH prakhyam = resembling a rain bow; ruchirasaayakam = with splendourous arrows; vajraashanisamaprabham = which brilliance was similar to that of lightning and produced a sound like that of a thunder.
अनुवादः
Jambumali, the demon with great tusks, wielding a bow, donning crimson garlands and clothes, wearing beautiful chaplet and charming ear-rings, possessing a gigantic body, having round and open eyes, the demon causing diseases, unconquerable in battle, a strong demon and the son of Prahasta, commanded by Ravana, started stretching with rashness his big bow resembling a rain bow garnished splendorous arrows and which brilliance was similar to that of a lightening and produced a sound like that of a thunder.
स्रोतः: valmikiramayan.net
Murali Krishnamurthy Kopalle Murthy
पदच्छेदः
4. mahataa visphaara ghoSeNa = the tumultuous sound out of the twanging; tasya dhanuSaH = of that bow; sahasaa = soon; samapuuryata = filled up; dishaH = the quarters; pradishashchaiva = the intermediate points; nabhashchaiva = and even the sky.
अनुवादः
The tumultuous sound created out of the twanging of that bow, soon filled up the quarters, intermediate points and the sky.
स्रोतः: valmikiramayan.net
विश्वास-प्रस्तुतिः
रथेन खरयुक्तेन तमागतमुदीक्ष्य सः ।
हनुमान् वेगसंपन्नो जहर्ष च ननाद च ॥
सर्वाष् टीकाः
मूलम्
रथेन खरयुक्तेन तमागतमुदीक्ष्य सः ।
हनुमान् वेगसंपन्नो जहर्ष च ननाद च ॥
अनुवाद (कन्नड)
कत्तॆगळु हूडिद रथदल्लि कुळितु तन्नॊडनॆ युद्धक्कॆ बन्द जम्बुमालियन्नु नोडि, बलसंपन्ननाद हनुमन्तनु हर्षदिन्दॊडगूडि सिंहनादवन्नु माडिदनु. ॥5 ॥
Murali Krishnamurthy Kopalle Murthy
पदच्छेदः
5. udiikSye = seeing; tam = him; aagatam = who arrived; rathena = by a chariot; kharayuktena = yoked with donkeys; saH hanumaan = that Hanuma; vega sampannaH = endowed with swiftness; jaharSa cha = was thrilled with joy; nanaadacha = and made a noise too.
अनुवादः
Seeing him, arriving by a chariot yoked with donkeys, that Hanuma who was endowed with swiftness, was thrilled with joy and made a noise too.
स्रोतः: valmikiramayan.net
विश्वास-प्रस्तुतिः
तं तोरणविटङ्कस्थं हनुमन्तं महाकपिम् ।
जम्बुमाली महाबाहुर्विव्याध निशितैः शरैः ॥
सर्वाष् टीकाः
मूलम्
तं तोरणविटङ्कस्थं हनुमन्तं महाकपिम् ।
जम्बुमाली महाबाहुर्विव्याध निशितैः शरैः ॥
अनुवाद (कन्नड)
महाबाहुवाद जम्बुमालियु चैत्यप्रासादद महाद्वारद मेलॆ कुळितिरुव महाकपियाद हनुमन्तन मेलॆ हरितवाद बाणगळन्नु प्रयोगिसिदनु. ॥6 ॥
Murali Krishnamurthy Kopalle Murthy
पदच्छेदः
6. mahaabaahuH = the long-armed; jambumaalii = Jambumali; * vivyaadha* = transfixed; nishitaiH = sharp; sharaiH = arrows; tam hanumantam = into that Hanuma; mahaakapim = the great monkey; toraNa viTaN^kastham = who was standing on the top of the archy door-way.
अनुवादः
The long-armed Jambumali transfixed sharp arrows into that great monkey, Hanuma who was standing on the top of the archy door-way.
स्रोतः: valmikiramayan.net
विश्वास-प्रस्तुतिः
अर्धचन्द्रेण वदने शिरस्येकेन कर्णिना ।
बाह्वोर्विव्याध नाराचैर्दशभिस्तं कपीश्वरम् ॥
सर्वाष् टीकाः
मूलम्
अर्धचन्द्रेण वदने शिरस्येकेन कर्णिना ।
बाह्वोर्विव्याध नाराचैर्दशभिस्तं कपीश्वरम् ॥
अनुवाद (कन्नड)
अर्धचन्द्राकार बाणवन्नु हनुमन्तन मुखदल्लियू, कर्णी ऎम्ब बाणवन्नु कण्ठक्कू, तीव्रवाद हत्तु बाणगळन्नु भुजगळल्लियू प्रयोगिसि अवनन्नु बाधिसिदनु. ॥7 ॥
Murali Krishnamurthy Kopalle Murthy
पदच्छेदः
7. vivyaadha = (He) transfixed; tam kapiishvaram = that Hanuma; the leader of monkeys; vadane = in the face; ardha chandreNa = with an arrow with a crescent-shaped head; shirasi = on the head; ekena karNinaa = with an arrow with an ear-shaped top; baahvoH = and in the arms; dashabhiH = with ten; vaaraachaiH = arrows made fully of steel.
अनुवादः
He transfixed Hanuma the leader of monkeys in the face with an arrow with a crescent-shaped head, on the head with an arrow having an ear-shaped top and in the arms with ten steel arrows.
स्रोतः: valmikiramayan.net
विश्वास-प्रस्तुतिः
तस्य तच्छुशुभे ताम्रं शरेणाभिहतं मुखम् ।
शरदीवाम्बुजम्फुल्लं विद्धं भास्कररश्मिना ॥
सर्वाष् टीकाः
मूलम्
तस्य तच्छुशुभे ताम्रं शरेणाभिहतं मुखम् ।
शरदीवाम्बुजम्फुल्लं विद्धं भास्कररश्मिना ॥
अनुवाद (कन्नड)
जम्बुमालियु प्रयोगिसिद बाणगळिन्द युक्तनाद हनुमन्तन कॆम्पाद मुखवु शरत्कालद सूर्यरश्मियिन्द विकसितवाद कॆन्दावरॆयन्तॆ काणुत्तित्तु. ॥8 ॥
Murali Krishnamurthy Kopalle Murthy
पदच्छेदः
8. tat = that; taamram = crimson; mukham = face; * abhihatam* = hit; shareNa = by an arrow; shushubhe = shone; phullam ambujamiva = like a full-blown lotus; viddham = penetrated; bhaaskara rashminaa = by the ray of the sun; sharadi = in autumn.
अनुवादः
That crimson face of Hanuma, hit by an arrow, shone like a full-blown lotus touched by a sun’s ray in autumn.
स्रोतः: valmikiramayan.net
विश्वास-प्रस्तुतिः
तत्तस्य रक्तं रक्तेन रञ्जितं शुशुभे मुखम् ।
यथाकाशे महापद्मं सिक्तं चन्दनबिन्दुभिः ॥
सर्वाष् टीकाः
मूलम्
तत्तस्य रक्तं रक्तेन रञ्जितं शुशुभे मुखम् ।
यथाकाशे महापद्मं सिक्तं चन्दनबिन्दुभिः ॥
अनुवाद (कन्नड)
सहजवागि कॆम्पागिद्द हनुमन्तन मुखवु बाणगळु तागि रक्तचन्दन बिन्दुगळिन्द नॆनॆसल्पट्ट महाकमलदन्तॆ चैत्यप्रासादद मेल्भागदल्लि प्रकाशिसिदनु. ॥9 ॥
Murali Krishnamurthy Kopalle Murthy
पदच्छेदः
9. tat = that; mukham = face; tasya = of Hanuma; * raktam* = which was naturally crimson in colour; raN^jitam = smeared; raktena = with blood; shushubhe = beamed; mahaapadmamyathaa = like a large louts; aakaashe = in the sky; siktam = sprinkled; chandana bindubhiH = with drops of sandal.
अनुवादः
That face of Hanuma, which was naturally crimson in colour, smeared with blood, beamed like a large lotus in the sky sprinkled with drops of sandal.
स्रोतः: valmikiramayan.net
विश्वास-प्रस्तुतिः
चुकोप बाणाभिहतो राक्षसस्य महाकपिः ।
ततः पार्श्वेतिविपुलां ददर्श महतीं शिलाम् ॥
सर्वाष् टीकाः
मूलम्
चुकोप बाणाभिहतो राक्षसस्य महाकपिः ।
ततः पार्श्वेतिविपुलां ददर्श महतीं शिलाम् ॥
अनुवाद (कन्नड)
जम्बुमालिय बाणगळु ताकिदाग आ कपिवरनु बहळ कोप गॊण्डु पक्कदल्लिये इद्द अतिदॊड्ड बण्डॆयॊन्दन्नु नोडिदनु. ॥10 ॥
Murali Krishnamurthy Kopalle Murthy
पदच्छेदः
10. mahaakapiH = Hanuma; baaNaabhihataH = struck by the arrows; chukopa = was enraged; raakSasasya = of the demon; tataH = and then; * dadarsha* = saw; paarshve = by his side; ativipulaam shilaam = a big rock; * mahatiim* = of a very large measure.
अनुवादः
Hanuma, struck by those arrows, was enraged with that demon and then saw by his side, a big rock of a very large measure.
स्रोतः: valmikiramayan.net
विश्वास-प्रस्तुतिः
तरसा तां समुत्पाट्य चिक्षेप बलवद्बली ।
तां शरैर्दशभिः क्रुद्धस्ताडयामास राक्षसः ॥
सर्वाष् टीकाः
मूलम्
तरसा तां समुत्पाट्य चिक्षेप बलवद्बली ।
तां शरैर्दशभिः क्रुद्धस्ताडयामास राक्षसः ॥
अनुवाद (कन्नड)
मरुक्षणदल्ले बलिष्ठनाद हनुमन्तनु आ बण्डॆयन्नु वेगवागि कित्तु जम्बुमालिय मेलॆ रभसदिन्द ऎसॆदनु. अदरिन्द क्रुद्धनाद रक्कसनु हत्तु बाणगळिन्द आ बण्डॆयन्नु पुडि-पुडि माडिबिट्टनु. ॥11 ॥
Murali Krishnamurthy Kopalle Murthy
पदच्छेदः
11. samutpaaTya = uplifting; taam = that rock; tarasaa = with strength; balii = the strong Hanuma; chikSepa = hurled (it); balavat = with force; kruddhaH = the enraged; raakSasaH = demon; taaDayaamaasa = struck; taam = that rock; dashabhiH = with ten; sharaiH = arrows.
अनुवादः
Uplifting that rock with strength, the athletic Hanuma hurled it with force. The enraged demon then struck back that rock with ten arrows.
स्रोतः: valmikiramayan.net
विश्वास-प्रस्तुतिः
विपन्नं कर्म तद्दृष्ट्वा हनुमांश्चण्डविक्रमः ।
सालं विपुलमुत्पाट्य भ्रामयामास वीर्यवान् ॥
सर्वाष् टीकाः
मूलम्
विपन्नं कर्म तद्दृष्ट्वा हनुमांश्चण्डविक्रमः ।
सालं विपुलमुत्पाट्य भ्रामयामास वीर्यवान् ॥
अनुवाद (कन्नड)
महावीरनाद हनुमन्तनु तन्न शिलाप्रयोगवु व्यर्थवागिरुवुदन्नु कण्डु, पराक्रमदिन्द विजृम्भिसिद अवनु ऒन्दु दॊड्डदाद सालवृक्षवन्नु बुडसहितवागि कित्तु वेगवागि तिरुगिसतॊडगिदनु. ॥12 ॥
Murali Krishnamurthy Kopalle Murthy
पदच्छेदः
12. viiryavaan = the powerful; hanumaan = Hanuma; chaN^Da vikramah = having terrific prowess; dR^iSTvaa = in vain; utpaaTya = and having uprooted; vipulam = a very large; saalam = sal tree; bhraamayaamaasa = whirled it around.
अनुवादः
Seeing that work in vain, the powerful Hanuma of terrific prowess, uprooted a very large sal tree and whirled it around.
स्रोतः: valmikiramayan.net
विश्वास-प्रस्तुतिः
भ्रामयन्तं कपिं दृष्ट्वा सालवृक्षं महाबलम् ।
चिक्षेप सुबहून् बाणान् जम्बुमाली महाबलः ॥
सर्वाष् टीकाः
मूलम्
भ्रामयन्तं कपिं दृष्ट्वा सालवृक्षं महाबलम् ।
चिक्षेप सुबहून् बाणान् जम्बुमाली महाबलः ॥
अनुवाद (कन्नड)
सालवृक्षवन्नु तन्न मेलॆ प्रयोगिसलु तिरुगिसुत्तिरुव हनुमन्तनन्नु नोडि, महाबलियाद जम्बुमालियु अनेक बाणगळन्नु अवन मेलॆ प्रयोगिसिदनु. ॥13 ॥
Murali Krishnamurthy Kopalle Murthy
पदच्छेदः
13. dR^iSTvaa = seeing; mahaabalam kapim = the mighty Hanuma; bhraamayantam = whirling around; saala vR^ikSam = the sal tree; mahaabalaH = the exceedingly strong; jambumaalii = Jambumali; chikSepa = discharged; subahuun = numerous baaNaan = arrows.
अनुवादः
Seeing the mighty Hanuma, whirling around the sal tree, the exceedingly strong Jambumali discharged numerous arrows.
स्रोतः: valmikiramayan.net
विश्वास-प्रस्तुतिः
सालं चतुर्भिश्चिच्छेद वानरं पञ्चभिर्भुजे ।
शिरस्येकेन बाणेन दशभिस्तु स्तनान्तरे ॥
सर्वाष् टीकाः
मूलम्
सालं चतुर्भिश्चिच्छेद वानरं पञ्चभिर्भुजे ।
शिरस्येकेन बाणेन दशभिस्तु स्तनान्तरे ॥
अनुवाद (कन्नड)
राक्षसनु नाल्कु बाणगळिन्द आ सालवृक्षवन्नु कत्तरिसिबिट्टनु. भुजगळिगॆ ऐदु बाणगळन्नु, तलॆगॆ ऒन्दु बाणवन्नु, वक्षस्थळक्कॆ हत्तु बाणगळन्नु हॊडॆदु अवनु कपीश्वरनन्नु घासिगॊळिसिदनु. ॥14 ॥
Murali Krishnamurthy Kopalle Murthy
पदच्छेदः
14. chichheda = (He) splitted; saalam = sal tree; chaturbhiH = with four arrows; vaanaram bhuje = the arms of Hanuma; paN^chabhiH = with five arrows; urasi = in the chest; ekena baaNena = with one arrow; stanaantare = in the space between the breasts; dashabhiH = with ten arrows.
अनुवादः
He splitted sal tree with four arrows and struck the arms of Hanuma with five arrows, in the chest with one arrow and in the space between the breast wit ten arrows.
स्रोतः: valmikiramayan.net
विश्वास-प्रस्तुतिः
स शरैः पूरिततनुः क्रोधेन महता वृतः ।
तमेव परिघं गृह्य भ्रामयामास वेगतः ॥
सर्वाष् टीकाः
मूलम्
स शरैः पूरिततनुः क्रोधेन महता वृतः ।
तमेव परिघं गृह्य भ्रामयामास वेगतः ॥
अनुवाद (कन्नड)
हनुमन्तन शरीरवॆल्लवू जम्बुमालिय बाणगळिन्द तुम्बि होयितु. अदरिन्द क्रुद्धनाद वायुपुत्रनु परिघवनॆत्तिकॊण्डु गिर-गिरनॆ तिरुगिसतॊडगिदनु. ॥15 ॥
Murali Krishnamurthy Kopalle Murthy
पदच्छेदः
15. saH = Hanuma; sharaiH puurita tanuH = with his body full of arrows; mahataa krodhena = was highly enraged; gR^ihya = and taking; tam parighameva = the same iron rod; vR^itaH vegitaH = and clasping it swiftly; bhraamayaamaasa = whirled it around.
अनुवादः
Hanuma, with his body full of arrows, was highly enraged and taking the same iron rod as well as clasping it swiftly, whirled it around.
स्रोतः: valmikiramayan.net
विश्वास-प्रस्तुतिः
अतिवेगोतिवेगेन भ्रामयित्वा बलोत्कटः ।
परिघं पातयामास जम्बुमालेर्महोरसि ॥
सर्वाष् टीकाः
मूलम्
अतिवेगोतिवेगेन भ्रामयित्वा बलोत्कटः ।
परिघं पातयामास जम्बुमालेर्महोरसि ॥
अनुवाद (कन्नड)
महा बलशालियू, वेगशालियू आद हनुमन्तनु आ परिघवन्नु रभसदिन्द तिरुगिसुत्ता अदन्नु जम्बुमालिय ऎदॆयल्लि प्रहरिसिदनु. ॥16 ॥
Murali Krishnamurthy Kopalle Murthy
पदच्छेदः
16. bhraamayitvaa = spinning; parigham = the iron rod; ativegena = with a great speed; balatkaTaH = Hanuma; richly endowed with strength; ativegaH = and highly agitated; paatayaamaasa = threw (it); mahorasi = on the broad chest; jambumaalaH = of Jamubumali.
अनुवादः
Spinning the iron rod with a great speed, Hanuma, richly endowed with strength and highly agitated, threw it on the broad chest of Jamubumali.
स्रोतः: valmikiramayan.net
विश्वास-प्रस्तुतिः
तस्य चैव शिरो नास्ति न बाहू न च जानुनी ।
न धनुर्नरथो नाश्वास्तत्रादृश्यन्त नेषवः ॥
सर्वाष् टीकाः
मूलम्
तस्य चैव शिरो नास्ति न बाहू न च जानुनी ।
न धनुर्नरथो नाश्वास्तत्रादृश्यन्त नेषवः ॥
अनुवाद (कन्नड)
आ परिघद प्रहारदिन्द जम्बुमालियु, अवन रथवाहनगळु नुग्गुनुग्गादुवु. मरुक्षणदल्लि ऎदुरिगिद्द अवन तलॆ, मॊणकालुगळु, तोळुगळु, धनुर्बाणगळु, रथाश्वगळागली नोडलू सिगलिल्ल. ॥17 ॥
Murali Krishnamurthy Kopalle Murthy
पदच्छेदः
17. tasya = that Jambumali’s; shiraH chaiva = head; naasti = was not; tatra = there; na = now; jaanunii = his knees; na = nor; dhanuH = his bow; na = nor; rathaH = his chariot; naa dR^ishyanta = ashvaaH = nor his horses were seen; na = nor iSavaH = his arrows.
अनुवादः
That Jambumali’s head was not there, nor his arms, nor his knees, nor his bow, nor his chariot and nor his horses were seen nor his arrows.
स्रोतः: valmikiramayan.net
विश्वास-प्रस्तुतिः
स हतस्तरसा तेन जम्बुमाली महाबलः ।
पपात निहतो भूवौ चूर्णिताङ्गविभूषणः ॥
सर्वाष् टीकाः
मूलम्
स हतस्तरसा तेन जम्बुमाली महाबलः ।
पपात निहतो भूवौ चूर्णिताङ्गविभूषणः ॥
अनुवाद (कन्नड)
महाबलिष्ठनाद आ जम्बुमालियु, हनुमन्तनु हॊडॆदागले नॆलक्कुरुळिदनु. अवन अवयवगळु, भूषणगळू चूरु-चूरादवु. ॥18 ॥
Murali Krishnamurthy Kopalle Murthy
पदच्छेदः
18. hataH = (Thus) struck; tena = by Hanuma; mahaabalaH = the mighty; jambumaalii = Jambumali; chuurNitaan^ga vibhuuSaNaH = with his limbs and ornaments crushed to powder; sahasaa = was instantly; nihataH = killed; papaata = and fell; bhuumau = on the ground.
अनुवादः
Thus struck by Hanuma, the mighty Jambumali, with his limbs and ornaments crushed to powder, was instantly killed and fell dead on the ground.
स्रोतः: valmikiramayan.net
विश्वास-प्रस्तुतिः
जम्बुमालिं च निहतं किङ्करांश्च महाबलान् ।
चुक्रोध रावणः श्रुत्वा कोपसंरक्त लोचनः ॥
सर्वाष् टीकाः
मूलम्
जम्बुमालिं च निहतं किङ्करांश्च महाबलान् ।
चुक्रोध रावणः श्रुत्वा कोपसंरक्त लोचनः ॥
विश्वास-प्रस्तुतिः
स रोषसंवर्तितताम्रलोचनः
प्रहस्त पुत्रे निहते महाबले ।
अमात्यपुत्रानतिवीर्यविक्रमान्
समादिदेशाशु निशाचरेश्वरः ॥
सर्वाष् टीकाः
मूलम्
स रोषसंवर्तितताम्रलोचनः
प्रहस्त पुत्रे निहते महाबले ।
अमात्यपुत्रानतिवीर्यविक्रमान्
समादिदेशाशु निशाचरेश्वरः ॥
अनुवाद (कन्नड)
महाबलशालिगळाद ऎम्भत्तु साविर किङ्कररू, जम्बुमालियू हतरादरॆन्दु केळिद राक्षसराजनाद रावणनु बहळ कोपगॊण्डु कण्णुगळु कॆम्पागि तिरुगतॊडगिदवु. महाबलशालियाद प्रसहस्त पुत्र जम्बुमालियु रणभूमियल्लि बलियादुदन्नु तिळिदु, रोषदिन्द, अतुल बल पराक्रमिगळाद अमात्यपुत्ररन्नु हनुमन्तनॊडनॆ युद्धमाडलु कळुहिसिदनु. ॥19-20 ॥
Murali Krishnamurthy Kopalle Murthy
पदच्छेदः
19. shrutvaa = hearing; jambumaalimcha = Jambumali; nihatam = having been killed; mahaabalaan kimkaraanshcha = as also the might kimbaras; raavaNaH = Ravana; chukrodha = was angry; kopa samrakta lochanah = with his red enraged eyes.
अनुवादः
Hearing Jambumali having been killed, as also the mighty Kimkaras, Ravana was angry with his red enraged eyes.
स्रोतः: valmikiramayan.net
Murali Krishnamurthy Kopalle Murthy
पदच्छेदः
20. mahaabale = (Since) the mighty; prahastaputre = son of Prahasta; nihate = was killed; saH nishaachareshvaraH = that Ravana; roSasamvartita taamra lochanaH = rolling his red eyes with rage; aashu = immediately; samaadidesha = ordered; amaatya putraan = the sons of ministers; ativiirya vikramaan = having too much of strength and prowess; (to go to the battle).
अनुवादः
Since the mighty son of Prahasta was killed, that Ravana rolling his red eyes with rage, immediately ordered the sons of ministers possessing high strength and prowess, to go to the battle.
स्रोतः: valmikiramayan.net
मूलम् (समाप्तिः)
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे चतुश्चत्वारिंशः सर्गः ॥ 44 ॥
अनुवाद समाप्तिः
महर्षिवाल्मीकि विरचित आदिकाव्यवाद श्रीमद्रामायणद सुन्दरकाण्डदल्लि नलवत्तनाल्कनॆय सर्गवु मुगियितु.