मूलम् - ०।०
मूलम् - १।१
श्रीमते निगमान्तमहादेशिकाय नमः ॥
अडैक्कलप्पत्तु व्याक्यानम्
आरभ्य स्वगुरुभ्यः श्रीशमभिव्याप्य गुरुततिं नत्वा । श्रीमत्प्रपत्तिगाथादशकं विवृणोम्यकिञ्चनप्रीत्यै ॥१॥
अनाजिघ्रन्नेव द्रविडकवितागन्धमपि यत् प्रगल्भे जाल्मोऽहं बहुविदिव तस्या विवृतये ।
असौ नन्वाम्नायाञ्चलगुरुविचित्रोक्तिघटित-प्रबन्धव्यासङ्गद्रढिमकृतसंस्कारपटिमा ॥२॥
गाथा इमाः पठनलेखनदोषभेदैर्यद्यप्यनैषत विमोहदमाकुलत्वम् ।
व्याख्याम्यथापि परिलिख्य परीक्ष्य कोशान् सन्तः प्रसीदत ततो गलितातिशङ्काः ॥३॥
तैत्तिरीयोपनिषच्चरमश्लोकादिकळाले, चोदितैयाय् मन्त्ररत्नश्वेताश्वतरमन्त्रादिकळाले प्रकाशितैयाय् लक्ष्मीतन्त्राहिर्बुध्न्यतन्त्रादि भगवच्छास्त्रसंहितैकळाले युपबृंहितैयाय् तम्माले श्रीरहस्यत्रयसारनिक्षेपरक्षादिबहुप्रबन्धङ्गळिले सकलक्षोभङ्गळुम् तीरुम्बडि प्रमाणोपपत्तिसम्प्रदायोपन्यासपूर्वकमाग सम्यक् व्यवस्थापिताधिकारेतिकर्तव्यतास्वरूपोत्तरकृत्यैयाऩ शरणागतिविद्यैयै तादृशग्रन्थपरिश्रमासहराऩ वेऴैबेदैगळुङ्गूड सुगमाग वनुष्टित्तु उज्जीविक्कुम्बडि तदनुष्ठानप्रकारत्तै विशदमाग प्रदर्शिप्पिक्कैक्काग अडैक्कलबत्तु ऎऩ्ऱु पेर्बॆऱ्ऱिरुक्किऱ सर्वाधिकर्तव्य द्रमिडगाथात्मक प्रबन्धत्तैच् चॆय्दरुळुगिऱार्।
मू - पत्तिमुदलामवत्तिऱ्पदियॆऩक्कुक्कूडामल्
ऎत्तिसैयुमुऴऩ्ऱोडि यिळैत्तु विऴुङ्गागम्बोल्
मुत्तिदरुम् नगरेऴिऩ्मुक्कियमाङ्गच्चिदऩ्ऩिल्
अत्तिगिरियरुळाळर्क्कडैक्कलनाऩ् पुगुन्देऩे। (१)
अदिले मुऱ्पड चरमश्लोकत्तिऩुडैय चरमवाक्यत्तिऩ् निषेधसामर्थ्यत्ताले यादल् प्रथमवाक्यत्ति लनुवादत्ताले यादल् प्रदिबन्नमाय् त्वयत्तिलुत्तमऩाले विवक्षिदमाऩ प्रपत्त्यधिकारत्तै यिरण्डुबाट्टुगळाले अरुळिच् चॆय्यक्कडवराय्, आगिञ्जन्यम् अनन्यगदित्वम् ऎऩ्गिऱ इरण्डुवगैयाऩ प्रबत्यदिगारत्तिल् उपायान्तरराहित्यरूपमाऩ वागिञ्जन्य मॆऩ्गिऱ प्रदम प्रगारत्तै मुदल्बाट्टाले अरुळिच्चॆय्गिऱार्।
ऎऩक्कु - ज्ञानशक्त्यादिरहितऩाऩ वॆऩक्कु, पत्तिमुदलामवैत्तिल् - भक्तियोगप्रभृतिकळाऩ तत्तच्चास्त्रङ्गळिले, इङ्गु मुदल् सप्तत्ताले भक्तिद्वारा मोक्षसाधनभूतज्ञानकर्मयोगपरिग्रहः, बहुवचनत्ताले सदक्षरशाण्डिल्यदहरविद्यादिरूपेण पक्तिक्कुळ्ळ वैविध्यमुम् यज्ञदानतपोदेवतार्चनादिरूपेण कर्मयोगत्तुक्कुळ्ळ वैविध्यमुम् मऱ्ऱुम् शास्त्रसित्तङ्गळाऩ ववान्दरबेदङ्गळुम् विवक्षिदङ्गळ्। पदि - स्तिदियाऩदु, कूडामल् - कडियामैयाले, न धर्मनिष्ठोऽस्मि न चात्मवेदी न भक्तिमांस्त्वच्चरणारविन्दे ऎऩ्गिऱबडिये दुष्करङ्गळाऩ कर्मज्ञानभक्तियोगङ्गळिले निष्टै दुर्लभतरैयागैयाले यॆऩ्ऱबडि। ऎत्तिसैयुम् - सर्वदिक्कुगळिलुम्, उऴऩ्ऱु - परिप्रमित्तु, ओडि - तवित्तु, इळैत्तु - परिश्रमित्तु, परिभ्रमणजनितपरिश्रमातिशयत्ताले पदात्पदं चलितुमक्षममा यॆऩ्ऱबडि। विऴुम् - विऴानिऱ्किऱ, कागम् पोल् - कागासुरऩैप्पोले, पिराट्टिविषयत्तिलबसरित्तुप् पॆरुमाळाले प्रयुक्तमाऩ कुशरूपब्रह्मास्त्रत्ताले यनुद्रुतऩाय् ‘स पित्रा च परित्यक्तः सुरैश्च समहर्षिभिः । त्रीन् लोकान् सम्परिक्रम्य तमेव शरणं गतः’ ऎऩ्गिऱबडिये पोक्कऱ्ऱु वन्दु शरणमडैयुम् कागासुरऩैप् पोले यॆऩ्ऱबडि। इदुक्कडैक्कलम् पुगुन्देऩॆऩ्ऱत्तोडेयन्वयम्। नाऩ् - जितकौस्तुभचौर्यमाऩ वात्मापहारत्ताले आध्यात्मिकादिदुःखपरम्परैकळिले विऴुन्दु करैगाणादिरुक्किऱ नाऩ्, मुत्ति - मुक्तियै, तरुम् कॊडुक्कुमवैगळाऩ, नगरेऴिल् - एऴुनगरङ्गळिले, मुक्कियमाम् - मुक्यमागा निऱ्किऱ, कच्चिदऩ्ऩिल् - काञ्जीबुरत्तिले, तऩ्ऩॆऩ्ऱु स्वार्थेऽनुप्रयोगः। अयोध्या मधुरा माया काशी काञ्ची ह्यवन्तिका । पुरी द्वारवती चैव सप्तैता मुक्तिदायकाः’ ऎऩ्ऱु मोक्षप्रदत्वेन परिगणितमाऩ नगरसप्तकत्तिल् प्रधानमाऩ, श्रीगाञ्जीनगरत्तिलॆऩ्ऱबडि। इवैत्तिल् काञ्जीनगरत्तुक्कु प्रादान्यमावदु सर्वेच्वरऩ् अयोत्यादि नगरङ्गळिले यवदरित्तु, तिव्यलीलासेष्टिदङ्गळै नडत्तित् तिरुम्बवुम् तऩ्ऩुडैच्चोदिक्कु ऎऴुन्दरुळुमाप्पोलऩ्ऱिक्के, ‘वैकुण्ठे तु यथा वासो यथा च क्षीरसागरे । तथा सत्यव्रतक्षेत्रे निवासस्ते भवेदिह ॥" ऎऩ्ऱश्वमेद यज्वावाऩ सदुर्मुगऩ् अप्यर्त्तिक्क, ‘देवतिर्यङ्मनुष्याणामहं प्रत्यक्षतां गतः । अत्रैव निवसिष्यामि सत्यमेतत् ब्रवीमि ते’ (हस्तिगिरिमाहात्म्ये) ऎऩ्ऱु ताऩरुळिच्चॆय्दबडिये ‘वेगवत्युत्तरे तीरे पुण्यकोट्यां हरिः स्वयम् । शरण्यः सर्वभूतानाम् अद्यापि परिदृश्यते ॥’, () ऎऩ्ऩुम्बडि सकलमनुजनयनविषयतां गतऩाय्, नित्यवासम् पण्णुगै। इङ्गु दिव्यनगरविशेषोपादानम् “ते वयं भवता रक्ष्या भवद्विषयवासिनः” () ऎऩ्ऱु मडिबिडिक्कलाम् पडियाऩ विषयवासाख्यसम्बन्धद्योतनार्थम्। इव्वाकिञ्चन्याधिकारसम्पत्ति ताऩुम् इव्विषयवासाख्यसुकृतविशेषप्रयुक्तै यॆऩ्ऱु द्योतनार्थं च। अत्तिगिरि - हस्तिगिरियिलिरुक्कुमवराऩ, अरुळाळर्क्कु - क्रुबैयै याण्डुगॊळ्ळुमवराऩ पॆरुमाळुक्कु। इङ्गु शरण्यऩै यरुळाळरॆऩ्ऱु निर्देशित्तदु स्वाधीनकरुणाकरत्वमागिऱ शरण्यत्वोपयुक्तप्रधानगुणप्रदर्शनार्थम्। अडैक्कलम् - रक्ष्य वस्तुवाग, पुगुन्देऩ् - आश्रयित्तेऩ्। (१)
मूलम् - १।२
मू - सडैमुडियऩ् सदुर्मुगऩॆऩ्ऱिवर् मुदलान्दरमॆल्लाम्
अडैय विऩैप्पयऩागि यऴिन्दु विडुम्बडिगण्डु
कडिमलराळ् पिरियाद कच्चिनगरत्तिगिरि
इडमुडैयवरुळाळरिणैयडिगळडैन्देऩे। (२)
इप्पडि द्विविधमाऩ प्रपत्त्यधिकारत्तिऩुडैय प्रथमप्रकारत्तै यरुळिच् चॆय्दु इऩिमेल् प्रयोजनान्तरवैमुख्यरूपमाऩ वनन्यगतिकत्वमागिऱ द्वितीयप्रकारत्ताले फलितमाऩ शरण्यान्तरवैमुख्यत्तै यरुळिच्चॆय्गिऱार्।
सडैमुडियऩ् - जडामॆळलि, रुत्रऩॆऩ्ऱबडि। इङ्गु रुत्रऩै जटाशिरस्कत्वेन निर्देशित्तदु संसारपारतन्त्र्यप्रयुक्त कर्मानुष्ठानप्रावण्यद्योतनार्थम्। सदुर्मुगऩ् - प्रह्मा, ऎऩ्ऱिवर् मुदलाम् - इप्पडि सॊल्लप्पट्टविवर्गळ् मुदलायिरुक्किऱ, तरमॆल्लाम् - प्रगारङ्गळॆल्लाम्, ब्रह्मरुद्रेन्द्राद्यैश्वर्यतारतम्यङ्गळॆल्ला मॆऩ्ऱबडि। अडैय - कार्त्स्न्येन, विऩै प्पयऩागि - कर्म पलऩ्गळाय्, अऴिन्दुविडुम्बडि - ऒरुगाल विशेषत्तिले नशित्तु विडुम् प्रगारत्तै, कण्डु - पार्त्तु, ब्रह्मरुद्राद्यैश्वर्यङ्गळॆल्लाम् ‘‘कर्मणां परिपाकत्वादाविरिञ्चादमङ्गलम् । इति मत्वा विरक्तस्य वासुदेवः परा गतिः’’ (भागवते ११-१९-१८), ‘‘आब्रह्मस्तम्बपर्यन्ता जगदन्तर्व्यवस्थिताः । प्राणिनः कर्मजनित संसारवशवर्तिनः’’ (विष्णुधर्मे १०४-२३) अविद्यान्तर्गताः सर्वे ते हि संसारगोचराः, सर्वे देवा वासुदेवं यजन्ते सर्वे देवा वासुदेवं नमन्ते, सब्रह्मकाः सरुद्राश्च सेन्द्रा देवाः सहर्षिभिः । अर्चयन्ति सुरश्रेष्ठं देवं नारायणं हरिम् ॥ (भारते १२।३२८।२७), चिन्तयन्तो हि यं नित्यं ब्रह्मेशानादयः प्रभुम् । निश्चयं नाधिगच्छन्ति तमस्मि शरणं गतः ॥, पद्मे दिव्येऽर्कसङ्काशे नाभ्यामुत्पाद्य मामपि । प्राजापत्यं त्वया कर्म मयि सर्वं निवेशितम् ॥, सोऽहं सन्यस्तभारो हि त्वामुपासे जगत्पतिम्’’ (वा।रा। ७।१०४।७,८), ‘‘युगकोटिसहस्राणि विष्णुमाराध्य पद्मभूः । पुनस्त्रैलोक्यधातृत्वं प्राप्तवानिति शुश्रुम’’ (भारते-कुण्डधरोपाख्याने), ‘‘विश्वरूपो महादेवस्सर्वमेधे महाक्रतौ । जुहाव सर्वभूतानि स्वयमात्मानमात्मना ॥ (भारते शान्तिपर्वणि ८-३७), महादेवस्सर्वमेधे महात्मा हुत्वाऽऽत्मानं देवदेवो बभूव । विश्वान् लोकान् व्याप्य विष्टभ्य कीर्त्या विराजते द्युतिमान् कृत्तिवासाः ॥ (भारते शान्तिपर्वणि २०-१२), ‘‘यो मे यथा कल्पितवान् भागमस्मिन् महाक्रतौ । स तथा यज्ञभागार्हो वेदसूत्रे मया कृतः ॥ (भारते शान्तिपर्वणि ३४-६१)’’ “वाऩवर् तम्मैयाळुमवऩुम् नाऩ्मुगऩुम् सडैमुडियण्णलुम् सॆम्मैयालवऩ् पादबङ्गयम् सिन्दित्तेत्तित् तिरिवरे” “वेदापहारगुरुपातक ॥। " () इत्यादिप्रमाणङ्गळाले कर्मोपाधिकमाम्बडियैयुम् ‘एको ह वै नारायण आसीन्न ब्रह्मा नेशानः (), यः पुरा प्रलये प्राप्ते नष्टे स्थावरजङ्गमे । ब्रह्मादिषु प्रलीनेषु नष्टे लोके चराचरे ॥ आभूतसंप्लवे प्राप्ते प्रलीने प्रकृतौ महान् । एकस्तिष्ठति विश्वात्मा स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥” (), “ऎम्बॆरुमाऩुण्डुमिऴ्न्द ऎच्चिल् तेवरल्लादार् तामुळरे’ ()” इत्यादि प्रमाणसहस्रङ्गळाले नश्वरङ्गळाम्बडियैयुम् विशदमाग वऱिन्दॆऩ्ऱबडि। इङ्गु ब्रह्मरुद्राद्यैश्वर्यङ्गळुडैय नश्वरतानिरूपणत्तै यरुळिच्चॆय्ददु श्रीमन्नारायणऩुडैय परस्सहस्रप्रमाणोद्घोषितमाऩ स्वाभाविकानवधिकातिशयेशितृत्वनिरूपणत्तुक्कु मुबलक्षणम्। इङ्गु ऎल्ला मॆऩ्गिऱ कार्त्स्न्यवाचकपदम् स्वरूपकार्त्स्न्यपरमाय् अडैयवॆऩ्गिऱ कार्त्स्न्यवाचकम् प्रकारकार्त्स्न्यपरमागैयाले
कार्त्स्न्यवाचकपदद्वयत्तुक्कु पुनरुक्तियिल्लै। कडिमलराळ् - परिमळयुक्तपुष्पत्तैयुडैयवळोडु, सुरभिसरोजनित्यवासिनियागैयाले सरोजसौरभन्दाऩ् वडिवुगॊण्डाप्पोले यिरुक्किऱ पॆरियबिराट्टियारोडु, पिरियाद - विश्लेषियादवराऩ, “नित्यैवैषा जगन्माता, अगलगिल्लेऩिऱैयुमॆऩ्ऱलर्मेल्मङ्गै युऱैमार्बा” “शान्तानन्त” इत्यादिगळ् पडिये सर्वावस्तैयिलुम् जगऩ्मादावोडु सम्श्लिष्टराऩ वॆऩ्ऱबडि। इत्ताल् त्वयत्तिल् मतुप् प्रत्ययम् नित्ययोगपरमाग व्याख्यातमाय्त्तु। इङ्गु पिराट्टिक्कु नित्ययोगम् अरुळिच्चॆय्ददु दिव्यदम्पतिकळिरुवरुम् आत्महविस्समर्पणत्तिले अग्नीषोमाग्नाविष्णुन्यायत्ताले व्यासज्योद्देश्यर्गळॆऩ्ऱु द्योतनार्थम्। कच्चिनगर् - काञ्जीनगरिले, अत्तिगिरि - हस्तिगिरियै वासस्तानमागवुडैयवराऩ, अरुळाळर् - पेररुळाळरुडैय , इणैयडिगळ् - परस्परसादृश्यत्ताले युगलीभूतङ्गळाऩ तिरुवडिगळै, अडैन्देऩे - शरणमागप् पऱ्ऱिऩेऩ्। (२)
मूलम् - १।३
मू। - तन्दिरङ्गळ् वेऱिऩ्ऱित्तमदुवऴियऴियादु
मन्दिरङ्गळ् तम्मालुम्मऱ्ऱुमुळ्ळवुरैयालुम्
अन्दरङ्गण्डडिबणिवारॆल्लार्क्कु मरुळ् पुरियुञ्
जिन्दुरवॆऱ्पिऱैयवऩार् सीलमल्ल तऱियेऩे। (३)
इप्पडि प्रपत्त्यधिकारत्तैच् चॊल्लि इऩिमेल् अनुष्ठातावुक्कु अनुष्ठानसौकर्यातिशयज्ञानार्थमाग सरमश्लोगत्तिऩुडैय प्रदमबादत्तिले याद लेगशप्तत्तिले यादल् विवक्षिदमाऩ प्रबत्तियुडैय धर्मान्तरनैरपेक्ष्यत्तैक् काट्टानिऩ्ऱु कॊण्डु अर्थात् प्रपत्तिक्कु सर्वफलसाधनत्वत्तैयुम् वॆळियिडुगिऱार्।
तन्दिरङ्गळ् वेऱु इऩ्ऱि - वेऱु तन्द्रङ्गळिऩ्ऱि यॆऩ्ऱन्वयम्, वेऱु आनुकूल्यसङ्कल्पादिप्रपत्तिप्रकारव्यतिरिक्तङ्गळाऩ, तन्दिरङ्गळ् - तन्द्रङ्गळ्, इऩ्ऱि - इल्लामल्, कर्मज्ञानयोगादिकळाऩ सर्वदर्मङ्गळालुम् अबेक्षैयिल्लादबडि यॆऩ्ऱबडि। इदुक्कु अडिबणिवार् ऎऩ्गिऱत्तोडन्वयम्। इप्पडि प्रबत्ति सर्वदर्म निरबेक्षैयागि लित्तै यऩुष्टिक्कु मदिगारि तत्कालसम्भावितङ्गळाऩ शिखायज्ञोपवीतोर्ध्वपुण्ड्रादिकळैत् तविर्न्दु कॊण्डे यनुष्टिक्क वेण्डावो वॆऩ्ऩिल् अरुळिच्चॆय्गिऱार्। तमदु - तङ्गळुडैय, वऴि - मार्क्कमाऩदु, अऴियादु - कुलैयादबडि , भगवदाज्ञाचिह्नङ्गळाऩ स्वस्ववर्णाश्रमोचितनित्यनैमित्तिककर्मङ्गळै विडादबडि यॆऩ्ऱबडि। इदुक्कुम् मुऩ्बुसॊऩ्ऩबडियन्वयम्। “सहकारित्वेन च” (ब्र।सू। ३।४।३३) ऎऩ्गिऱबडिये पक्तिनिष्टऩुक्कु क्रत्वर्थत्वेन सर्वधर्मङ्गळुम् अबेक्षिदङ्गळागिऱाप्पोलऩ्ऱिक्के “दीक्षितो न ददाति न जुहोति न पचति” ऎऩ्ऱु दीक्षितऩुक्कु प्रतिषिद्धङ्गळाऩ दानहोमपाकङ्गळ् क्रत्वर्थङ्गळाग वेण्डाविडिलुम् पुरुषार्थङ्गळाग वावश्यगङ्ग ळॆऩ्ऱु दाशमिकाधिकरणत्तिले परीक्षकर् निर्णयित्तबडिये ([पू।मी। अ।१० पा।८ अ।७]
दीक्षितदाननिषेधस्य पर्युदासताधिकरणम् ॥७॥ दीक्षितस्य दानहोमपाकप्रतिषेधोऽविशेषात्सर्वदानहोमपाकप्रतिषेधः स्यात् ॥१२॥ अक्रतुयुक्तानां वा धर्मः स्यात्क्रतोः प्रत्यक्षशिष्टत्वात् ॥१३॥ तस्य वाऽप्यानुमानिकमविशेषात् ॥१४॥ अपि तु वाक्यशेषत्वादितरपर्युदासः स्यात्, प्रतिषेधे विकल्पः स्यात् ॥१५॥]
जैमिनीयन्यायमाला - दीक्षितो न ददातीति प्राप्तं सर्व निषिध्यते ॥ अतिदिष्टपुमर्थे वा पुमर्थं वोक्तितोऽग्रिमः ॥१३॥
उपदेशार्थवत्त्वाय मध्यमोऽन्त्यस्तु संनिधेः ॥ एकवाक्यत्वलोभश्चेत्पुमर्थं पर्युदस्यताम् ॥१४॥
शास्त्रदीपिका । ज्योतिष्टोमे श्रूयते ‘दीक्षितो न ददाति न जुहोति न पचती’ति । तत्र विचारः किमयं सर्वेषामेव पुरुषार्थानां क्रत्वर्थानां चोपदिष्टानामतिदिष्टानां च प्रतिषेधः उतातिदिष्टानां पुरुषार्थानां च अथवा पुरुषार्थानामेवाग्निहोत्रादीनामिति । तत्राविशेषात्सर्वेषामाहत्य विहितानां तु ‘ग्रहैर्जुहोती’त्यादीनां बलवत्त्वात्तद्वर्जमातिदेशिकानां चतुरवत्तहोमादीनामग्निहोत्रादीनां च बाध इति प्राप्ते ब्रूमः - विकल्पप्रसङ्गान क्रत्वर्थप्रतिषेधः तस्मात्पुरुषार्थानामेव, तत्रापि प्रतिषेधपक्षे विकल्पदोषः स्यादेव, तस्मात्पर्युदासोऽग्निहोत्रादिविधेः शेषोऽयमदीक्षितोऽग्निहोत्रं कुर्यादिति ।) प्रबत्ति निष्टऩुक्कु “विहितत्वाच्चाश्रमकर्माऽपि” (ब्र।सू। ३।४।३२) ऎऩ्गिऱ न्यायत्ताले पुरुषार्थत्वेन सर्वधर्मङ्गळुम् अबेक्षिदङ्गळागैयाल् मुऩ्बु सॊऩ्ऩ सङ्गैक्कु अवगासमिल्लै यॆऩ्ऱु करुत्तु। मन्दिरङ्गळ् तम्मालुम् - त्वयम्, प्रणवम्, “यो ब्रह्माणं ॥ " ऎऩ्गिऱ श्वेताश्वतरश्रुति, “तद्विष्णोः ॥” ऎऩ्गिऱ श्रुति, इत्यादि मन्द्रङ्गळालुम्, मऱ्ऱुमुळ्ळ - वेऱुमुळ्ळवैगळाऩ, उरैयालुम् - सूक्तङ्गळालुम्, पूर्वोक्तमन्त्रव्यतिरिक्तङ्गळायुळ्ळ ‘‘अगलगिल्ले’ ऩॆऩ्गिऱ पाट्टु (), “न धर्मनिष्ठोऽस्मि” ऎऩ्गिऱ च्लोगम्, शरणागदिगत्यम्, अम्माळ् पासुरम्, मुदलाऩ साङ्गप्रपत्तिप्रकाशकङ्गळाऩ सूक्तिगळालु मॆऩ्ऱबडि। इदुक्कुम् मुऩ्बु सॊऩ्ऩबडि यऩ्वयम्। अन्दरम् - अन्दरत्तै, वैलक्षण्यत्तै, कण्डु - निरूबित्तु प्रह्मरुत्रादिगळुक्कुम् सर्वेश्वरऩुक्कु मुळ्ळ वैदर्म्यत्तै शास्त्रङ्गळाले तॆळिन्दॆऩ्ऱबडि। अडि - तम्मुडैय तिरुवडिगळै, पणिवार् - सेविक्कुमवराऩ, ऎल्लार्क्कुम् - सर्वर्क्कुम्, अरुळ् - क्रुबैयै, पुरियुम् - वर्षिक्कुमवराऩ, पॊऴियु मॆऩ्ऱु पाडमाऩ पोदु मिदुवे पॊरुळ्। तम्मुडैय तिरुवडिगळै शरणमाग वाश्रयित्तवर्गळाऩ। “आर्तो जिज्ञासुरर्थार्थी’’ () ऎऩ्गिऱ चतुर्विधाधिकारिकळुक्कुम्, ‘‘तावदार्तिस्तथा वाञ्छा तावन्मोहस्तथाऽसुखम् । यावन्न याति शरणं त्वामशेषाघनाशनम् ॥’’ (विष्णुपुराणे १-९-७३) ऎऩ्गिऱबडिये तत्तदभीप्सित पलऩ्गळै कॊडुक्कुमवराऩ ऎऩ्ऱबडि। सिन्दुरवॆऱ्पु - सिन्दुरशैलत्तुक्कु, इऱैयवऩार् - ईश्वररायिरुक्किऱ पेररुळाळरुडैय, सीलमल्लदु - स्वबावत्तैत् तविर, महत्त्वे सति मन्दैस्सह नीरन्ध्रसंश्लेषाख्य सौशील्यत्तै यॊऴिय वॆऩ्ऱ पडि, अऱियेऩे - स्पष्टम्। वेऱॊऩ्ऱै इति शेषः ॥। (३)
मूलम् - १।४
मू।- कागमिराक्कदर् मऩ्ऩर् कादलि कत्तिरबन्दु
नागमरऩयऩ् मुदला नागनगरार् तमक्कुम्
पोगमुयर्वीडुबॆऱप्पॊऩ्ऩरुळ् सॆय्दमैगण्डु
नागमलै नायगऩार् नल्लडिप्पोदडैन्देऩे। (४)
प्रबत्तिक्कु धर्मान्तरनैरपेक्ष्यत्तै अरुळिच्चॆय्दिऩिमेल् “उपायः सुकरश्चायं दुष्करश्च मतो मम”, “कलवॆळ्गट्टुप् पोय् कलवॆण्णैयाय्” त्तॆऩ्गिऱबडिये प्रबत्यङ्गङ्गळिले तुर्लब तममाऩ महाविश्वासत्ति ऩुडैय निष्पत्यर्त्तमाग प्रबत्तिक्कु पहुस्तलङ्गळिले फलाविनाभावत्तैक् काट्टुगिऱार्।
कागम् - कागासुरऩ्, इराक्कदर्मऩ्ऩर् - राक्षसराजर्गळ्, श्रीविबीषणाऴ् वाऩुम् अवऩुक्कन्दरङ्गर्गळाऩ नालुमन्द्रिगळुमॆऩ्ऱबडि। यत्वा - इराक्कदर् - राक्षसर्गळ्, मऩ्ऩर् - पञ्जबाण्डवर्गळॆऩ्ऱबडि, कादलि - कादलै युडैय स्त्री, कादल् - अनुरागम्। अत्तैयुडैयवळ् कादलि। वण्डार्गुऴलि पन्दार्विरलि ऎऩ्ऩुमाप्पोले, त्रौबदि यॆऩ्ऱु पलिदार्त्तम्। कत्तिरबन्दु - क्षत्रबन्दु, नागम् - काळीयसर्बम्, यत्वा - श्रीगजेन्द्राऴ्वाऩ्, अरऩ् - हरऩ्, अयऩ् - अजऩ्। सदुर्मुगऩॆऩ्ऱबडि, मुदलाम् - इवर्गळैप्रदाऩमागवुडैयवर्गळाऩ, नागनगरार् तमक्कुम् - नाग नगर वासिगळाऩ तेवर्गळुक्कुम्, नाग: - स्वर्गलोग:। नागमागिय नगरत्तैयुडैयवर्गळ् नागनगरार्, तम्मॆऩ्ऱु स्वार्थेऽनुप्रयोगम्। इङ्गुऱ्ऱ षष्ट्यर्त्तत्तुक्कु काग प्रप्रुदिगळाऩ सर्वर्गळोडुम् अन्वयम्। पोगम् - पोगङ्गळाले, उयर् - उच्च्रिदमाऩ, पोगसम्रुत्तमाऩ वॆऩ्ऱबडि। वीडु - मोक्षम्, तत्तदापद्विमोचनमॆऩ्ऱबडि। पॆऱ - लबिक्कुम्बडि, तत्तदापत्तुक्कळुम् नीङ्गि पोगङ्गळुम् सम्रुत्तङ्गळाम्बडि यॆऩ्ऱु निष्कर्षम्। पॊऩ् - स्प्रुहणीयमाऩ, अरुळ् - क्रुबै, सर्वफलाविनाभावत्ताले सर्वफलाभिलाषिकळाम्बडि स्प्रुहणीयै यॆऩ्ऱबडि। सॆय्दमै - सॆय्दबडियै, कण्डु - पार्त्तु, पलाबिलाषिगळाऩ पलवदिगारिगळिले प्रबत्तिक्कु पलाविनाबावत्तै निर्णयित्तॆऩ्ऱबडि। नागमलैनायगऩार् - नागसैलनायगराऩ पेररुळाळरुडैय, नल् - समीसीऩङ्गळाऩ, अडि - तिरुवडि कळागिऱ, पोदु - पुष्पङ्गळै, इङ्गु पोदॆऩ्गिऱबदम् पुष्पसामान्यपरतायां स्वारस्याभावात्, तामरसपुष्परूपविशेषपरम्। आश्रिदरै कैविडादवैगळाय् अरुणसुरभिसुकुमारशीतळसरसविमलङ्गळाऩ तिरुवडिगळॆऩ्ऱु पर्यवसितार्थम्। अडैन्देऩ् - शरणमागप् पऱ्ऱिऩेऩ्। (४)
मूलम् - १।५
मू।- उगक्कुमवैयुगन्दु कवादऩैत्तु मॊऴिन्दुऱवुगुण
मिगत्तुणिवुबॆऱवुणर्न्दु वियऩ्गावलॆऩवरित्तुच्
चगत्तिलॊरुबुगलिल्लात् तवमऱियेऩ्मदिट्कच्चि
नगर्क्करुणै नादऩै नल्लडैक्कलमायडैन्देऩे। (५)
इप्पडि महाविश्वासनिष्पत्तिप्रकारत्तै यरुळिच्चॆय्दु इऩिमेल् “आनुकूल्यस्य सङ्कल्पः” इत्यादिगळ् पडिये अनुकूल्यसङ्कल्पाद्यङ्गपञ्चकसम्पन्नैयाऩ प्रबत्तियुडैय अनुष्टानप्रगारत्तै सङ्ग्रहेण विशदमागक् काट्टियरुळुगिऱार्।
उगक्कुमवै - ईश्वरऩुक्कबिमदङ्गळाऩ शास्त्रार्त्तङ्गळै, उगन्दु - प्रीदिबूर्वगमाग वनुष्टिक्क सङ्गल्बित्तु, इत्तालाऩुगूल्यसङ्गल्बत्तै यरुळिच् चॆय्दबडि।
उगवादु - ईच्वरऩुक्कु अबिमदङ्गळागादवैयाऩ, अऩैत्तुम् - क्रुत्स्नङ्गळिल् निऩ्ऱुम्, ऒऴिन्दु - विरमित्तु, इत्ताल् प्रादिगूल्यवर्जनम् प्रदर्शिदमाय्त्तु।
आग इव्विरण्डु वाक्यङ्गळालुम् पूर्णप्रबत्ति प्रगाशगमाऩ त्वयत्तिऩाले नारायणसप्तार्त्त परामर्शत्ताले याक्षिप्तङ्गळाऩ वर्त्तङ्गळै वॆळियिट्टबडि।
उऱवु - सम्बन्दत्तैयुम्, शेषशेषिबावादिगळॆऩ्ऱबडि, कुणम् - वात्सल्यादि कुणङ्गळैयुमॆऩ्ऱबडि। मिग - अदिगमाऩ, तुणिवु - विच्वासत्तै, पॆऱ - अडैयुम्बडि, उणर्न्दु - परिशीलित्तु, सत्सम्प्रदायनिष्ठदयाशीलदेशिकोपदेशलब्धसविशेषणनारायणशब्दप्रतिपाद्यसम्बन्धगुणविशेषङ्गळै परामर्शित्तु, “देवतातीर्थतपसां भारताद्यस्य निश्चयः । न जन्यते नास्तिकता तस्य मीमांसकैरपि ॥” ऎऩ्गिऱबडिये प्रुहस्पदि सहस्रत्तालुम् अक्षोप्यमाऩ महाविश्वासत्तै यडैन्दॆऩ्ऱबडि। इत्ताल् रक्षिष्यतीति विश्वासत्तैक् काट्टिऩबडि।
इव्वळवाल् सविशेषणमाऩ नारायणसप्तमुम् सोबसर्गमाऩ तादुवुम् व्याक्यादमाय्त्तु।
वियऩ् - विलक्षणमाऩ, कावल् - रक्षगम्, ऎऩ - ऎऩ्ऱु, वरित्तु - प्रार्त्तित्तु, इङ्गु वरणीयऩाऩ रक्षगऩुक्कु वैलक्षण्यमावदु उबायान्दर नैरबेक्ष्यम्। “त्वं मे गोपायिता स्याः” ऎऩ्ऱु वरित्तॆऩ्ऱबडि।
सगत्तिल् - जगत्तिले, ऒरुबुगलिल्ला - ऒरु उबायमिल्लादवऩाऩ, तवमऱियेऩ् - तबस्सै यऱियादवऩाऩ नाऩ्, तवमिलियेऩॆऩ्ऱु पाडमाऩदु तबश्शूऩ्यऩाऩ वॆऩ्ऱु पॊरुळ्। सगत्तिलॊरु पुगलिल्ला वॆऩ्गिऱवित्ताल् शरण्यान्दर राहित्यमुम् तवमऱियेऩॆऩ्गिऱ वित्ताल् उबायान्दर राहित्यमुम् विवक्षिदमागैयाले पुनरुक्तियिल्लै। इत्ताल् कार्बण्यत्तै प्रगाशिप्पित्तबडि। आग वित्ता लुत्तमऩिल् विवक्षिदार्त्तम् विव्रुदमाय्त्तु।
मदिळ् - प्रागार परिव्रुदमाऩ, कच्चिनगर् - काञ्जीनगरत्तिले यॆऴुन्दरुळियिरुक्कुमवराऩ, इङ्गु काञ्जीनगरत्तुक्कु प्रागारबरिव्रुदत्व विशेषणत्ताले यमदूदरुक्कु अणुगवॊण्णादबडि शरणागद वज्रबञ्जरायमानत्वम् विवक्षिदम्। करुणैनादऩै - करुणानादऩै, पेररुळाळरै यॆऩ्ऱबडि। इङ्गु शरण्यऩै करुणै नादऩॆऩ्ऱु निर्देशित्तदु शरण्यत्वोपयुक्तकल्याणगुणपौष्कल्यज्ञापनार्थम्। तत्राप्युपायान्तरसाधारणज्ञानशक्तिकळिल् काट्टिल् अकिञ्चनासाधारणावलम्बमाऩ तयैयिऩुडैय प्रादान्यन् दोऱ्ऱुगैक्काग करुणैयै विशेषित्तु निर्देशित्तदु।
नल् - समीसीनमाऩ, अडैक्कलमाय् - रक्ष्यवस्तुवाय्, अडैन्देऩ् - पुगुन्देऩ्। स्वनिर्बरत्वबर्यन्दमाम्बडि परसमर्प्पणम् पण्णि विट्टेऩॆऩ्ऱबडि। इत्ताल् शरणशप्तोबश्लिष्टमाऩ क्रिया पदम् व्याक्यादमाय्त्तु।
इङ्गु अडैक्कलम् पुगुरुमवऩुक्कु नऩ्मैयावदु पलोबायादिगळिल् स्व सम्बन्दाबिमाऩ मऱ्ऱिरुक्कै। इत्ताल्, “शाश्वती मम संसिद्धिरियं प्रह्वीभवामि यत् । इत्यङ्गमुदितं श्रेष्ठं फलेप्सा तद्विरोधिनी ॥ पुरुषं परमुद्दिश्य न मे सिद्धिरितोऽन्यथा ।’ ऎऩ्ऱहिर्बुत्न्य सम्हिदैयिल् मुमुक्षुप्रबदनत्तुक्कु प्रदानाङ्गमाग वुबदिष्टमाऩ सात्विगत्यागत्तै शिक्षित्तबडि। इम्मुगत्तालुत्तरखण्डार्थः सर्वोऽपि सूचितः। (५)
मूलम् - १।६
मू। - अळवुडैयारडैन्दार्क्कु मदऩुरैये कॊण्डवर्क्कुम्
वळवुरैदन्दवऩरुळे मऩ्ऩियमादवत्तोर्क्कुम्
कळवॊऴिवारॆमरॆऩ्ऩविसैन्दवर्क्कुङ्गावलराम्
तुळवमुडियरुळ्वरदर् तुवक्किलॆऩैवैत्तेऩे। (६)
इप्पडि साङ्गप्रपत्तियिऩुडैय वनुष्ठानप्रकारत्तै प्रदर्शिप्पित्तरुळि यिऩिमेल् स्वदन्द्र प्रबत्तिनिष्टऩ् उक्तिनिष्टऩ् आसार्यनिष्टऩ् पागवदनिष्टऩ् ऎऩ्गिऱ वदिगारिगळ् नाल्वरुक्कुम् ईश्वरऩ् प्रसऩ्ऩऩाय् पलऩ् कॊडुक्कु मॆऩ्ऱु काट्टुगिऱार्।
अळवुडैयार् - परिच्चेदत्तैयुडैयवराय्, अडैन्दार्क्कुम् - आश्रयित्तवर्क्कुम्, अङ्गाङ्गिविषयकविशदनिष्कर्षमुडैयवर्गळाय् परन्यासम् पण्णुमवर्गळुक्कुमॆऩ्ऱबडि। इत्ताल् स्वदन्द्रनिष्टै सॊल्लप्पट्टदु।
अदऩ् - अन्द पूर्णप्रबत्तियिऩुडैय, उरैये - उक्तियैये, कॊण्डवर्क्कुम् - अङ्गीगरित्तवर्क्कुम्, अङ्गाङ्गिविषयकवैशद्यमिऩ्ऱिक्के परिपूर्णप्रपत्तिगर्भवाक्यत्तै उच्चरित्तु परन्यासम् सॆय्बवर्क्कु मॆऩ्ऱबडि। उरैये यॆऩ्गिऱववदारणत्ताल् अङ्गाङ्गिविषयकवैशद्यस्य व्यवच्छेदम्, नतु समुदायज्ञानस्यापि, तथासति ज्ञानान्मोक्ष इति सर्वसिद्धान्तिपद्धतिविलोपप्रसङ्गात् ॥ इत्तालुक्तिनिष्टैयैक् काट्टिऩबडि।
वळवुरै - श्रेष्टमाऩ उक्तियै, रहस्यत्रयत्तै यॆऩ्ऱबडि , तन्दवऩ् - उबदेसित्तवऩुडैय, आसार्यऩुडैय ऎऩ्ऱबडि, अरुळे - क्रुबैयैये, मऩ्ऩिय - उबायमागप्पऱ्ऱिऩ। मादवत्तोर्क्कुम् - महादबस्विगळुक्कुम्, आसार्यनिष्टैयैक् काट्टिऩबडि। अरुळे यॆऩ्गिऱ ववदारणत्ताल् शिष्यरुक्कु स्वरक्षणार्थस्वव्यापारव्यवच्छेदः। मऩ्ऩिय वॆऩ्गिऱ तार्ट्योक्तियाले ‘‘सिद्धिर्भवति वा नेति संशयोऽच्युतसेविनाम् । न संशयोऽत्र तद्भक्तपरिचर्यारतात्मनाम् ॥” ऎऩ्गिऱबडिये फलावश्यम्भावदार्ढ्यम् विवक्षिदम्।
आसार्यनिष्टर्गळै मादवत्तो रॆऩ्ऱु निर्देशिक्कैयाले शरणागदि शास्त्रत्तिले महाविश्वासम् तुर्लबदरम्, तत्राप्यासार्यनिष्टैयिले तुर्लबदमम्, आगैया लासार्यनिष्टैयिले यत्यवसायदार्ट्यम् पॆऱ्ऱ विवर्गळ् उत्कटसुकृतविशेषङ्गळै यनुष्टित्तवर्गळाग वेणुमॆऩ्ऱु स्फोरितम्।
कळवु - सौर्यत्तिल् निऩ्ऱुम्, ऒऴिवार् - विरदराऩवर्गळ्, जितकौस्तुभचौर्यमाऩ आत्माबहारत्तिल् निऩ्ऱुम् निव्रुत्तराय् शेषत्वपारतन्त्र्यरसिकतया भगवति न्यस्तभरर्गळाऩ महात्माक्कळॆऩ्ऱबडि। इवर्गळै कळवॊऴिवारॆऩ्ऱु निर्देशिक्कैयाले तत्त्वज्ञानरसिकत्वं व्यञ्जितम्। ऎमरॆऩ्ऩ - अस्मदीयर्गळॆऩ्ऱबिमानिक्क, इसैन्दवर्क्कुम् - अप्युबगमम् पण्णिऩवर्गळुक्कुम्, पूर्णप्रज्ञराय् आत्मात्मीयबरन्यासम् पण्णुम्। पागवदर्गळुडैय वात्मीयगोडियिले निऱ्कु मवर्गळुक्कु मॆऩ्ऱबडि। इदु पागवदनिष्टैयै सॊल्लिऱ्ऱु।
कावलराम् - रक्षगराऩ, तत्तदबिसन्द्यनुगुणमाग पलप्रदानम् पण्णुमवराऩ वॆऩ्ऱबडि। तुळबमुडि - तुळसीमालामौलिगराऩ, तुळसीमालोज्ज्वलकिरीटराऩ वॆऩ्ऱबडि। इत्ताल् प्राप्यतोपयुक्तभोग्यतातिशयम् द्योतितम्। अरुळ् - क्रुबाप्रदानराऩ, इत्ताल् शरण्यतोपयुक्तगुणप्राधान्यम् सॊऩ्ऩबडि। वरदर् - वरदरुडैय, वरदशप्तनिर्देशत्ताले कृपाकार्यभूताभिलषितफलप्रदानम् सूचितम्। तुवक्किल् - सम्बन्दत्तिले , ऎऩै - ऎऩ्ऩात्मावै , वैत्तेऩ् - निऱुत्तिऩेऩ्, पगवत्शेषत्व पारदन्द्र्यङ्गळिले प्रदिष्टिद ऩाऩेऩॆऩ्ऱबडि। (६)।
मूलम् - १।७
मू।- उमदडिगळडैगिऩ्ऱेऩॆऩ्ऱॊरुगालुरैत्तवरै
अमैयुमिऩियॆऩ्बवर्बोलञ्जलॆऩक्करंवैत्तु -
तमदऩैत्तुमवर् तमक्कुम् वऴङ्गियुन्दाऩ् मिगविळङ्गुम् -
अमैवुडैयवरुळाळरडियिणैयैयडैन्देऩे। (७)।
इप्पडि प्रबत्तिनिष्टाविशेषङ्गळै यरुळिच्चॆय् तिऩिमेल् प्रबत्तियुम् योगम् पोले आप्रयाणादहरहरनुवर्तनीयैयागिल् स्वार्थानुष्ठानोपक्षीणसर्वायुष्कऩाऩ वासार्यऩ् शिष्योद्देशेन वित्तैयऩुष्टिक्कैक् कवगाश मॆङ्ङऩे यॆऩ्ऱु शङ्गियामैक्काग। “सकृदुच्चारस्संसारतारको भवति, सकृदेव प्रपन्नाय, सकृदेव हि शास्त्रार्थः कृतोऽयन्तारयेन्नरम्” इत्यादिवचनशतसिद्धैयाऩ विदिऩुडैय सक्रुत्कर्त्तव्यदैयै अर्चावतारदशापन्नभगवत्करारविन्दविन्यासविशेषोत्प्रेक्षिततदभिप्रायप्रदर्शनत्ताले त्रूडीगरियानिऩ्ऱुगॊण्डु ईश्वरऩ् प्रबऩ्ऩर् पक्कल् सर्वप्रकारपरतन्त्रऩावऩॆऩ्गिऱार्।
उमदु - तेवरीरुडैय, अडिगळ् - तिरुवडिगळै , अडैगिऩ्ऱेऩ् - शरणमाग वत्यवसित्तेऩ्, ऎऩ्ऱु - इप्पडि, ऒरुगाल् - एगवारम्, उरैत्तवरै - उच्चरित्तवर्गळै, तम्बक्कल् सक्रुत् परन्यासम् पण्णिऩवर्गळॆऩ्ऱबडि, इऩि - इद: परम्, अमैयुम् - पर्याप्तम्, सक्रुदनुष्टिदमाऩ परन्यासत्तै पुनरावर्त्तिक्क वेण्डा वॆऩ्ऱबडि। ऎऩ्बवर्बोल् - ऎऩ्ऱु सॊल्लुमवर् पोले, अञ्जल् - पयप्पडवेण्डाम्, ऎऩ - ऎऩ्ऱु ज्ञाबियानिऱ्किऱ, करम् - हस्तत्तै, वैत्तु - न्यसित्तु, इदुक्कु विळङ्गुमॆऩ्गिऱत्तोडे यन्वयम्। भयनिवारणसूचकमाऩ अभयमुद्राविन्यासत्तै प्रपदनावृत्तिवारणपरमाग वुत्प्रेक्षित्तबडि। उत्प्रेक्षाव्यञ्जकत्वेन परिगमितमाऩ इवशब्दत्तुक्कु पर्यायमाऩ पोल् ऎऩ्गिऱ शप्तत्ताल् उत्प्रेक्षा व्यञ्जिता। तमदु - तम्मुडैय वस्तुक्कळै, अऩैत्तुम् - समस्तङ्गळैयुम्, अवर् तमक्कुम् - अन्द कृत्स्नभरन्यासम् पण्णिऩ वदिगारिगळुक्कु, वऴङ्गियुम् - कुडुत्तुम्, ताऩ् - ताम्, मिग - अदिगमाग, विळङ्गुम् - उल्लसियानिऱ्कुमवराऩ, ‘इत्तऩै यडियराऩार्क्किरङ्गु नम्मरङ्गऩाय पित्त” () ऩॆऩ्गिऱबडिये सकृत् भरन्यासमात्रत्ताले वशीकृतराय्क्कॊण्डु “यदण्डम् + विभूतयः’’ ऎऩ्ऱु विभूतित्वेन प्रतिपादितङ्गळाऩ समस्तपदार्थङ्गळैयुम् “परिजनपरिबर्हा + संश्रितार्थं चकर्थ” ऎऩ्गिऱबडि ये सरणागद शेषङ्गळाक्कि यत्ताले मिगवुम् मगिऴानिऱ्कुमवराऩ वॆऩ्ऱबडि। इत्ताल् मुऩ्बु सॊऩ्ऩ प्रपत्त्यनावृत्तिनिषेधम् सकृद्भरन्यासनिष्क्रीतविभूतिद्वयविशिष्टस्वात्मव्यतिरिक्तप्रदेयवस्तुदौर्लभ्यप्रयुक्तमॆऩ्ऱु सूसिदम्। अमैवुडैय - पूर्त्तियुडैयवराऩ, इप्पडि स्वविभूतिकळै स्वाश्रितशेषङ्गळागच् चॆय्देयुम् तज्जन्यातिशयत्तुक्कुम् सर्वशेषियाऩ तामे फलियाग पर्यवसिक्कैयाले ऒरुबडियालुम् विबूदिसम् पन्दमॊऴियादवराऩ वॆऩ्ऱु तिरुवुळ्ळम्। अरुळाळर् - पेररुळाळरुडैय , अडियिणैयै - युगलीभूतङ्गळाऩ तिरुवडिगळै, अडैन्देऩ् - आश्रयित्तेऩ्। (७)
मूलम् - १।८
मु।- तिण्मैगुऱैयामैक्कु निऱैगैक्कुन्दीविऩैयाल्
उण्मैमऱवामैक्कुमुळमदियिलुगक्कुगैक्कुम्
तण्मै कुऱैयामैक्कुन्दरिक्कैक्कुन्दणिगैक्कुम्
वण्मैयुडैयवरुळाळर्वासगङ्गळ् मऱवेऩे। (८)
क्षणगालसात्यमाऩ परन्यास मिप्पडि सक्रुत् कर्दव्यमागिल् इदैयनुष्टित्त वदिगारिक्कु रुचिविशेषाभ्युपगतप्रारब्धकर्मवैचित्रियाले इरुळ् तरुमा ञालत्तुळिरुक्कुम् पोदु शास्त्रविश्वासमान्द्यभगवच्छेषत्वपारतन्त्र्यादिविस्मरणभागवतापचारप्रभृतिकळाऩ वनर्त्तङ्गळ् पुगुरादो वॆऩ्ऱु शङ्गियामैक्काग विङ्गिरुन्दगालम् अत्यात्मबरिसीलनमे पण्णत्तक्कदॆऩ्गिऱार्।
तिण्मै - तार्ट्यम्, महाविच्वासम्। कुऱैयामैक्कुम् - न्यूनमागामैक् कुम्, इन्द तादर्थ्यवाचिपदङ्गळुक्कॆल्लाम् वासगङ्गळ् मऱवे ऩॆऩ्गिऱत्तोडन्वयम्। निऱैगैक्कुम् - पूर्णमागुगैक्कुम्, इङ्गु महाविच्वासत्तुक्कु कुऱैयामैयावदु पलत्तिल् संशयलेशमऱ्ऱिरुक्कै। साङ्गप्रबदनानुष्टान कालत्तिले ताऩे पूर्णमाऩ विच्वासत्तुक्कु तदुत्तरगालत्तिले निऱैगैयावदु विस्रम्भजनकशास्त्रपरिशीलनत्ताले धारावाहियनुवर्त्तिक्कै। तीविऩैयाल् - क्रूरगर्मङ्गळाले, उण्मै - यादार्त्यत्तै, मऱवामैक्कुम् - विस्मरियामैक्कुम्, पगवच्चेषत्व पारदन्द्र्यादिगळै यबलबियामैक्कुम् ऎऩ्ऱबडि, उळमदियिल् - उण्डान ज्ञानत्तिले, उगक्कुगैक्कुम् - सन्दुष्टऩागैक्कुम्, ज्ञाऩबौष्कल्य मिल्लै यॆऩ्ऱु करैयादे उबयुक्तांसवैसत्यत्ताले तुष्टऩागैक्कु मॆऩ्ऱबडि। तण्मै - सीदळत्वम्, सौम्यदै यॆऩ्ऱबडि। कुऱैयामैक्कुम् - न्यूनमागामैक्कुम्, ‘सर्वं खल्विदं ब्रह्म तज्जलानिति शान्त उपासीत, सर्वभूतात्मके तात जगन्नाथे जगन्मये । परमात्मनि गोविन्दे मित्रामित्रकथा कुतः ॥, चराचराणि भूतानि सर्वाणि भगवद्वपुः । अतस्तदानुकूल्यं मे कार्यमित्येव निश्चयः ॥” ऎऩ्ऱुबदिष्टमाऩ सान्दिरसम् तलैमाय्न्दु अदडियाग पागवदाबसारादिगळ् पुगुरुम्बडियागामैक्कॆऩ्ऱबडि। तरिक्कैक्कुम् - इङ्गु तरिक्कैयावदु इक्षणमे पुरुषार्त्तम् पॆऱाविडिल् ताऩ् मुडिन्दु पोम्बडियाऩ तीव्रा पिलाषत्तै विरोदिक्कै, तणिगैक्कुम् - तणिन्दिरुक्कुगैक्कुम्, तणिगैयावदु आत्यात्मिगादिसांसारिगदुक्कङ्गळै मऱन्दिरुक्कै। वण्मैयुडैय - अऴगैयुडैयवराऩ, अरुळाळर् - पेररुळाळरुडैय , वासगङ्गळ् - वार्त्तैगळै मऱवेऩ् - विस्मरियेऩ्, स्वीक्रुदबरऩाऩ वीच्वरऩ् ‘‘येनकेनापि प्रकारेण द्वयवक्ता त्वम्, मदनुभवजनित अनवधिकातिशय प्रीतिकारित अशेषावस्थोचित अशेषशेषतैकरतिरूप नित्यकिङ्करो भव ! एवम् भूतोऽसि । आध्यात्मिक आधिभौतिक आधिदैविक दुःखगन्धरहितस्त्वं द्वयमर्थानुसन्धानेन सह सदैवं वक्ता यावच्छरीरपातं अत्रैव श्रीरङ्गे सुखमास्व । शरीरपातसमये तु केवलं मदीययैव दयया अतिप्रबुद्धः, मामेवावलोकयन्, अप्रच्युतपूर्वसंस्कारमनोरथः, जीर्णमिव वस्त्रं सुखेन इमां प्रकृतिं स्थूलसूक्ष्मरूपां विसृज्य, नित्यकिङ्करो भविष्यसि । मा तेऽभूदत्र संशयः । “अनृतं नोक्तपूर्वं मे न च वक्ष्ये कदाचन ।” “रामो द्विर्नाभिभाषते ।” “सकृदेव प्रपन्नाय”, “सर्वधर्मान् परित्यज्य” इति मयैव ह्युक्तम् । अतस्त्वं तव तत्वतो मज्ज्ञानदर्शनप्राप्तिषु निस्संशयः सुखमास्व ।’ ऎऩ्ऱरुळिच्चॆय्द वसनङ्गळै कदाचिदपि मऱवेऩॆऩ्ऱबडि। इङ्गु पगवत्वसनङ्गळै यॆडुत्तदु मऱ्ऱुम् परिसीलनीयङ्गळाऩ वत्यात्मसप्तङ्गळुक्कु मुबलक्षणम्। इङ्गीच्वरऩै वण्मै युडैय वॆऩ्ऱऴगाले विसेषित्तदु अवऩरुळिच्चॆय्द वसनार्त्तानुष्टानत्तिल् सेदनऩुक्कु प्रव्रुत्ति ‘‘कान्तासम्मिततयोपदेशयुजे" ऎऩ्ऱु काव्य निष्टर् सॊऩ्ऩबडिये दयितततमैयाले प्रेरिदऩाऩ कामुगऩुक्कुप्पोले स्वयंप्रयोजनभूतैयॆऩ्ऱु सूचनार्थम्। (८)
मूलम् - १।९
मू।- सुरुदिऩिऩैविमैयऱियुम् तुणिवुडैयार् तूय्मॊऴिगळ्
परिदिमदियासिरियर्बासुरञ्जेर्न्दरुक्कणङ्गळ्
करुदियॊरुदॆळिवाळाल् कलक्क मऱुत्तत्तिगिरि
परुदिमदिनयनमुडैबरमऩडिबणिन्देऩे। (९)
न्यस्तबरऩाऩ वदिगारिक्किप्पडि पलबूदमाऩ स्वचित्तसन्तोषाद्याधायकाध्यात्मविमर्शादिरूपमाऩ वुत्तरक्रुत्यत्तै यरुळिच्चॆय्दिऩिमेल् श्रुतिस्मृतिपूर्वाचार्यवचनानामेकरसस्य प्रतिपादनत्ताले अज्ञानोच्छेदनपूर्वकत्वज्ञानोत्पाद्यपरोज्जीवनरूपमाऩ वुत्तरक्रुत्यत्तै यरुळिच् चॆय्गिऱार्।
सुरुदि - च्रुदियुडैय , निऩैवु - तात्पर्यत्तै, इमै - निमेषत्तै, अन्तर्व्यापारत्तैयुम् बाह्यव्यापारत्तैयु मॆऩ्ऱबडि, अऱियुम् - अऱियुम्बडियाऩ, तुणिवुडैयार् - मनोबलत्तैयुडैयवर्गळुडैय , श्रुतियुडैय तात्पर्यविषयीभूतार्थङ्गळैयुम् आपाततः प्रतीयमानार्थङ्गळैयुम् विवेचिक्कत्तक्क मनोबलत्तै युडैयवराऩ परासरप्रप्रुदि महर्षिगळुडैय वॆऩ्ऱबडि, तूय् - निर्दोषङ्गळाऩ, मॊऴिगळ् - तत्सूक्तिगळ्, प्रबन्दङ्ग ळॆऩ्ऱबडि। इदुक्कु सेर्न्दॆऩ् किऱत्तोडे यन्वयम्। परुदि - सूर्यऩ् पोले यिरुक्किऱ, मदि -
ज्ञानत्तैयुडैयवराऩ, सूर्यवत् सकलतमोनिवर्तकज्ञानराऩ वॆऩ्ऱबडि। आसिरियर् - आसार्यर्गळुडैय, पासुरम् - वाक्यङ्गळोडु, सेर्न्दु - एगगण्डङ्गळाय्, श्रीपराङ्कुशप्रभृतिपूर्वाचार्यसूक्तिकळोडे एकरसङ्गळा यॆऩ्ऱबडि। इदुक्कु कलक्क मऱुत् तॆऩ्गिऱत्तोडे यन्वयम्। त्रमिडबाषैयिले त्वाप्रत्ययपर्यायपदत्तुक्कु पूर्वकालत्वमे पॊरुळाय् समानकर्तृत्वम् पॊरुळल्लामैयाले सेर्न्दॆऩ्गिऱ सूक्ति व्याबारत्तुक्कुम् अऱुत्तु ऎऩ्गिऱ पुरुषव्याबारत्तुक्कुम् समानकर्तृत्वाभावेऽपि न दोषः। इप्पडि मऱ्ऱुमुळ्ळ विडङ्गळिलुम् कण्डुगॊळ्वदु। श्रुत्युपबृंहणङ्गळाऩ महर्षिवचनङ्गळैयुम् पूर्वाचार्यवचनङ्गळैयुम् एककण्ठङ्गळाग उपपादित्तु ऎऩ्ऱु निर्गलितार्थम्। अरुक्कणङ्गळ् - जीवगणङ्गळै, अरुवॆऩ्गिऱबदम् सूक्ष्मत्रव्य वासियायिङ्गु जीवर्गळैक् काट्टुगिऱदु। करुदि - उत्तेसित्तु, स्वाबिमाऩ विषयङ्गळाऩ जीवर्गळुडैय उज्जीवनत्तै उत्तेसित्तॆऩ्ऱबडि। ऒरु - विलक्षणमाऩ, तॆळि - वैसत्यमागिऱ, वाळाल् - कट्कत्ताल् - कलक्कम् - क्षोबत्तै, अऱुत्तु - समूलमागच् छेदित्तु, स्वाश्रितरुक्कु सम्यक् तत्वज्ञानोत्पादनत्ताले अज्ञान सम्शयङ्गळैक् कऴित्तॆऩ्ऱबडि। इङ्गु तत्वज्ञानत्तै खड्गमाग निरूबित्तदु, “बिभर्ति यच्चासिरत्नमच्युतोऽत्यन्तनिर्मलम् । विद्यामयं तु तत् ज्ञानम् अविद्याचर्मसंस्थितम् ॥” ऎऩ्गिऱ अस्त्रभूषणाध्यायप्रक्रियाप्रत्यभिज्ञापनार्थम्। स्वच्छसूक्ष्मतरविरोधिलवन सौकुमार्यातिशयद्योतनार्थञ्च। इन्द तत्वज्ञानखड्गरूपणत्ताले कलक्कत्तुक्कु अविद्याचर्मसंस्थितम् ऎऩ्गिऱ प्रमाणानुगुणमाग खड्गाच्छादककोशरूपत्वं गम्यमागैयाले एकदेशविवृद्धिरूपकालङ्कारमागक्कडवदु। अत्तिगिरि - हस्तिगिरियिले वसिक्कुमवराऩ, इदु परमऩुक्कु विसेषणम्। परुदि - सूर्यऩैयुम्, मदि - सन्द्रऩैयुम्, नयऩमुडै - नेत्रङ्गळाग वुडैयवऩाऩ, परमऩ् - परमबुरुषऩुडैय, अडि - तिरुवडिगळै, पणिन्देऩ् - सेवित्तेऩ्। इदु परोज्जीवऩार्त्तमाग वनुष्टिक्कुम् प्रबत्तियागक् कडवदु। (९)
मूलम् - १।१०
मू। - तिरुमगळुन् दिरुवडिवुन् दिरुवरुळुम् तॆळ्ळऱिवुम् -
अरुमैयिलामैयु मुऱवु मळप्परिय वडियरसुम्
करुममऴिप्पळिप्पमैप्पुङ् गलक्कमिलावगैनिऩ्ऱ
अरुळ्वरदर् निलैयिलक्कि लम्बॆऩनाऩमिऴ्न्देऩे। (१०)
इप्पडि न्यासविद्यैयै साधिकारमागवुम् साङ्गमागवुम् सोत्तरकृत्यमागवुम् वॆळियिट् टिऩिमेल् विद्यानुष्ठानोपयुक्तमाऩ पुरुषविग्रहगुणसम्बन्धव्यापारनिष्कर्षम् ‘‘मत्तः स्मृतिर्ज्ञानमपोहनं च" ऎऩ्गिऱबडि सर्वनियन्तावाऩ सर्वशेषियुडैय कृपाधीनमागैयाले इव्वित्यैयिल् सेदनऩुक्कु स्वतन्त्रकर्तृत्वादिकळिल्लै ऎऩ्ऱु सात्विग त्यागत्तै सूसिप्पिया
निऩ्ऱुगॊण्डु न्यासविद्याविधायक प्रमाणत्तै प्रत्यभिज्ञापिक्किऱार्।
तिरुमगळुम् - पिराट्टियिडत्तिलेयुम्, सप्तम्यर्थे प्रथमा। इप्पडि मेलुङ् गण्डुगॊळ्वदु। तिरुवडिवुम् - तिव्यमङ्गळ विक्रहत्तिलेयुम्, तिरुवरुळुम् - श्रीमत् क्रुबैयिलेयुम्, तॆळ् - तॆळिन्दिरुक्किऱ, निर्मलमाऩ, अऱिवुम् - ज्ञानत्तिलेयुम्, अरुमैयिलामैयुम् - दुष्करत्वमिल्लामैयिलेयुम्, उऱवुम् - सम्बन्धत्तिलेयुम्, अळप्पु - परिच्छेदिक्कै। अरिय - अशक्यमॆऩ्ऩलाम्बडि घनीभूतमाऩ, अडि अरसुम् - राज्यत्तिलेयुम् ऐश्वर्यत्तिलेयुम्, वाङ्मनसापरिच्छेद्यमाय् अनवधिकातिशयमाऩ वैश्वर्यत्तिलेयु मॆऩ्ऱबडि। अऴिप्पु - सम्हारम्, अळिप्पु - रक्षणम्, अमैप्पु - स्रुष्टि, इङ्गिरुक्किऱ समुच्चयवाचकत्तुक्कुक् करुमत्तोडे यन्वयम्। करुममुम् - कर्मङ्गळिलेयुम् , स्रुष्टि स्तिदि सम्हारङ्गळागिऱ व्याबारङ्गळिलेयुमॆऩ्ऱबडि। कलक्कमिलावगै - क्षोभमिल्लादबडि, अज्ञानसंशयविपर्ययङ्गळिल्लादबडि यॆऩ्ऱबडि। निऩ्ऱ - उळ्ळे नियमित्तुक्कॊण्डिरुक्किऱवराऩ, अरुळ्वरदर् - तयाळुवाऩ वरदरागिऱ, निलै - स्तिरमाऩ, इलक्किल् - लक्ष्यत्तिले, अम्बॆऩ - बाणमॆऩ्ऩुम् पडि, अम्बु - पाणम्। नाऩ् - सावधानऩाऩ नाऩ्, अमिऴ्न्देऩ् - मग्नऩाऩेऩ्, ऎऩ्ऩात्मावै समर्प्पित्ते ऩॆऩ्ऱ पडि। इङ्गीश्वरऩागिऱ लक्ष्यत्तै स्तिरमाग निर्देशिक्कैयाले वेधनीयलक्ष्यप्रयुक्तमाऩ वेधनसौकर्यम् सूसिदम्। समर्बणीयऩाऩ वात्मावै पाणमागवुम् ईच्वरऩै लक्ष्यमागवुम् निर्देशिक्कैयाले तानुष्कऩुक्कु लक्ष्यवेदनत्तिले पोले इच्चेदनऩुक्कु आत्मसमर्प्पणत्तिले प्रमादाभाव मावश्यक मॆऩ्ऱु व्यञ्जितम्। अमिऴ्न्देऩॆऩ्ऱु मज्जनपर्यायपदप्रयोगत्ताले यिप्पडि यप्रमत्तमाग समर्पितऩाऩ वात्मावुक्कु कदाचिदपि प्रच्युति यिल्लैयॆऩ्ऱु ध्वनितम्। अनेन “प्रणवो धनुः शरो ह्यात्मा ब्रह्म तल्लक्ष्यमुच्यते । अप्रमत्तेन वेद्धव्यं शरवत्तन्मयो भवेत्” इत्यथर्वणश्रुतिः प्रत्यभिज्ञाप्यते। (१०)
मूलम् - १।११
मू।- आऱुबयऩ् वेऱिल्लावडियवर्गळऩैत्तुक्कुम्
आऱुमदिऩ्बयऩुमिवैयॊरुगालुम्बलगालुम्
आऱुबयऩॆऩवेगण्डरुळाळरडियिणैमेल्
कूऱिय नऱ्कुणवुरैगळिवैबत्तुङ्गोदिलवे। (११)
अनन्योपायरा यनन्यप्रयोजनराऩ वदिगारिगळुडैय वुज्जीवनार्त्तमाग प्रणीदमाऩ विप्रपत्तिगाथादशकम् सर्वप्रकारनिरवद्यहृदयङ्गममागैयाले निर्विशङ्कपरिग्राह्यमॆऩ्ऱु काट्टानिऩ्ऱुगॊण्डु प्रबन्दत्तैत्तलैक् कट्टुगिऱार्।
वेऱु - ईश्वरव्यतिरिक्तमाऩ, आऱु - उबायम्, पयऩ् - पलम्, इल्ला - इल्लादवराऩ, अडियवर्गळऩैत्तुक्कुम् - अऩैत्तु अडियवर्गळुक्कुमॆऩ्ऱन्वयम्, अऩैत्तु - समस्तराऩ, अडियवर्गळुक्कुम् - तासर्गळुक्कुम्, अनन्योपायराय् अनन्यप्रयोजनराऩ पगवत्तासर्गळुक्कु मॆऩ्ऱबडि। इदुक्कु आऱुबयऩॆऩ्गिऱ तृतीयचरणस्थपदङ्गळोडेयन्वयम्। ऒरुगालुम् - एग कालत्तिलेयुम्, क्षणकालसाध्यमायु मॆऩ्ऱबडि, पलगालुम् - बहुकालत्तिलेयुम्, यावत्कालतत्वमनुभाव्यमायुमुळ्ळ वॆऩ्ऱबडि। इवैयिरण्डुगळुम् यथाक्रमं आऱुक्कुम् पयऩुक्कुम् विसेषणङ्गळ्। आऱुम् “षड्विधा शरणागतिः’’ ऎऩ्गिऱबडिये षडङ्गयोगमॆऩ्ऱु पेर्बॆऱ्ऱिरुक्किऱ शरणागतियुम्। पञ्चाङ्गोपेतैयाऩ शरणागतियै आऱु ऎऩ्ऱु व्यवहरित्तदु अष्टाङ्गमॆऩ्ऩुमाप्पोले अङ्गाङ्गिसमुच्चयत्ताले ऎऩ्ऱु सुप्रसित्तम्। अदिऩ्बयऩुम् - अन्द शरणागतिक्कु पलमाऩ मोक्षमुम्, अन्दविरण्डुगळुम्, आऱु - उबायम्, पयऩ् - पलम्, मुऩ्बु सॊऩ्ऩवदिगा रिगळुक्कु यथाक्रमं क्षणं-यावत्कालभाविकळाऩ सरणागदि मोक्षङ्गळे उबाय पलऩ्गळॆऩ्ऱबडि। ऎऩवे कण्डु - इप्पडिये पार्त्तु, इदुक्कुक् कूऱिय वॆऩ्गिऱत्तोडे यन्वयम्। अरुळाळर् - पेररुळाळरुडैय, इणैयडि मेल् - इणैन्दिरुक्किऱ तिरुवडिगळ् मेल्, तद्विषयङ्गळाग वॆऩ्ऱबडि। कूऱिय - सॊल्लप्पट्टवैगळाऩ, नल्गुण - कल्याणगुणप्रतिपादकङ्गळाऩ, यद्वा - हृदयङ्गमपदार्थपुष्कलङ्गळाऩ, इवैबत्तु उरैगळुम् ऎऩ्ऱन्वयम्। इवै - पूर्वोक्तङ्गळाऩ, पत्तु - दशसङ्ख्याकङ्गळाऩ, उरैगळुम् - गाथैकळुमॆऩ्ऱबडि। कोदिल - निरवद्यङ्गळ्। कोदु - असारम्। निर्विशङ्कपरिग्राह्यङ्गळॆऩ्ऱबडि। (११)
इत्थं वकुळाभरणो गुरुकृपया वीरराघवो दासः । श्रीमत्प्रपत्तिगाथादशकं व्यवृणोदकिञ्चनप्रीत्यै ॥ (१)
नाहं वेद्मीह कति भ्रमप्रमादादिसम्भवा दोषाः । तानखिलान् मृष्यन्तां श्रुतिशिखरगुरुस्तदङ्घ्रिशरणाश्च ॥ (२)
इति श्रीमत्तातयार्य चरणारविन्दचञ्चरीक श्रीपादुकासेवकरामानुजसंयमिसार्वभौम चरणनखमणिज्योत्स्ना चकोरायमाणमानसस्य वकुळाभरण वीरराघवविदुषः कृतिषु प्रपत्तिगाथाव्याख्यानं संपूर्णम् ।
श्रीमते निगमान्तमहादेशिकाय नमः ।
अडैक्कलप्पत्तु मुऱ्ऱिऱ्ऱु।