विश्वास-प्रस्तुतिः (त॰प॰)
“अऱवे+++(=निवर्ततां)+++ भरम्” ऎऩ्ऱ् अडैक्-कलम्+++(=रक्ष्य-वस्तु)+++ वैत्तनर्, अऩ्ऱु नम्मैप्
पॆऱवे+++(=प्राप्तिं)+++ करुदिप्+++(=काङ्क्षित्वा)+++ पॆरुन्-तगव्+++(=कृपाम्)+++ उऱ्ऱ पिरान्-अडिक्-कीऴ्
“उऱवेय्+++(=सम्बन्धतः)+++ इवन् उयिर् काक्किऩ्ऱव् ओर्-उयिर्+++(→अन्तर्यामि)+++-उण्मैयै नी
मऱवेल् +++(=न विस्मार्षीः)+++” ऎन +++(उपादिश्य)+++ नम् मऱै-मुडि+++(=मकुटं) चूटिय मन्नवरे+++(=राजानः)+++ . (19)
नीलमेघः (सं)
( अधिकारार्थसंग्राहिका गाथा )
वेद-मकुट-धरा अस्मत्-स्वामिनः,
“निवर्ततां भर” इति (मत्वा)
अस्मान् रक्ष्य-वस्तुत्वेन समर्पितवन्तः,
तदाऽस्मान् प्राप्तुम् अभिलष्य
महतीं कृपाम् आवहतो महोपकारकस्य चरणयोर् अधस्तात् सम्बन्धमात्राद्
एतदीयात्म-स्वरूप-रक्षकस्यैकस्यात्मनो याथात्म्यं
त्वं मा विस्मार्षीर्
इति (उपदिश्य ) ॥
English
Our princely ācārya s, who wear the crown of proficiency in the Vedas,
have placed us for protection under the feet of the Lord,
who, from beginningless time, has resolved, in His great compassion, to save us;
they have done so in order that there may be no further responsibility in ourselves (for our protection),
by saying to us,
“Do not forget the truth that the Lord,
who is the soul of the world,
will protect you who are related to Him as śeṣa (existing solely for His purposes),”
Español
Nuestros principescos ācārya s, que usan la corona de la competencia en los Vedas,
nos han colocado para protección bajo los pies del Señor,
quien, desde el tiempo sin inicio, ha resuelto, en su gran compasión, de salvar nos;
Lo han hecho para que no haya más responsabilidad en nosotros mismos (para nuestra protección),
diciéndonos,
“No olvides la verdad que el Señor,
Quien es el alma del mundo
te protegerá que estén relacionados con él como Śeṣa (existente únicamente para sus propósitos) “.
मूलम् (त॰प॰)
अऱवे परमॆऩ्ऱडैक्कलम् वैत्तनरऩ्ऱु नम्मैप्
पॆऱवे करुदिप् पॆरुन्दगवुऱ्ऱ पिरानडिक्कीऴ्
उऱवेयिवनुयिर् काक्किऩ्ऱ वोरुयिरुण्मैयै नी
मऱवेलॆन नम्मऱैमुडिसूडिय मन्नवरे. (19)
४२तमाहोबिल-यतिः
शेषशेषिभावसम्बन्धत्ताले इन्द चेतनऩुडैय स्वरूपादिगळैक्कॆडामल् रक्षिक्किऱ अन्तर्यामियाऩ भगवाऩुडैय सहजकारुण्यमे रक्षणत्तिऱ्कु प्रधानकारणम्; प्रपत्ति व्याजमात्रम्, इदै नी मऱवादे ऎऩ्ऱु उपदेशित्तु नम्माचार्यर्गळ् अनादिकालमाग नम्मैप् पॆऱ वेणुमॆऩ्ऱु आसैप्पडुम् ईश्वरऩ् तिरुवडिगळिले नमक्कु भरमऱुम्बडि रक्ष्यवस्तुवाग नम्मै समर्पित्तारॆऩ्ऱु कीऴ्च्चॊऩ्ऩ अधिकारार्थत्तै ऒरुबाट्टाले सङ्ग्रहिक्किऱार् अऱवे परमित्यादिना ।
नम् मऱैमुडिसूडियमऩ्ऩवर् -
नम् - नम्मिडत्तिल् परमकृपाळुक्कळाय्, मऱैयिले - वेदान्तत्तिले मुडिसूडिय - मूर्द्धाभिषिक्तर्गळाऩ, मऩ्ऩवर् - प्रपन्न राजाक्कळाऩ नम् पूर्वाचार्यर्गळ्।
इदऱ्कु अडैक्कलम् वैत्तऩर् ऎऩ्बदोड् अन्वयम्।
इप्पडि समर्पित्ताल् ऒऩ्ऱुमऱियाद नाऩ् अदै अङ्गीकरिक्कुम्बडि यॆङ्ङऩेयॆऩ्ऩ नमक्कुम् ईश्वरऩुक्कुम् शेषशेषिभावसम्बन्धमुण्डॆऩ्ऱुम् अदऩालेये इन्द चेतनङ्गळॆल्लारैयुम् ईश्वरऩ् रक्षिक्किऱाऩ्, इदु उण्मै, इदै मऱवादे कॊळ् ऎऩ्ऱुम् तत्त्वोपदेशम् पण्णि समर्पिक्किऱार्गळागैयाल् नामुम् इन्द समर्पणत्तै इसैयक्कूडुमॆऩ्गिऱ अभिप्रायत्ताले यरुळिच् चॆय्गिऱार् उऱवेयिवऩुयिर् काक्किऩ्ऱवोरुयिरुण्मैयै नी मऱवेलॆऩ इति ।
उऱवे - शेषशेषिभावसम्बन्धत्तालेये, इवऩुयिर् - इन्द चेतनऩुडैय स्वरूपत्तै, काक्किऩ्ऱ - रक्षिक्कुमवऩाऩ, ओरुयिर् - सर्वान्तर्यामियाऩ ईश्वरऩुडैय, उण्मैयै - सहजसम्बन्धत्ताले सर्वरैयुम् रक्षिक्कुम् स्वभावत्तै, नी मऱवेल् - मऱवादे कॊळ्, ऎऩ - ऎऩ्ऱु नामिसैयुम्बडि उपदेशित्तु। इदऩाल् स्वतः नामिन्द भरसमर्पणत्तै इसैयाविट्टालुम् परमकृपाळुक्कळाऩ नम्माचार्यर्गळ् भगवत्सम्बन्धोपदेशत्तालुम्, भगवत्स्वरूपस्वभावोपदेशत्तालुम् नम्मै यिसैयुम्बडि कृषि पण्णुगैयाल् नामिसैयत्तट्टिल्लै यॆऩ्ऱदायिऱ्ऱु। इप्पडि आचार्यर्गळ् नम्मै समर्पित्तु नामुमिसैन्दालुम् निस्समाभ्यधिकऩाऩ सर्वेश्वरऩ् नम्मै यङ्गीगरिप्पऩा, अनन्तकोटिजीवऩिल् नामॊरुवऩिरुप्पदाग ऎण्णुवाऩोवॆऩ्ऩ वरुळिच्चॆय्गिऱार् अऩ्ऱु नम्मैप् पॆऱवे करुदि इत्यादियाल्।
अऩ्ऱु - अऩ्ऱु मुदले, अनादिकालमाग वॆऩ्ऱबडि।
नम्मै - शेषभतऩाऩ नम्मै, पॆऱवे - लभिक्कैक्कु, करुदि - आसैप्पट्टु, उडैयवऩ् उडैमैयै लभिक्कैक् कासैप्पडुवाऩिऱे। इदऩाल् जीवऩ्गळ् अनन्तकोटिकळाऩालुम् अवऩ् नमक्कुम् अन्तर्यामियागैयालुम् सर्वज्ञऩागैयालुम् नम्मैयुम् ऒरुवऩाग ऎण्णुगैयुम् पॆऱवासैप्पडुगैयुम् कूडुमिऱे। इप्पडि आसैप्पडुगैक्कुक् कारणम् सॊल्लुगिऱार् पॆरुन्दगवुऱ्ऱ इति । पॆरुन्दगवु - पॆरिय कृपै । सहजमाय् परिपूर्णमाय् न्यस्तभरर्गळै स्वीकरित्तल्लदु धरिक्कमुडैयाददाऩ कृपै यॆऩ्ऱबडि। उऱ्ऱ - अडैन्द, पिराऩ् - परमोपकारकऩाऩ सर्वेश्वरऩुडैय, इप्पडिपरमकृपाळुवाय् परमोपकारकऩायिरुक्कैयाले नम्मै यङ्गीगरिक्कत्तट्टिल्लै यॆऩ्ऱदायिऱ्ऱु। अडिक्कीऴ् - तिरुवडित्तामरैगळिऩ् कीऴ्, परमऱवे ऎऩ्ऱु - परम् अऱुन्दे पोगवेण्डुमॆऩ्ऱु, नम्मुडैयदुगळुक्कुम् स्वरूपभरफलादिगळिल् अन्वयमिल्लादु पोगवेण्डुमॆऩ्ऱॆऩ्ऱबडि। अडैक्कलम् वैत्तऩर् - रक्ष्यवस्तुवाग समर्पित्तऩर्। अडैक्कलम् रक्ष्यवस्तु । इङ्गु अऱवे परमॆऩ्ऱदाल् निर्भरत्वम् तोऩ्ऱुगिऱदु। अडिक्कीऴॆऩ्ऱदालुम् निर्भरत्वम् तोऩ्ऱुगिऱदु। वैत्तऩरॆऩ्ऱु आचार्यकर्तृकमाग भरन्यासत्तैच् चॊऩ्ऩदु आचार्यनिष्ठरल्लादार्क्कुम् तङ्गळुडैय अदावदु स्वकर्तृकमाऩ भरसमर्पणानुष्ठानमुम् हितोपदेशकाचार्याधीनमाग वन्ददागैयाल् आचार्यकर्तृकमागवे अदै निऩैत्तिरुक्कवेण्डुमॆऩ्ऱु ज्ञापिक्कैक्काग।
विजय-राघवः (क)
अर्थ - नम् - नमगॆ उज्जीवकराद, मरै मुडिशूडिय मन्नवरे, मरै - वेदगळल्लि, मुडिशूडिय - मूर्धाभिषिक्तराद मन्नवरे - राजरुगळाद नम्म आचार्यरुगळू उरवे - चेतननिगू सर्वेश्वरनिगू इरुव शेष-शेषि-रूप (दासत्व-स्वामित्व) सम्बन्धदिन्दले, इवनुयिर् - ई जीवात्मन स्व-रूपवन्नु काक्किन्र- रक्षिसुत्तिरुव, ओरुयिर् - सर्वक्कू अन्तर्यामियागि सर्वक्कू सत्ता-दायकनाद सर्वेश्वरन, उण्मैयै - सहज-कारुण्य-रूप–स्व-भाववन्नु, नी मरवेल् - आकिञ्चननाद नीनु ऎन्दिगू मरॆयबेड, ऎन - ऎन्दु ऎन्दरॆ ऎम्बदागि उपदेशिसि, अन्रु - आगिनिन्द ऎन्दरॆ सृष्टि-कालद मॊदलु प्रपदन-कालदवरिविगू, नम्मै - जड-पदार्थद हागिद्द नम्मन्नु, पॆरवॆ - तन्न प्रयोजनक्कागिये, तन्नॊन्दिगॆ सेरिसिकॊळ्ळुवदक्कागिये, करुदि - उपाय-भूतनागि कृषि माडि, पॆरुं तगवु - निर्हेतुकवाद तन्न अधिक-कृपॆयन्नु, उत्त - हॊन्दिदवनाद, पिरान् - हीगॆ करण-कळेबर-प्रदान, शास्त्र-प्रदान-गुरूपसदन, प्रपत्त्यनुष्ठान मॊदलाद महोपकारगळन्नॆसगुव सर्व-शरण्यन, अडिक्कळ् - पादारविन्दद कॆळगॆ, परम् अरवे - नमगॆ यावुदॊन्दु भरवु इल्लदे इरोणवु हेगो हागॆ, अडैलक्कलम् - रक्ष्य-वस्तुवॆन्दु, वैत्तनर् - इट्टरल्लवे ?
विजय-राघवः (क) - तात्पर्यम्
तात्पर्य - स्वामियन्नु हॊन्दलु ऎरडु प्रधान-कारणगळु. ऒन्दनेदु, सर्व-शरण्यन सहजवाद निर्हेतुक-कृपॆयु, ऎरडनेदु वेद-वेदान्तार्थ-निर्णयदल्लि सार्वभौमराद नाथ-यामुन-रामानुज-मुनिगळाद पूर्वाचार्यरुगळन्ननुसरिसिरुव ज्ञान-निष्ठॆ कर्म-निष्ठॆयुळ्ळ नम्म आचार्यरुगळु, हागादरॆ प्रपदनवेनु, साध्योपायवल्लवो ऎन्दरॆ अदु व्याज-रूपवादुदु ऎम्बभिप्रायवु व्याज-रूपवादरू इदन्ननुष्ठिसले बेके ऎन्दरॆ आवश्यकवागि अनुष्ठिसतक्कद्दे ऎन्दु तिळिसुवदक्कागि पिरानडिक्कळ् वैत्तनरे ऎन्दु हेळिरुत्तारॆ. तायियेनो तन्न सहज-कारुण्यदिन्द तन्न मगुवन्नु संरक्षिसुवदरल्लि कङ्कण-बद्धळागिद्दाळॆ. आदरॆ मगुवु स्तन्यवन्नु पान माडबेकष्टॆ. मगुविन अभिवृद्धिगॆ स्तन्य-पान-रूप-वृत्तियु हेगॆ व्याज-रूपवागिद्दरू आवश्यकवो, हागॆये सर्वेश्वरन सहज-कारुण्यवु संरक्षिसलु सिद्धवागिद्दरू ईतनु भर-न्यासवन्नु व्याज-रूपवागि आवश्यकवागि अनुष्ठिसतक्कद्दु. उयिर् काक्किन्र वोरुयिररुण्मयै ऎन्दु हेळिरुवदरिन्द, यावाग जीवात्मनन्नु रक्षिसलि ऎन्दु अवसर प्रतीक्षॆयल्लिरुव ऎल्लादक्कू अन्तरात्मवाद, सर्वेश्वरन स्व-भाववे प्रधान-कारणवॆन्दु हेळिरुत्तारॆ.
[[P1123]]
अदु हेगॆन्दरॆ, आतन ई दिव्य–स्व-भाववन्नु “नीमरवेल्” नीनु ऎन्दिगू मरॆयतक्कद्दल्लवु ऎन्दु रहस्यवागि नमगॆ नम्म आचार्यरु उपदेशिसिरुत्तारॆ. हीगॆ नमगॆ अति मुख्यवाद हितोपदेशवन्नु माडि नमगू सर्वेश्वरनिगू इरुव शेष-शेषि-भाववन्नु नन्न हृदयदल्लि प्रतिष्ठितवागि निल्लुवहागॆ माडि, नमगागि सर्वेश्वरनन्नु प्रार्थिसिरुव उदार मनस्कराद नम्म आचार्यरे ऎरडने प्रधान-कारणवु. हीगॆ हितोपदेश माडिदवरु यारॆन्दरॆ - मरैमुडि शॊडिय मन्नवरे - वेदवॆम्ब किरीटवन्नु धरिसिरुव राजरु, इन्थावरु हेळिदुदु विवादक्कॆ कारणविल्लद सिद्धान्तवु, आदुदरिन्द अकिञ्चनराद नमगॆ माडुव अवरुपदेशवु परम-ग्राह्यवु.
धर्म-शास्त्र-रथारूढा वेद-खड्ग-धरा द्वि-जाः ।
क्रीडार्थम् अपि यद् ब्रूयुस् स धर्मः परमो मतः ॥
ऎम्बल्लि धर्म-शास्त्रवॆम्ब रथवन्नु आरोहणॆ माडि, वेदवॆम्ब खड्गवन्नु धरिसिरुव राजरागि हेळिरुत्तदॆ. इल्लि वेदवॆम्ब किरीटवन्नु धरिसिदवरागि हेळल्पट्टिरुत्तदॆ. अथवा मरै मुडि - वेदगळिगॆ शिरो-भूषणवागिरुव उपनिषत्तुगळन्नु, शूडिय - अलङ्कारवागि शिरस्सिनल्लि धरिसिदवरु ऎम्बर्थवन्नू हेळबहुदु. नीमरवेलॆन ऎन्दुपदेशिसिदुदरिन्दलू, आचार्यर मूलकवागिये इन्तह हितोपदेश उण्टागुवदरिन्दलू, अवसान-कालवन्नु गॊत्तागि तिळियुवुदु साध्यविल्लवादुदरिन्द, ई चेतननिगॆ ज्ञान-प्राप्तवाद ऒडनॆये भर-न्यासवन्नु गुरु-मुखेन अनुष्ठिसतक्कद्दॆन्दू तोरिबरुत्तदॆ इदरिन्द भर-समर्पणवु आचार्य-कृत्यवॆन्दु हेळिदन्तायितु. आचार्य-माहात्म्येयिन्द ई चेतननिगॆ प्रबल-कर्म-बलदिन्द वश्यवल्लद स्वामिय रक्षकत्ववु बहु सुलभवागि लभिसुत्तदॆम्ब भाववू तोरिबरुत्तदॆ. ई अभिप्रायवन्नॆ सर्वज्ञराद यामुन-मुनिगळु तम्म स्तोत्र-रत्नद कॊनॆयल्लि
पितामहं नाथ-मुनिं विलोक्य प्रसीद मद्-वृत्तम् अचिन्तयित्वा
ऎम्बल्लि व्यक्तपडिसिरुत्तारॆ.
सिद्धिर् भवति वा नेति संशयो ऽच्युत-सेविनाम् ।
न संशयो ऽथ तद्-भक्त-परचर्या-रतात्मनाम्
[[P1124]]
ऎन्दरॆ अच्युत-सेवॆ मात्र माडुववरिगॆ सिद्धियुण्टो इल्लवो ऎम्ब सन्दॆहवादरू ऒन्दु वेळॆ इरबहुदु; आदरॆ आ अच्युतन भक्तर परिचर्यॆयल्लि आसक्तवाद मनस्सुळ्ळवरिगॆ मात्र सिद्धियु निस्सन्देहवॆन्दु हेळिरुव हागॆ, आचार्य-प्रसन्नतॆयिन्द भगवत्-पसन्नतॆयु निस्संशयवॆम्बुवदन्नु ई सन्दर्भदल्लि ग्रहिसतक्कद्दागिरुत्तदॆ हिन्दॆ गुरु-परम्परा-सारदल्लि “आचारवत्तयामुक्तौ” ऎन्दु स्मृतियल्लू कूड ई अभिप्रायवे समर्थिसल्पट्टिरुत्तदॆ. (४८ नॆय पुट नोडि) इन्तह नम्म परमाचार्यरु एनुपकारवन्नु माडिरुत्तारॆन्दरॆ नम्मन्नु अवन पादारविन्दद कॆळगॆ वैत्तनर् - इट्टवरु ऎन्दु हेळिरुवदरिन्द नमगागि तावे नम्म आत्मावन्नु अल्लिरिसि शरणागति माडिदन्था परमोपकाररु; रक्ष-वस्तु ऎम्बदागि समर्पिसिदरु ऎम्ब भाववु; ऎन्दरॆ श्रियः-पतिय तिरुवडिय कॆळगॆ समर्पिसुवाग लक्ष्मिगू नारायणनिगू सह ई चेतननु निम्मिन्द रक्षिसल्पडलु अर्हनु ऎन्दु हेळि बलवत्तरवाद पुरुष-कार-रूप-परमोपकारवन्नु ऎसगिदवरॆम्ब भाववु इल्लि तोरिबरुत्तदॆ. इल्लि मुख्यवागि ग्रहिसतक्कद्दु एनॆन्दरॆ :- आचार्य-मुखेन ई भर-न्यासवु व्याज-रूपवादरू अनुष्ठिसलेबेकॆम्बुवदु; सर्वेश्वरने तानागिये रक्षिसिबिडुवनु, आदुदरिन्द ई व्याजवु अनावश्यकवु ऎन्दु भाविसकूडदॆम्बुवदु. भर-समर्पणव श्रुति-स्मृति-इतिहास-पुराणगळल्लॆल्ला विधिसल्पट्टिरुवदरिन्द, अन्तह सन्दर्भदल्लि वादवु निरर्थकवु.
इल्लि “अरवे परं, नमगॆ यावदॊन्दु भरवू इल्लदॆ इरोणवु हेगो हागॆ” ऎन्दु हेळिरुवदरिन्द, तानु ई प्रपत्ति-मूलक निर्भरनादनॆन्दू, अरवे ऎम्बल्लि अवधारणविरुवदरिन्द आ विषयवु निस्संशयवॆन्दू, अडैक्कलम् ऎन्दु पुरुष-कारत्ववु तोरुवदरिन्द निर्भयनादनॆन्दू, वैत्तनर् ऎम्बुवदरिन्द तावु हर्षातिरेकवुळ्ळवरादरॆन्दू कृत-कृत्यरॆन्दू तोरिबरुत्तदॆ.
[[P1125]]
विजय-राघवः (क) - अवतारिका
अवतारिकॆ - हिन्दिन पाशुरदल्लि साङ्ग-प्रदनानुष्ठानक्कॆ श्रुति-प्रमाणगळु आचार्यानुष्ठान-रूप-सम्प्रदायवू उण्टॆन्दु हेळि अदु व्याजमात्रवादरू, आ व्याजवन्ने स्वामियु निरीक्षिसुत्तिरुवदरिन्द अनुष्ठेयवॆन्दु उपदेशिसिदरु. ई संस्कृत-श्लोकदिन्द, हागॆ ज्ञान-कर्म-योगगळिन्द बॆळगुत्तिरुव ब्रह्मवित्ताद परमाचार्यन मूलक प्रपदनानुष्ठान माडिदवनिगॆ निर्भरत्व-सिद्धियॆन्दु उपपादिसुत्तारॆ. अदरॊन्दिगॆ प्राप्तवागुव कॆलवु शङ्कागळिगू समाधानवन्नु हेळि अधिकार-समाप्तियन्नु माडुत्तारॆ. शङ्कागळु यावुवॆन्दरॆ.
१. समस्त-कार्यगळिगू सर्वेश्वरनॊब्बने हेतुवॆन्दु प्रमाण हेळुवाग, ई प्रसदनवु हेगॆ व्याज-रूपदल्लादरू हेतुवादीतु ?
२. ईतनिगॆ सम्पूर्ण-पारतन्त्र्यवु “स्वयं मृत्-पिण्ड-भूतस्य परतन्त्रस्य देहिनः” ऎन्दु भारत-शान्ति-पर्वदल्लि हेळिरुव हागॆ, इरुवल्लि हीगॆ पारतन्त्र्यविरुववनु एनन्नु स्व-तन्त्रिसि माडलादीतु ? ईतनु मण्णिन मुद्दॆय हागॆ ऎल्लिद्दानॆ कर्तृत्वविदॆयल्ला ? ऎन्दरॆ; आ कर्तृत्वदल्लि पूर्ण-स्वातन्त्रविल्लवे ? हागॆ पारतन्त्र्य उण्टॆन्दु “परात् तु तच् छ्रुतेः” ऎम्ब सूत्रदल्लू, श्रुतियल्लू, इतर शास्त्रगळल्लू मूल-मन्त्रदल्लू तोरिबरुवदिल्लवे ? अन्तह पारतन्त्र्यदल्लिरुववन मूलक सर्वेश्वरनु भर-न्यासादिगळन्नु ऎदरु नोडबहुदो ? इत्यादि शङ्कागळिगॆ समाधानवु ई श्लोकदल्लि दॊरॆयुत्तदॆ.
[[P1126]]
विश्वास-प्रस्तुतिः (सं॰प॰)
युग्य+++(←चित्)+++-स्यन्दन+++(←अचित्)+++-सारथि+++(←ईश्वर)+++-क्रमवति त्रय्य्-अन्त-सन्दर्शिते
तत्त्वानां त्रितये यथाऽर्ह-विविध-व्यापार-सन्तानिनि ।
+++(उपादान-)+++हेतुत्वं त्रिषु, कर्तृ-भाव उभयोस्, स्वाधीनतैकत्र,, तत्
स्वामि–स्वी-कृत–यद्-भरो ऽयम् +++(जीवः)+++ अलसस्, तत्र स्वयं निर्भरः ॥ २९ ॥+++(4)+++
नीलमेघः (सं)
युग्य+++(←चित्)+++-स्यन्दन+++(←अचित्)+++-सारथि+++(←ईश्वर)+++-क्रमवति त्रय्य्-अन्त-सन्दर्शिते
तत्त्वानां त्रितये यथाऽर्ह-विविध-व्यापार-सन्तानिनि ।
+++(उपादान-)+++हेतुत्वं त्रिषु, कर्तृ-भाव उभयोस्, स्वाधीनतैकत्र,, तत्
स्वामि–स्वी-कृत–यद्-भरो ऽयम् +++(जीवः)+++ अलसस्, तत्र स्वयं निर्भरः ॥ २९ ॥+++(4)+++
English
The horse, the chariot and the charioteer –
the end of the Vedas (the Upaniṣads) shows that the three tattvas, cit, acit, and Iśvara are related to one another respectively like the three mentioned above
and have always had varied activities
in accordance with their respective nature.
In connection with these activities,
all the three are of the nature of being the (material) causes;
two, cit and Iśvara, are of the nature of doers,
and one (1.) Iśvara is alone independent (of all others).
Therefore the jīva,
the responsibility for whose protection has been undertaken by Iśvara who is the Master, is carefree
and has no further responsibility of his own in the matter of his protection.
Español
El caballo, el carro y el auriga -
El final de los Vedas (los Upaniṣads) muestra que los tres tattvas, CIT, ACIT e Iśvara están relacionados entre sí, respectivamente, como los tres mencionados anteriormente.
y siempre han tenido actividades variadas
de acuerdo con su naturaleza respectiva.
En relación con estas actividades,
Los tres son de la naturaleza de ser las causas (materiales);
Dos, Cit e Iśvara, son de la naturaleza de los hacedores,
y uno (1.) Iśvara es solo independiente (de todos los demás).
Por lo tanto, el Jīva,
La responsabilidad de cuya protección ha sido emprendida por Iśvara, que es el maestro, es despreocupado
y no tiene más responsabilidad propia
en el asunto de su protección.
मूलम् (सं॰प॰)
युग्यस्यन्दनसारथिक्रमवति त्रय्यन्तसन्दर्शिते
तत्त्वानां त्रितये यथार्हविविधव्यापारसन्तानिनि ।
हेतुत्वं त्रिषु कर्तृभाव उभयोस्स्वाधीनतैकत्र तत्
स्वामिस्वीकृतयद्भरोऽयमलसस्तत्र स्वयं निर्भरः ॥ २९ ॥
४२तमाहोबिल-यतिः
कीऴ्च्चॊऩ्ऩबडि ऒरुवऩ् ऒरु फलत्तै उद्देशित्तु ईश्वरऩिडत्तिल् न्यस्तभरऩाय्, भगवाऩुमन्द भरत्तै स्वीकरित्ताल् अन्द विषयत्तिल् निर्भरऩायिरुक्कवेण्डुमॆऩ्ऱु निगमिक्कप्पोगिऱवराय् जीवऩुम् ईश्वरऩुम् कर्ताक्कळायिरुक्क अदिल् ऒरुवऩुक्कु परतन्त्रऩाय्क्कॊण्डु भरसमर्पणकर्तृत्वमुम् मऱ्ऱॊरुवऩुक्कु स्वतन्त्रऩाय् भरस्वीकर्तृत्वमुम् प्रमाणसिद्धमाऩालल्लवा इप्पडिच् चॊल्ललावदॆऩ्ऩिल्, श्रुत्युक्तमाऩ दृष्टान्तत्ताल् जीवेश्वरकर्तृत्वङ्गळुक्कु वैषम्यत्तैक् काट्टि ‘‘शक्तयस्सर्वभावानामचिन्त्यज्ञानगोचराः’’ ऎऩ्गिऱबडि तत्तद्वस्तुक्कळिऩ् स्वभावङ्गळ् भिन्नभिन्नङ्गळायुम् विचित्रङ्गळागवुम् प्रमाणसिद्धङ्गळागैयाल् अप्पडिच् चॊल्ललामॆऩ्ऱु उपपादिक्किऱार् युग्येति । युगमर्हतीति युग्यङ्गळ् कुदिरैगळ्, स्यन्दनं – तेर्, सारथिः – सूतऩ्, इवर्गळुडैय क्रमवति – न्यायत्तै युडैयदाग, त्रय्यन्तसन्दर्शिते – ‘‘यथा प्रयोग्य आचरणे युक्तः एवमेवास्मिन् शरीरे प्राणो युक्तः’’ ऎऩ्गिऱ वेदान्तवाक्यत्तिल् काण्बिक्कप्पट्ट। अस्याश्श्रुतेरयमर्थः । यथा - ऎप्पडि, प्रयोग्यः – योक्तुमर्हः योग्यः, युगत्तिले सम्बद्धुमर्हः युग्य इति यावत् । अश्वादिः । आचरणम् – आसमन्ताच्चरतीत्याचरणं स्यन्दनम् । तस्मिन् युक्तः – सारथिना बद्धः । एवमेव – इत्थमेव, अस्मिन् शरीरे – अचेतनमाऩ इन्द शरीरत्तिले, प्राणः – प्राणशब्दवाच्यऩाऩ जीवऩ्। युक्तः – सर्वप्रेरकऩाऩ भगवाऩाले सम्बद्ध इति । चेतनऩ् कर्तावागैयाले युग्यक्रमवाऩागवुम्, अचेतनम् प्रयत्नाश्रयत्वरूपकर्तृत्वमऩ्ऱिक्के केवलं व्यापाराश्रयमागैयाले स्यन्दनक्रमवत्तायुम्, ईश्वरऩ् उभयप्रेरकऩागैयाले सारथिक्रमवाऩागवुम् काण्बिक्कप्पट्ट ऎऩ्ऱबडि। यथार्हविविधव्यापारसन्तानिनि – यथार्हाः – स्वस्वयोग्याः, विविधाः – नानाप्रकाराः, व्यापाराः – त्रिकसाधारणङ्गळायुम्, द्विकसाधारणङ्गळायुम्, प्रत्येकासाधारणङ्गळायुमुळ्ळ व्यापारङ्गळ्, इङ्गु त्रिकसाधारणव्यापारङ्गळ् संयोगादिगळ्। चिदचिदुभयसाधारणाश्चलनादयः । जीवेश्वरोभयसाधारणाः ज्ञानचिकीर्षादयः । चित्तिऩुडैय असाधारणव्यापारङ्गळ् ज्ञानसङ्कोचविकासादिगळ्। अचेतनमाऩ शरीरासाधारणव्यापारङ्गळ् स्वरूपपरिणामादिगळ्। ईश्वरासाधारणव्यापारङ्गळ् स्वेतरनियन्तृत्वादिगळ्। इदुगळुडैय सन्तानं – परम्परै, अदैयुडैय, तत्त्वानां त्रितये – चिदचिदीश्वरतत्वत्रयत्तिले, त्रिषु – घटकङ्गळाऩ मूऩ्ऱुगळिल्, चिदचिदीश्वरर्गळिलॆऩ्ऱबडि। हेतुत्वं – कार्यजनकत्वरूपमाऩ हेतुत्वम् वर्तते, उभयोः – तत्त्वत्रयघटकर्गळाऩ चेतनरिडत्तिलुम् ईश्वरऩिडत्तिलुम्, कर्तृभावः – प्रयत्नाश्रयत्वरूपमाऩ कर्तृत्वं वर्तते । एकत्र – तत्त्वत्रयघटकऩाऩ ईश्वरऩिडत्तिले, स्वाधीनता – कर्तृभावत्तिल् स्वतन्त्रता वर्तते । जीवेश्वरर्गळुक्कु साधारणमाऩ प्रयत्नाश्रयत्वरूपकर्तृत्वमिरुन्दालुम् जीवऩुक्कु परतन्त्रकर्तृत्वमुम् ईश्वरऩुक्कु स्वाधीनकर्तृत्वमुमुळ्ळदु। तत् - इप्पडि मूऩ्ऱु तत्त्वङ्गळुम् कार्यजनकङ्गळाय्, जीवेश्वरर्गळ् प्रयत्नाश्रयत्वरूपकर्तृत्वशालिकळाय्, अदिल् ईश्वरऩ् स्वाधीनकर्तावाग इरुक्कैयाल् जीवऩ् भगवदधीनऩाय्क्कॊण्डु भरसमर्पणम् पण्णुगैयुम्, ईश्वरऩ् अन्द भरत्तै स्वीकरिक्कैयुम् कूडुमागैयाले यॆऩ्ऱबडि। अयमलसः – भक्त्यादिगळिलशक्तऩाऩ अदावदु अकिञ्चनऩाऩ इन्द प्रपन्नऩ्, स्वामिस्वीकृतयद्भरः – स्वतन्त्रस्वामियाले स्वीकरिक्कप्पट्ट यद्विषयभरः, इङ्गु यच्छब्दम् फलपरम्; यत्फलजनकत्वरूपभरत्तै युडैयवऩो वॆऩ्ऱबडि। तत्र – तस्मिन्फले, स्वयं निर्भरः – फलजनकत्वभरम् स्वतन्त्रस्वामियाल् स्वीकृतमाऩबडियाल् तऩक्कदिल् भरमिल्लै यॆऩ्ऱबडि।
श्रीमान् लक्ष्मीनृहरिः कृत्वा मां तूलिकां स्वहस्तस्य । श्रीरङ्गपूर्वशठजिद्योगिवरं प्रीतिपूर्वकं व्यलिखत् ॥
अतिसरळं व्याख्यानं महनीयं सारबोधिनीसदाख्यानम् । यावत्साङ्गन्यासाधिकारमतिलोकसारशास्त्रस्य ॥
॥ इति श्रीमदहोबिलमठास्थाने द्विचत्वारिंशत्पट्टे मूर्द्धाभिषिक्तस्य निरवधिकगुरुभक्तिभरितस्य श्रीलक्ष्मीनृसिंहदिव्यपादुकासेवक श्रीवण्शठकोप श्री श्रीरङ्गशठकोपयतीन्द्रस्य कृतौ श्रीसारबोधिन्याख्यायां व्याख्यायां साङ्गप्रपदनाधिकारो द्वादशः ॥
विजय-राघवः (क)
अर्थ - युग्य-स्यन्दन-सारथि-क्रमवति, युगं वहन्तीति युग्याः, नॊगवन्नु हॊरतक्कवु युग्याः, आदुदरिन्द युग्यवॆन्द कुदुरॆगळु स्यन्दन - रथ, सारथि - रथ नडिसुववनु, इवरुगळ क्रमवति - रीतियन्नुळ्ळ, त्रय्य्-अन्त-सन्दर्शिते - वेदान्यगळिन्द चन्नागि व्यक्तगॊळिसल्पट्ट, यथार्ह-विविध-व्यापार-सन्ताननि, यथार्ह - अववुगळिगॆ योग्यवाद, विविध - नानाबगॆयाद, व्यापार - व्यापारगळ, सन्ताननि - परम्परॆगळुळ्ळ, तत्त्वानां - तत्त्वगळ, त्रितये - अचित्तु चित्तु ईश्वररॆम्ब मूररॊळगॆ, ऎन्दरॆ मूरन्नू परिशीलिसि नोडिदुदादरॆ, त्रिषु - ई मेलिन मूरु तत्त्वगळल्लू, हेतुत्वं - कारणवागिरुव भाववुण्टु; उभयोः - जीवात्मराद चित्तिनल्लू, ईश्वरनल्लू, कर्तृ-भावः - कर्तृत्ववुण्टु; एकत्र - ऒब्बनाद ईश्वरनल्लि मात्र, स्वाधीनता – आ कर्तृत्ववु तनगॆ मात्रवे स्वाधीनवागिरुविकॆयु ऎन्दरॆ स्व-तन्त्र–कर्तृत्ववु ऎन्दरॆ नियन्तृत्ववु उण्टु; इदरिन्द जीवात्मरल्लिरुव कर्तृत्ववु परायत्तवागि सर्वेश्वरनिगॆ अधीनवादुदॆम्ब भाववु. मूररल्लू हेतुत्ववू, ऎरडरल्लि ऎन्दरॆ जीव-परमात्मरल्लि कर्तृत्ववू परमात्मनल्लि मात्र स्व-तन्त्र–कर्तृत्ववू उण्टॆन्दु इदरिन्द उपदेशिसल्पट्टितु. तत् - आ कारणदिन्द, अलसः - परायत्त-कर्तृत्व उळ्ळवनादुदरिन्द अकिञ्चनादवनु, अयं - ई प्रपन्ननागिद्दानॆ. स्वामि-स्वीकृत–यद्-भरः - सर्वेश्वरनिन्द अङ्गीकरिसल्पट्ट याव विषयदल्लि ऎन्दरॆ प्रपत्ति-फलवाद तन्न रक्षणॆ मत्तु तत्फल इवुगळल्लिन याव भरवुण्टो, तत्र - आ रक्षणॆ फलगळ विषयदल्लि, स्वयं - तानु, निर्भरः - यावुदॊन्दु भरवन्नु वहिसबेकादुदिल्लवु, ऎन्दरॆ तानु कृत-कृत्यनादवनादुदरिन्द इन्नेनू माडतक्कद्दिरुवदिल्लवु ऎम्ब भाववु.
[[P1127]]
विजय-राघवः (क) - तात्पर्यम्
तात्पर्य - मूरु तत्त्वगळुण्टॆन्दु हिन्दॆ तत्त्व-त्रयाधिकारदल्लि स्थापिसिदरु. “अतो भोक्ता भोग्यं तद् उभय-नियन्तेति निगमैर् विभक्तम्” ऎम्बुवदरिन्द, ई तत्त्व-त्रय-सिद्धानवु श्री-भाष्यकारदिन्दागलि तम्मिन्दागलि कल्पितवल्लवु, श्रुति-सिद्धवादुदॆन्दु हेळिदुदन्नु इन्नॊन्दु सल हेळिदरॆ उपदेशवु प्रतिष्ठितवागि मनस्सिनल्लि निल्लुवदॆन्दु भाविसि, मूरु तत्त्वगळुण्टॆन्दु हेळुवदक्कागि तत्त्वानां त्रितये ऎन्दु प्रयोगिसिरुत्तारॆ. उत्तरार्धदिन्द चित्तु अचित्तुगळॆरडू सर्वेश्वरनिगॆ विशेषणगळागि, सर्वेश्वरनु विशेष्यवॆम्ब भाववू सूचितवागुवदरिन्द विशिष्टाद्वैत-सिद्धान्तवु सर्व-श्रुति-समञ्जसवादुदॆम्बुवदु समर्थिसल्पट्टितु.
ई मूरु तत्त्वगळॆन्थावुगळॆन्दरॆ :- युग्य-स्यन्दन-सारथि-क्रमवति, रथद हागॆ मूरू ऒट्टिगिरुवन्थावु, कुदुरॆगळु अनेकवागि बन्धिसल्पट्टिरुवदरिन्द बद्ध-जीवरुगळन्नु होलुत्तवॆ. रथवु प्रधान अथवा अचित्तन्नु होलुत्तदॆ. सारथियादवनु रथवन्नू कुदुरॆगळन्नू नडिसुवदरिन्द सर्व-प्रेरकनाद सर्वेश्वरनन्नु सारथि-शब्दवु बोधिसुत्तदॆ. इदरिन्द अश्ववु हेगॆ रथक्कॆ सारथियिन्द हग्गद-मूलक कट्टल्पट्टिरुत्तदो, हागॆये ई जीवात्मनू ई शरीरदल्लि कर्म-मूलकवागि ईश्वरनिन्द बद्धनागि, आ ईश्वरने ईतनिगॆ अन्तर्यामियागि ईतन सर्व-व्यापारगळन्नू नडिसुवनॆम्ब भाववु. इदु “भोक्ता भोग्यं प्रेरितारञ् च मत्वा” ऎम्ब श्रुतियल्लि हेळल्पट्टिरुत्तदॆन्दु हिन्दॆये उपपादितवागिरुत्तदॆ. आदुदरिन्द ई मूरु तत्त्वगळू युग्य-स्यन्दन-सारथिय क्रमवन्नु होलिरुत्तवॆन्दु हेळुत्तारॆ.
ई क्रमवन्नु होलिरुत्तदॆन्दु हेळिरुवदु तावल्लवु, श्रुतिये हागॆ उद्घोषिसि हेळिरुत्तदॆन्दु त्रय्य्-अन्त-सन्दर्शिते ऎम्बुवदरिन्द बोधिसुत्तारॆ. आ श्रुति यावुदॆन्दरॆ :- “यथा प्रयोग्य आचरणे युक्त एवम् एवास्मिन् शरीरे प्राणो युक्तः” इदरर्थवु :- यथा - हेगॆ, प्रयोग्यः - युगवॆन्दरॆ नॊग आदुदरिन्द इदक्कॆ कट्टिरुव अश्वगळु, आचरणे - रथदल्लि युक्तः - बन्धिसल्पट्टिवॆयो, एवम् एव - हागॆये, अस्मिन् शरीरे - ई शरीरदल्लि प्राणः - जीवात्मनु, युक्तः - बद्धनागिरुत्तानॆ. आदरॆ इदरल्लि ईश्वरनु सारथि ऎन्दु हेळल्पडलिल्लवु. ईश्वरनु सर्वक्कू अन्तर्यामि ऎन्दु “तद् अनुप्रविश्य” इत्यादि अनेक श्रुतिगळिन्द व्यक्तवादुदरिन्द आतनु ऎल्लक्कू सारथिय हागॆ प्रेरिता ऎम्बुवदू सुव्यक्तवु,
[[P1128]]
ई तत्त्व-त्रयवू इन्नू ऎन्थाद्दॆन्दरॆ यथार्ह-विविध-व्यापार-सन्ताननि - अववुगळ योग्यतानुसार व्यापार-परम्परॆगळुळ्ळवुगळु हिन्दॆये अचेतन, चेतन, ईश्वरर प्रवृत्तिगळावुवु ऎन्दु तत्त्व-त्रयाधिकारदल्ले विवरिसल्पट्टवु. मुख्यवागि इल्लि नावु ग्रहिसतक्क व्यापारगळु यावुवॆन्दरॆ :- अचेतनद व्यापारवु सतत-विक्रया ऎन्दु हेळिरुवदरिन्द सतत परिणामशीलवादुदागि स्व-रूप-विकार उण्टागिरुवन्थाद्दु (४३३ ने पुट नोडि )
ईश्वरनुडैय लीलारसत्तुक्कुमाक सममाकवुम् विषमवाकवुम् परिणाम सन्नतियुडैत्ताय् देहेन्द्रियादि रूपत्तालॆ अव्वोव्यापारङ्गळैयुम् पण्णुगै
हीगॆ अचेतनवु विविध-व्यापार-सन्ततियुळ्ळद्दु. बद्ध-चेतननिगॆ हीगॆ स्व-रूप–परिणाम-रूप–व्यापारविल्लदिद्दरू, ईश्वराधीनवागियू ईश्वरनिगे प्रयोजनवागिरुव कर्तृत्वादिगळु (४५६ नॆय पुट नोडि). इवुगळु पुण्य-पापानुभय-रूपगळाद मूरु विध व्यापारगळु (४६४ नॆय पुट नोडि,) ईश्वर-व्यापारगळु - सर्वक्कू आतनु नियामकनागि सत्ता-दायकनागि तन्न आनन्दक्कागि माडुव जगत्तिन सृष्टि, स्थिति, अन्तः, प्रवेश, नियमन, लयादिगळु. इवुगळल्लॆल्ला ईतनिगॆ स्व-तन्त्र–कर्तृत्ववुण्टु. हीगॆ तत्त्व-त्रयवू विविध-व्यापार-सन्ततियुळ्ळद्दु. ई व्यापारगळु ई तत्त्व-त्रयदिन्द सदा परम्परा-रूपदल्लि उण्टागुवदरिन्दले व्यापार-सन्ताननि ऎम्ब प्रयोगवु. आचेतनवाद प्रकृतियल्लि यावागलू परिणाम हॊन्दुव व्यापारवू, चेतनरल्लि पराधीन-कर्तृत्ववू सर्वेश्वरनल्लि सङ्कल्प-रूप–स्व-तन्त्र-कर्तृत्वगळू इल्लि विविक्षितगळु.
ईश्वरनु ऎल्लादरल्लू इरुवनु; चित्तु अचित्तिनॊन्दिगॆ यावागलू इरुवन्थाद्दु, ईश्वरनु ऎल्लादरल्लू इरुवदरिन्द चॆतनाचेतननॊन्दिगू इरुवनु; हीगॆ सूक्ष्म-चिदचिद्विशिष्टनाद ईश्वरनु कारणवागि, इवुगळे स्थूल-रूपदल्लि कार्यवागि स्थूल-चिदचिद्विशिष्ट-ईश्वरनागुवदरिन्द ई मूररल्लि हेतुत्व उण्टॆन्दु, हेतुत्वं त्रिषु ऎम्बुवदरिन्द हेळिरुत्तारॆ.
हीगॆ मूरू कारणदल्लिद्दुदु काव्यदल्लि इरुवदरिन्द हेतु-भाववु मूरक्कू इद्दरू, अचेतनवु क्रिया-विषयदल्लि स्वामि-सङ्कल्प-मूलक क्रियॆगॆ मात्र आश्रयवागिरुव व्यापार उळ्ळद्दॆ विना, अदक्कॆ कर्तृत्वविल्लवु. ऎन्दरॆ क्रियॆयन्नु सङ्कल्पिसि प्रयत्न माडि कार्यवन्नु माडुव शक्ति-रूपवाद कर्तृत्ववु मिक्क चेतनरु ईश्वरनिगॆ मात्रवे ऎन्दु “कर्तृ-भाव उभयोः” ऎम्बुवदरिन्द उपदेशिसुत्तारॆ. ईश्वरनिगेनो कर्तृत्व उण्टॆन्दु आस्तिकरॆल्लरू अङ्गीकरिसुवरु, श्रुतिगळू हागॆये हेळुत्तवॆ. जीवनिगू हागॆये कर्तृत्व उण्टॆन्दु “कर्ता शास्त्रार्थवत्वात्” ऎम्ब ब्रह्म-सूत्रदल्लि (२.३.१) हेळल्पट्टिरुत्तदॆ. ईतनिगॆ सर्वेश्वरनु करण-कळेबरगळन्नु कॊट्टु आतनु दयपालिसिद ज्ञान-मूलक श्रुतिगळ विधि-निषेधगळिगनुसारवागि आचरिसलॆन्दु आतनु सङ्कल्पिसिरुवदरिन्द ई कर्तृत्ववु आतनिगू अधीनवु.
[[P1129]]
आदरॆ ई जीवात्मनिगू ईश्वरनिगू इरुव कर्तृत्वदल्लि तुम्बा व्यत्यास उण्टु. जीवरुगळ कर्तृत्ववु स्वामि-सङ्कल्पक्कधीनवादुदु. अवरवरुगळ सुकृत-दुष्कृतानुसार सर्वेश्वरनु इवरन्नु प्रेरिसुवदरिन्दलू, अवुगळन्नु सर्वेश्वरनु कॊट्ट ज्ञान-विवेक-मूलक अवरु माडुवदरिन्दलू अवर कर्तृत्ववु परायत्तवादुदु. सर्वेश्वरन सङ्कल्पवु हीगॆ इन्यारिगू अधीनवागिरदॆ, सर्ववू सर्वेश्वरन सङ्कल्पक्कॆ अधीनवागिरुवदरिन्द स्वाधीनतैकत्र ऎन्दु प्रयोगिसिरुत्तारॆ. ई अभिप्रायवु “परात् तु तच् छ्रुतेः” ऎम्ब सूत्रदल्लि इवन कर्तृत्ववॆल्ला अन्तर्यामित्वेनविरुव सर्वेश्वरनिगॆ अधीनवादुदॆन्दु हेळुत्तदॆ. आग श्रुतियल्लि हेळिरुव विधि-निषेध-वाक्यगळिगॆ ईतनु हेगॆ बद्धनादानु, श्रुतिय विधि-निषेध-वाक्य-वैयर्थ उण्टागलिल्लवे ऎम्ब पूर्व-पक्ष बन्दरॆ मुन्दिन सूत्रवु समाधान हेळुत्तदॆ :- कृत-प्रयत्नापेक्षस् तु विहित प्रतिषिद्धा वैयर्थ्यादिभ्यः, ई जीवन कर्तृत्ववु परमात्मनिगॆ अधीनवादरू जीवन स्व-बुद्धियिन्द माडल्पट्ट प्रयत्नवन्नु अपेक्षिसुत्तदॆ. इदरिन्द यावाग विधि-निषेध-रूप-शास्त्र-वाक्यक्कॆ वैयर्थ्यविल्लवो, आग ई जीवनु सर्वेश्वरन निग्रहानुग्रहगळिगू पात्रनादनु. हागिल्लद पक्षदल्लि सर्वेश्वरनु शास्तावागलु कारणवे उण्टागुवदिल्लवु. इदे अभिप्रायवु गीतॆयल्लू,
अधिष्ठानं तथा कर्ता करणं च पृथग् विधम् ।
विविधा च पृथक् चेष्टा दैवं चैवात्र पञ्चमम् ॥ - (१८-१३)
[[P1130]]
ऎम्बल्लि उपपादितवागिरुत्तदॆ शास्त्र-विहितवादुदेयागलि, शास्त्र-विरुद्धवादुदेयागलि इरुव याव कर्मवन्नॆयागलि मनुष्यनु माडलुपक्रमिसिदरॆ, अन्तह कर्मक्कॆ ऐदु कारणगळुण्टॆन्दु इल्लि हेळल्पट्टिवॆ. (१) जीवन शरीरवु (२) कर्तावाद तानु, (२) कर्म-निष्पत्तिगॆ बेकाद इन्द्रियगळु (४) शरीरदल्लिरुव पञ्च-विध-वायुवू (५) मत्तु मुख्य-कारणवाद दैवम् एव च, सर्वान्तर्यामियाद परमात्मनु. इल्लियू जीवात्मनन्नु कर्तावॆन्दु हेळि परमात्म नन्नु प्रधान-कर्तावॆन्दुपदेशिसुत्तदॆ. इदरिन्द परमात्मनिगॆ स्व-तन्त्र–कर्तृत्ववू जीवात्मनिगॆ ईश्वरायत्त-कर्तृत्ववू उण्टॆन्दु एर्पट्टितु.
हीगॆ ईश्वर-सङ्कल्पक्कधीननागिरुवदरिन्दले ई प्रपन्ननू कूड अलसः, अकिञ्चननु, आदुदरिन्द सर्वेश्वरने गतियागळ्ळवनादुदरिन्द शास्त्रदल्लि हेळिरुव हागॆ,
सर्व-लोक-शरण्याय तवास्मीति च याचते ।
अभयं सर्व-भूतेभो ददाम्य् एतद् व्रतं मम ॥
“मित्र-भावेन सम्प्राप्तं नत्यजेयं कथञ्चन ।”
“माम् एकं शरणं व्रज । अहन् त्वा सर्व-पापेभ्यो मोक्षयिष्यामि”, आत्मानं मयि निक्षिपेत् । मय निक्षिप्त-कर्तव्यः कृत-कृत्यो भविष्यति”
इत्यादि प्रमाणगळल्लि तोरुव हागॆ सर्वेश्वरनु ई भर-न्यासवन्नु अङ्गीकरिसुत्तेनॆन्दु हेळिकॊण्डिरुत्तानॆ. यावाग ई भर-न्यासवु अनुष्ठिसल्पट्टितो, ऒडनॆ सर्वेश्वरनु रक्षण-फल मॊदलादवुगळ भरवन्नॆल्ला आतने वहिसुवदरिन्द, अवुगळ विषयदल्लि स्वयं निर्भरः, तनगॆ मुन्दॆ यावुदॊन्दु भरवू इरुवदिल्लवु आदुदरिन्द तानु आग कृत-कृत्यनादवनॆम्ब मुन्दिन अधिकार-सूचनॆयु तोरिबरुत्तदॆ.
विश्वास-प्रस्तुतिः
इति श्रीकवितार्किकसिंहस्य सर्वतन्त्रस्वतन्त्रस्य
श्रीमद्वेङ्कटनाथस्य वेदान्ताचार्यस्य कृतिषु
श्रीमद्रहस्यत्रयसारे
साङ्गप्रपदनाधिकारो द्वादशः ॥
श्रीमते निगमान्तमहादेशिकाय नमः ॥
मूलम्
इति श्रीकवितार्किकसिंहस्य सर्वतन्त्रस्वतन्त्रस्य
श्रीमद्वेङ्कटनाथस्य वेदान्ताचार्यस्य कृतिषु
श्रीमद्रहस्यत्रयसारे
साङ्गप्रपदनाधिकारो द्वादशः ॥
श्रीमते निगमान्तमहादेशिकाय नमः ॥
विजय-राघवः (क)
इन्तु श्रीमद्-रहस्य-त्रय-सारद हन्नॆरडनॆय साङ्ग-प्रपदनाधिकारक्कॆ तिरुनारायण-पुरं विजय-राघव-शर्मन आचार्य-हृदयान्वेषिणी ऎम्ब कन्नड-अर्थ-तात्पर्यगळु समाप्तवादवु श्रीमतॆ श्रीनिवास महा-देशिकाय नमः
[[P1131]]